Bảy Núi thay mùa

Mưa về mang theo màu xanh trở lại với vùng Bảy Núi. Ảnh: THANH TIẾN

Sản vật mùa mưa

Trở lại Bảy Núi sau những cơn mưa đầu mùa, tôi nhận thấy sự đổi thay rõ rệt của vùng đất này. Trên non cao, những cành cây khẳng khiu tạm biệt vẻ khắc khoải của mùa khô, điểm lên những chồi non lún phún xanh. Men theo con đường vòng quanh chân núi Phú Cường, những vạt tre cũng chuyển sang màu xanh lục, sẵn sàng cho mùa măng mới.

Không chỉ cây rừng, sự chuyển mình của thời tiết còn mang theo những món quà đặc trưng thiên nhiên tặng cho xứ núi. Gắn bó với Bảy Núi đủ lâu, tôi nhớ rõ những loại trái rừng bắt đầu lên ngôi khi mưa xuống, nhất là nho rừng. Có một thời, núi Phú Cường được xem là “thủ phủ” của nho rừng. Đầu mùa mưa, nho rừng kết từng chùm trái nhỏ, đến khi mưa già thì nho chín chuyển sang màu đỏ sẫm, người ta cũng bắt đầu thu hoạch thứ “lộc trời” này.

Theo lời người dân địa phương, nho rừng trước đây chủ yếu dành cho trẻ con ăn vặt. Về sau, người dân nghĩ ra cách ngâm rượu để tạo nên loại thức uống thơm ngon, đậm chất núi rừng. Muốn thưởng thức đặc sản này, bạn cứ đợi thời điểm mưa già “ghé thăm” vùng Bảy Núi. Dọc theo tuyến đường từ phường Thới Sơn về phường Tịnh Biên, người dân bày bán nho rừng tươi hoặc những chai rượu nho rừng ngâm sẵn.

Núi Phú Cường còn mang đến đặc sản măng le trong mùa mưa. Khi mưa xuống, những rừng le bạt ngàn trên núi bắt đầu cho măng. Loại tre hoang dại không cao to nhưng thân đặc ruột và khá bền, được người dân tận dụng vào nhiều việc. Riêng măng le là món ngon, từ luộc chấm muối ớt đến nấu lẩu, kho thịt đều rất hấp dẫn.

Mưa xuống cũng là lúc Bảy Núi mở ra thế giới ẩm thực côn trùng. Nếu bạn là người sành ăn, hẳn sẽ nghe nói đến đặc sản bọ rầy hay ve của vùng Thất Sơn. Dù “hơi khó nuốt” nhưng bọ rầy chiên giòn vẫn là món ăn gợi lên sự tò mò. Khi trời chớm mưa chính là lúc bắt đầu mùa bọ rầy. Những con bọ béo núc ních, bò lúc nhúc trong lồng được bày bán ven đường có thể khiến du khách ít nhiều thấy ghê ghê. Tuy nhiên, nếu đã thử ăn một lần, thực khách hẳn sẽ nhớ mãi cái vị giòn, thơm đặc trưng. Người ta phải móc sạch ruột, dồn thịt vào bụng bọ rầy rồi mới chiên, ăn kèm rau sống nên hương vị rất cuốn hút.

Vì được thực khách gần xa săn đón, bọ rầy đầu mùa thường hút hàng. Loại côn trùng này sống chủ yếu quanh chân núi Trà Sư, núi Két, núi Dài Năm Giếng. Người dân địa phương có thêm nguồn thu khá cho gia đình vào đầu mùa mưa nhờ bán món bọ rầy chiên giòn.

Mưu sinh theo mùa

Bên cạnh sự thay đổi của thiên nhiên, nhịp sống của người dân Bảy Núi cũng tất bật hơn trong mùa mưa. Những ngày này, trên mấy triền dốc của núi Cấm, núi Dài, những vườn xoài, mãng cầu ta đang khoác lên mình màu xanh ngát. Mưa xuống là lúc nhà vườn trên núi bắt đầu dưỡng cây để đón mùa trái mới. Thung lũng Tà Lọt nằm giữa chân núi Cấm và núi Dài là nơi nhà vườn tập kết trái cây trong mùa mưa.

Ngoài cây ăn trái, Tà Lọt còn được ví như “thủ phủ” của các loại rau màu ở vùng Bảy Núi mỗi khi mưa về. Các loại như dưa leo, khổ qua, mướp cho đến bắp, ớt đều góp mặt, khiến người phương xa ngỡ đây vùng cù lao trù phú. Thời điểm tôi trở lại, mặt đất Tà Lọt vẫn còn khô. Xa xa, mặt ruộng được xới tung, đang nằm chờ thêm vài đám mưa nữa để xuống giống.

Ông Trần Văn Bình, ngụ ấp Tà Lọt, xã Núi Cấm đang gây giống hành để đón mùa mưa. Ông Bình chia sẻ, Tà Lọt đã có vài đám mưa giải nhiệt nên nông dân làm đất sẵn, chờ nước thấm chân ruộng là xuống giống ngay. “Chú ghé lần này chưa có đồ rẫy nhiều, người ta chủ yếu xuống khoai lang, dưa gang kiếm chút nguồn thu đầu vụ. Với các loại rau, tầm tháng nữa sẽ xanh um cả vùng này”, ông Bình nói.

Men theo đường tỉnh 949 từ xã An Cư hướng về xã Tri Tôn, tôi mới thấy lời ông Bình rất đúng. Sau khi đón những cơn mưa đầu mùa, người dân tất bật làm đất, lên liếp khiến cho vùng Tà Lọt nhộn nhịp hơn thường lệ. Không riêng thung lũng này, hầu hết nông dân có đất sản xuất phụ thuộc “nước trời” tại vùng Bảy Núi cũng chuẩn bị mùa xuống giống. Với họ, đây là lúc đất trả công người.

Mùa mưa lại về đánh thức trạng thái xanh tươi của vùng Bảy Núi. Khi đó, cảnh sắc, con người nơi đây cũng chuyển sang thời điểm tất bật nhất trong năm. Đó chính là nét riêng, minh chứng cho sự độc đáo của thiên nhiên và sự cần cù, chịu khó của bao thế hệ góp bàn tay xây dựng vùng Bảy Núi.

THANH TIẾN