Cách phát hiện trẻ bị say nắng và xử trí đúng cách

Hiện thời tiết đang bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm của mùa hè, làm gia tăng nguy cơ say nắng, say nóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ khi vui chơi hoặc hoạt động ngoài trời trong thời gian dài. Dịp nghỉ hè cũng là thời điểm nhiều gia đình đi du lịch, dã ngoại, tham gia các hoạt động ngoài trời nhiều hơn. Vì vậy, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho trẻ, chủ động phòng tránh nguy cơ say nắng, say nóng và các biến chứng có thể xảy ra.

TS.BS. Lê Ngọc Duy, Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo: Trẻ em là đối tượng đặc biệt nhạy cảm và rất dễ bị say nắng, say nóng. Không chỉ nhiệt độ môi trường tăng cao mà khi có ảnh hưởng đồng thời của môi trường kín khí gây khó thở; cơ thể thiếu nước, mặc quần áo quá chật...

Ví dụ, trời nóng 36 độ C nhưng con người đứng trong bóng râm, thoáng khí ít có nguy cơ say nắng, say nóng hơn khi họ ở ngoài trời vận động thể lực mạnh dưới cái nóng 32 độ C hoặc bị quần áo che kín (nhất là với trẻ nhũ nhi). Một đứa trẻ ở trong xe hơi đóng kín cửa sẽ dễ bị say nóng do thiếu oxy và bị ánh nắng ở ngoài chiếu thẳng vào dù nhiệt độ môi trường lúc đó chỉ 25 độ C.

Khi bị nắng nóng, nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể sẽ có các phản ứng để giảm nhiệt độ cho cơ thể như: Giãn nở mạch máu, tiết ra nhiều mồ hôi. Cơ thể có khả năng điều hòa thân nhiệt ở một giới hạn nhất định để thích ứng với môi trường xung quanh.

Khả năng này ở mỗi người sẽ có một ngưỡng đáp ứng khác nhau, khi sự điều hòa thân nhiệt của cơ thể không thích ứng kịp với sự thay đổi nhiệt độ tăng nhanh và cao của môi trường bên ngoài, sẽ dẫn đến bị mất quá nhiều nước qua mồ hôi, gây ra những biến đổi trầm trọng trong cơ thể và có thể dẫn đến các biểu hiện như: Sốt cao trên 40 độ C, buồn nôn và nôn; da nóng, khô, đỏ; tăng nhịp tim, khó thở; có thể bị ảo giác như nói lắp, không kiểm soát được hành vi, co giật hoặc hôn mê; đau, nhức nhói đầu, thậm chí có thể gây tử vong.

Theo TS.BS. Lê Ngọc Duy, nếu trẻ có các biểu hiện bị say nắng, say nóng, bố mẹ cần bình tĩnh để có cách xử trí kịp thời bằng thực hiện nhanh các biện pháp: Gọi bác sĩ hoặc xe cấp cứu ngay lập tức; làm mát cho bé càng nhanh càng tốt bằng cách bế trẻ đến chỗ mát, thoáng khí; lau mát cho bé bằng nước mát và quạt cho bé. Lưu trong các trường hợp say nắng, say nóng uống các thuốc hạ sốt như Ibuprofen hoặc Paracetamol cũng không làm trẻ hạ sốt.

Nếu trẻ hôn mê, người lớn cần gọi hỗ trợ và hồi sức tim phổi ngay; nếu trẻ còn tỉnh, cho bé uống một ly nước lạnh, uống mỗi 15 phút cho đến khi bé cảm thấy đỡ hơn. Đồng thời, liên tục theo dõi thân nhiệt tim phổi của bé trong khi đợi bác sĩ và xe cấp cứu.

Bên cạnh đó, khi nhiệt độ tăng cao, trẻ cũng có thể bị mệt lả khi hoạt động, tập luyện thể lực nhiều giờ dưới trời nóng bức. Vì vậy, cha mẹ cũng cần chú ý, khi trẻ có các triệu chứng: Da lạnh, nhợt nhạt; ra mồ hôi; hoa mắt; ngất; yếu mệt; trường hợp này cần sơ cứu ngay bằng cách gọi bác sĩ ngay lập tức; đặt trẻ nằm ở nơi mát mẻ, thoáng khí; cho trẻ uống một ly nước lạnh mỗi 15 phút cho đến khi trẻ thấy tỉnh táo hơn. Sau khi cho trẻ uống 2 – 3 ly nước, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ đánh giá tình trạng mất nước của trẻ và điều trị bù nước phù hợp.

Bác sĩ cũng lưu ý, trên đường đưa trẻ bị say nắng, say nóng đến cơ sở y tế, vẫn cần tiếp tục cho bé uống nước liên tục.