Biến rơm thành nguồn lợi

Ông Mười Sự cùng vợ bên những cuộn rơm vừa thu mua. Ảnh: MINH HIỂN

Những cánh đồng đầy khói

Nhiều năm trước, sau mỗi vụ lúa, phần lớn rơm rạ bị đốt bỏ ngay tại ruộng. Tập quán này kéo dài nhiều năm khiến môi trường không khí bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đất đai bạc màu và lượng phát thải khí nhà kính vào môi trường ngày càng lớn. Ông Nguyễn Bá Phúc, ngụ xã Phú Lâm cho biết, trước đây mỗi khi vào mùa đốt đồng, khói mù mịt khắp xóm, nhiều lúc đứng cách vài chục mét cũng khó nhìn thấy nhau. “Khói rơm không chỉ gây ngột ngạt, cay mắt mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Những năm gần đây, nhờ có người thu mua rơm nên tình trạng đốt đồng giảm thấy rõ”, ông Phúc chia sẻ.

Chứng kiến cảnh đó suốt nhiều năm, ông Mười Sự, ngụ ấp Long Thạnh 2, xã Phú Lâm chọn cho mình hướng đi khác. Thay vì đốt, ông bắt đầu thu mua rơm sau thu hoạch rồi tìm đầu ra cho nông dân. Từ vài máy cuộn rơm và những mối tiêu thụ nhỏ lẻ ban đầu, ông Mười Sự từng bước đầu tư thêm máy móc, mở rộng mạng lưới thu gom và hình thành mô hình thu mua rơm quy mô lớn tại địa phương.

Hiện mỗi năm, ông Mười Sự thu mua rơm khoảng 50.000 - 60.000 công. Bình quân mỗi công thu được từ 10 - 11 cuộn rơm, tổng lượng rơm được thu gom khoảng 500.000 - 600.000 cuộn/năm. Để vận hành khối lượng công việc lớn này, ông đầu tư 5 máy cày, thuê thêm 8 máy khác cùng 16 xe cuộn rơm hoạt động liên tục trên đồng ruộng. Trung bình mỗi ngày, mạng lưới của ông cung ứng ra thị trường từ 5.000 - 7.000 cuộn rơm, mỗi cuộn nặng khoảng 18 - 20kg. Điện thoại của ông Mười Sự gần như không lúc nào ngơi nghỉ. “Mỗi ngày tôi nghe từ 200 - 300 cuộc gọi từ nông dân bán rơm, người đặt hàng... Có lúc điện thoại reo liên tục từ sáng tới tối”, ông Mười Sự chia sẻ.

Không chỉ tạo thêm thu nhập cho nông dân sau mỗi vụ lúa, việc thu gom rơm giúp hạn chế đáng kể tình trạng đốt đồng tại địa phương. Theo nhiều nông dân xã Phú Lâm, trước đây rơm bị xem là thứ bỏ đi, đốt bỏ cho nhanh, nay rơm có người thu mua tận ruộng nên bà con vừa có thêm nguồn thu vừa không còn cảnh khói bụi bao trùm xóm làng như trước.

Ông Mười Sự còn xây dựng mạng lưới tiêu thụ rơm trải rộng nhiều tỉnh, thành phố phía Nam. Từ xã Phú Lâm và các địa phương lân cận, những chuyến xe chở rơm liên tục tỏa đi nhiều tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long, TP. Hồ Chí Minh…

Biến rơm rạ thành nguồn lợi

Những cuộn rơm từng bị bỏ lại trên đồng nay trở thành nguồn nguyên liệu phục vụ nhiều ngành, nghề như làm thức ăn cho bò sữa, ủ gốc thanh long giữ ẩm trong mùa nắng hạn, trồng nấm sạch hoặc cung cấp cho các nhà máy ép giấy công nghiệp. Ông Mười Sự còn xây dựng kho chứa khoảng 20.000 cuộn rơm tại ấp Phú Tây để chủ động nguồn hàng phục vụ bà con trồng nấm trong mùa mưa, giúp nguồn cung cấp rơm ổn định quanh năm.

Dù chỉ là hộ kinh doanh cá thể, nhưng mô hình của ông Mười Sự mang lại nhiều giá trị thiết thực cho môi trường. Việc thu gom rơm góp phần giảm lượng khí Methane và CO2 phát thải trực tiếp từ hoạt động đốt đồng. Lượng rơm sau khi sử dụng trồng nấm tiếp tục được tận dụng làm phân bón hữu cơ, giúp giảm sự phụ thuộc vào phân bón hóa học.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nguyễn Văn Cọp đánh giá cao tinh thần dám nghĩ, dám làm của ông Muời Sự trong việc tiên phong xây dựng mô hình thu mua rơm tại xã Phú Lâm. Theo ông Nguyễn Văn Cọp, điều đáng quý ở ông Mười Sự không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế mà còn ở cách nông dân này nhìn ra giá trị mới từ thứ từng bị xem là phế phẩm ngoài đồng ruộng.

Mô hình của ông Mười Sự là minh chứng sinh động cho hướng đi nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn mà ngành nông nghiệp đang khuyến khích phát triển. “Ông Mười Sự biến rơm rạ thành nguồn tài nguyên có giá trị, mở ra cách nghĩ mới cho nông dân về việc làm kinh tế từ chính phụ phẩm nông nghiệp”, ông Nguyễn Văn Cọp nói.

Giữa cái nắng gay gắt của vùng đầu nguồn, những chiếc máy cuộn rơm của ông Mười Sự vẫn miệt mài chạy khắp cánh đồng. Mỗi cuộn rơm được chất lên xe cũng đồng nghĩa với việc một đám khói đốt đồng không còn bốc lên giữa xóm làng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh và phát thải thấp ở đồng bằng sông Cửu Long.

MINH HIỂN