Chờ Tết nơi đất khách

Anh Lê Trà My, ngụ xã Tân Thạnh, làm việc tại một công ty sản xuất gỗ ở TP. Hồ Chí Minh đang xếp quần áo chuẩn bị về quê ăn Tết. Ảnh: LÊ PHÚC

Những cơn gió cuối năm thổi qua dãy phòng trọ, cái lạnh không quá rõ, nhưng đủ để người ta nhận ra một năm nữa sắp khép lại. Ngoài đường, mấy sạp bán mai đã dọn ra lề, tiếng xe chở hàng Tết chạy qua nghe rộn ràng hơn mọi ngày. Trong căn phòng trọ khoảng 30m², 2 đứa con tôi ngồi bàn với nhau sẽ mua quà về cho ông bà nội, còn vợ tôi thì lật lại cuốn sổ chi tiêu cuối tháng. Tết, vậy là đã đến rất gần.

Quê tôi ở xã Tân Thạnh, gia đình có 7 công đất ruộng, đào vuông nuôi tôm xen cua. Nghe qua thì tưởng cũng đủ sống, nhưng thực tế khó khăn trăm bề và nhiều nỗi lo thường trực. Vuông tôm năm trúng, năm thất mùa. Gặp năm thời tiết không thuận lợi, dịch bệnh diễn biến phức tạp coi như làm không công. Mấy năm tính tới tính lui, vợ chồng tôi quyết định cho thuê lại ruộng đất, dắt theo 2 đứa con lên TP. Hồ Chí Minh làm công nhân. Tôi làm ở một công ty sản xuất thép, còn vợ tôi là nhân viên phục vụ bếp cho một công ty may mặc.

Ngày mới đi, tôi chỉ nghĩ đơn giản là ráng làm vài năm, có ít vốn rồi về. Nhưng cuộc sống cuốn đi lúc nào không hay. Vài năm kéo dài thành nhiều năm. Công việc ở xưởng đều đặn nhưng vất vả. Mỗi ngày, tôi làm việc 8 tiếng chỉ vừa đủ trang trải. Muốn dư nhiều để tích góp và gửi về quê lo cho cha mẹ thì phải tăng ca. Có hôm tan ca muộn, người mỏi rã rời, về tới phòng trọ chỉ kịp ăn vội chén cơm nguội rồi ngủ. Sáng hôm sau, vòng quay lại tiếp tục.

Sống ở thành phố lâu ngày, tôi quen dần với nhịp công nghiệp, quen tiếng máy móc, quen cả giờ giấc chấm công. Nhưng cứ tới cuối năm, cảm giác trong lòng lại khác. Đi ngang những khu chợ, thấy mai vàng, thấy bánh, mứt bày bán, tự nhiên nhớ quê da diết. Nhớ con đường nhỏ trước nhà, nhớ lúc cả nhà sum vầy gói bánh tét, nhớ mấy ngày giáp Tết bà con hàng xóm qua lại hỏi thăm nhau.

Với người công nhân xa xứ, Tết không chỉ là mấy ngày nghỉ, đó là cả một sự tính toán. Về sớm thì sợ mất tiền công, về trễ thì sợ không kịp chuẩn bị mua sắm Tết, sợ hết vé xe, sợ Tết trôi qua nhanh… Năm nào vợ chồng tôi cũng bàn tới bàn lui. Có năm ráng làm tới 27 Tết mới về, có năm xin nghỉ sớm vài hôm cho con được ăn Tết trọn vẹn hơn.

Một người bạn của tôi quê ở xã An Biên, làm việc trong một công ty sản xuất đồ gỗ, nhắn tin than thở: “Tết này chắc ráng làm tới 27 Tết mới về, nghỉ sớm thì thiếu tiền, mà làm trễ quá cũng nóng ruột”. Câu nói này tôi nghe rất quen, bởi đó là tâm trạng chung của nhiều công nhân. Gần như năm nào cũng vậy, giữa tiền bạc và thời gian sum họp, người công nhân lúc nào cũng phải cân nhắc, tính toán.

Ở khu trọ của tôi thuê, những ngày này, ai cũng nôn nao. Người gói đồ gửi về quê trước, người thanh lý đồ cũ, người hỏi thăm giá vé xe. Có phòng đã khóa cửa vì người thuê về quê sớm. Cũng có phòng vẫn sáng đèn tới khuya, vì còn ráng làm thêm vài ngày nữa. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng ai cũng chung một cảm giác nhớ quê và chờ được về nhà.

Có lúc tôi nghĩ, ở quê tuy không dư dả nhiều, nhưng lòng nhẹ hơn. Ở đó, tôi làm ruộng, nuôi tôm, những lúc thấy mệt thì tự nghỉ. Còn ở thành phố, mọi thứ đều tính bằng giờ. Không làm là không có tiền. Không tăng ca thì khó xoay xở. Cái cực không chỉ ở sức, mà còn ở sự ràng buộc.

Dù vậy, đi làm xa cũng cho tôi nhiều bài học. Biết tiết kiệm hơn, biết chịu đựng hơn và biết lo cho gia đình. 2 đứa con tôi cũng quen dần với cuộc sống mới. Nhưng mỗi lần nghe con hỏi: “Khi nào mình về quê hả cha?”, lòng tôi lại chùng xuống.

Điều khiến nhiều công nhân trông chờ Tết không chỉ là mấy ngày nghỉ, mà là cảm giác được trở về đúng vị trí của mình trong gia đình. Về quê, tôi không còn là công nhân đứng máy suốt ngày, mà là người con, người anh em trong gia đình, là người quen trong xóm. Chỉ cần được ăn bữa cơm với cha mẹ, đi thăm mộ ông bà, nghe vài câu chuyện xóm làng là thấy một năm vất vả cũng trôi qua nhẹ hơn, lòng vui hơn. Một anh bạn làm chung công ty với tôi, quê ở Gò Quao hay nói vui: “Vì miếng cơm manh áo nên đành mưu sinh xa xứ. Cả năm đi làm cực cỡ nào cũng được, miễn là Tết được về nhà”. Bởi vậy, anh ấy tích cực tăng ca để dành dụm, đến cuối năm mang tiền về quê cho vợ, con vui Tết.

Tôi gặp nhiều công nhân quê An Giang giống mình. Có người vì hoàn cảnh mà ở lại thành phố ăn Tết. Họ nói “ở đâu cũng là Tết”, nhưng tôi biết trong lòng ai cũng buồn. Tết xa nhà, dù có bánh tét, có hoa mai, vẫn thiếu một cái gì đó rất quen thuộc.

Những chuyến xe khách cuối năm lúc nào cũng đông người. Hành lý của người công nhân không nhiều, nhưng chứa cả một năm mưu sinh. Có người mang về ít quà cho cha mẹ, có người chỉ có vài bộ đồ mới cho con. Nhưng ai cũng mang theo niềm háo hức được trở về.

Đi xa rồi mới thấy quê nhà rất quan trọng và là nơi rất thiêng liêng. Dù ở thành phố thu nhập khá hơn, nhưng cảm giác bình yên vẫn nằm ở nơi mình sinh ra. Đó là chỗ để tôi quay về mỗi khi mệt mỏi, chông chênh.

LÊ PHÚC