Tận dụng nhau trâu để nuôi tôm, cua

Ông Nguyễn Văn Đệ thu hoạch nhau trâu cho tôm, cua ăn. Ảnh: ĐẶNG LINH

Gia đình ông Nguyễn Văn Hận, ngụ xã An Biên gắn bó với nghề cào nhau trâu nhiều năm nay. Mỗi ngày, ông cùng con rể chạy vỏ máy ra bãi từ sáng sớm, cào nhau trâu đem về cho vuông nuôi của gia đình, phần còn lại bán cho các hộ xung quanh. Ông Hận cho biết, trung bình mỗi ngày gia đình ông cung cấp khoảng 500kg nhau trâu cho người nuôi trong khu vực, giá khoảng 3.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí xăng, dầu, mỗi ngày họ lãi từ 500.000 đồng đến gần 1 triệu đồng. “Thức ăn công nghiệp giờ mắc lắm nên bà con tìm mua nhau trâu nhiều hơn trước. Con này giá rẻ mà cua, tôm lại ăn mạnh”, ông Hận nói.

Theo người dân vùng U Minh Thượng, trước đây, nhau trâu là loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ sống tự nhiên ven sông, ven biển, xuất hiện nhiều đến mức ít ai để ý. Có thời điểm, người dân cào dính cũng bỏ lại vì gần như không có giá trị. Nhưng vài năm nay, khi giá thức ăn nuôi tôm, cua tăng cao, nhau trâu trở thành nguồn thức ăn được nhiều hộ tận dụng để giảm chi phí, còn người dân ven biển cũng có thêm thu nhập theo con nước.

Ông Nguyễn Văn Đệ - hộ nuôi tôm càng xanh kết hợp cua biển và tôm sú ở xã An Biên cho biết, nếu sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp thì chi phí cho một ao nuôi khoảng 500.000 đồng/ngày. Từ khi chuyển sang cho ăn nhau trâu, chi phí giảm đáng kể. “Mỗi ngày, một ao chỉ cần khoảng 100kg nhau trâu là đủ cho tôm, cua ăn, tính ra khoảng 300.000 đồng. Giảm vài trăm ngàn đồng/ngày thì cả vụ cũng tiết kiệm được nhiều”, ông Đệ nói.

Không chỉ giúp giảm chi phí, theo nhiều hộ nuôi, nguồn thức ăn tự nhiên này còn phù hợp với mô hình nuôi tôm quảng canh, quảng canh cải tiến vốn tận dụng môi trường sinh thái tự nhiên. Tôm, cua ăn thức ăn tươi sống thường khỏe hơn, bắt mồi mạnh và phát triển nhanh. Tuy nhiên, việc sử dụng nhau trâu đòi hỏi người nuôi phải quản lý tốt môi trường ao nuôi. Nếu cho ăn quá nhiều, thức ăn dư thừa dễ làm ô nhiễm đáy ao, phát sinh mầm bệnh. Vì vậy, hộ nuôi phải thường xuyên xử lý đáy bằng men vi sinh và theo dõi sức ăn của vật nuôi để điều chỉnh phù hợp.

Riêng với tôm sú, ông Trần Văn Hùng, ngụ xã Tân Thạnh cho rằng: “Chỉ nên sử dụng nhau trâu vào giai đoạn thúc tôm trước thu hoạch khoảng 10 - 15 ngày. Nếu cho ăn kéo dài dễ ảnh hưởng đường ruột, tôm yếu dễ nhiễm bệnh hơn”.

Trong lúc nguồn cá tạp ngày càng khan hiếm, nhiều hộ dân vùng U Minh Thượng còn chủ động gây nuôi nhau trâu trong vuông để làm nguồn thức ăn lâu dài. Trong đó, mô hình của anh Trần Văn Xinh, ngụ xã Tân Thạnh được nhiều người đến tìm hiểu. Ngoài nuôi tôm, cua quảng canh, anh Xinh tận dụng hệ thống ao, mương trong vuông để gây nuôi nhau trâu tự nhiên. Theo anh, trước đây người nuôi phụ thuộc nhiều vào cá tạp nhưng giá cao và khó kiếm, trong khi nhau trâu vừa rẻ vừa phù hợp với mô hình nuôi sinh thái.

Để gây nuôi nhau trâu hiệu quả, anh Xinh cải tạo vuông từ đầu vụ, nạo vét kênh, mương, xử lý cá tạp và dùng lưới lọc khi lấy nước nhằm hạn chế cá dữ theo nước vào vuông. Anh tận dụng lá dừa nước, cành cây làm giá thể cho nhau trâu bám và phát triển. Anh Xinh cho biết: “Sau khoảng 20 ngày là nhau trâu bắt đầu phát triển ổn định, có thể làm thức ăn cho cua, tôm. Nhờ chủ động được nguồn thức ăn nên giảm chi phí nuôi hiệu quả”.

Giữa nhiều biến động của nghề nuôi thủy sản, con nhau trâu nhỏ bé đang góp phần giúp người nuôi tôm, cua vùng U Minh Thượng giảm bớt gánh nặng chi phí, giữ lợi nhuận. Những chuyến ghe ra bãi lúc tinh mơ, những vuông nuôi tận dụng thức ăn tự nhiên cũng phản ánh sự cần cù, linh hoạt của người dân miền biển trong hành trình thích ứng khó khăn, tìm hướng đi bền vững cho nghề nuôi tôm, cua.

ĐẶNG LINH