Chủ động để thắng vụ hè thu

Nông dân xã Châu Phong sạ lúa bằng drone. Ảnh: THANH TIẾN

Chủ động từ sớm

Những ngày này, ông Phạm Văn Thế - nông dân xã Bình Mỹ làm đất cho vụ lúa hè thu năm 2026. Ông Thế cho rằng, vụ lúa đông xuân 2025 - 2026 là điển hình cho điệp khúc trúng mùa, rớt giá. Tuy nhiên, với năng suất hơn 1 tấn/công tầm cắt, nông dân vẫn có lời để tái sản xuất vụ lúa tiếp theo. “Vụ rồi, tôi áp dụng quy trình canh tác theo Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp nên chi phí đầu tư chỉ 1,4 triệu đồng/công. Tôi vẫn lời gần 2 triệu đồng/công. Hiện, tôi làm đất xuống giống đúng lịch để né rầy, bảo đảm năng suất cho vụ hè thu”, ông Thế cho biết.

Theo ông Thế, việc áp dụng quy trình canh tác lúa chất lượng cao giúp ông ít bị ảnh hưởng trước tình huống giá vật tư nông nghiệp, xăng, dầu tăng cao thời gian qua. Hiện, Ủy ban nhân dân xã Bình Mỹ khuyến cáo nông dân xuống giống theo khung thời vụ của tỉnh, tập trung 2 đợt từ ngày 10 - 20/4 và từ ngày 10 - 15/5.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Mỹ Trần Dũ Bình cho rằng, các hợp tác xã, tổ hợp tác cần xây dựng kế hoạch xuống giống cụ thể theo từng tiểu vùng. Đồng thời, chủ động nạo vét kênh, mương, sửa chữa máy bơm nhằm phòng, chống ngập úng khi mưa lớn xảy ra. Các đoàn thể địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tuân thủ lịch thời vụ, áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật trong sản xuất.

Vụ hè thu năm 2026, xã Bình Mỹ đề ra mục tiêu xuống giống hơn 5.800ha lúa, năng suất dự kiến đạt 6 tấn/ha. Xã tiếp tục duy trì, mở rộng diện tích sản xuất theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và phát triển rau màu, cây ăn trái theo hướng hiệu quả, bền vững. “Nhiệm vụ trọng tâm của địa phương thời gian tới là tăng cường mời gọi doanh nghiệp liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản cho nông dân. Đồng thời, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, hỗ trợ nông dân áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất để giảm thiểu ảnh hưởng của biến động thị trường”, ông Trần Dũ Bình cho biết.

Tăng cường hỗ trợ nông dân

Đang xuống giống vụ hè thu, nhiều nông dân băn khoăn về tình hình giá vật tư nông nghiệp. Với những nông dân sản xuất theo lối truyền thống, chi phí cho mỗi đợt xuống giống vẫn còn là gánh nặng. “Giá xăng, dầu xuống nhưng chi phí cày xới, bơm nước không giảm bao nhiêu. Chi phí bơm nước mỗi công lúa là 50.000 đồng, cộng với công cày xới, làm đất đến khi sạ là 250.000 đồng. Đó là chưa kể chi phí giống, phân bón đang tăng trong khi giá lúa mùa rồi rất thấp, vì vậy chúng tôi xuống giống nhưng vẫn lo”, ông Nguyễn Văn Chuôl - nông dân xã Châu Phong nói.

Nắm bắt được tâm lý của nông dân, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các đơn vị trực thuộc, địa phương triển khai giải pháp cụ thể đảm bảo ăn chắc vụ lúa hè thu năm 2026. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đề nghị các địa phương, nông dân tham gia liên kết sản xuất theo hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp. Quá trình sản xuất phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật như: “1 phải, 5 giảm”, SRP, VietGAP, GlobalGAP và gắn với định hướng tiêu thụ của từng địa phương. Nông dân hạn chế xuống giống lúa chất lượng thấp, trung bình như IR50404, OM576-18, chỉ sản xuất khi thị trường có nhu cầu và đơn đặt hàng của doanh nghiệp.

Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng tỉnh tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng diện tích liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa thông qua hợp tác xã, nâng dần tỷ lệ diện tích đạt chuẩn theo yêu cầu đặt hàng doanh nghiệp. Đồng thời, tham mưu Sở Nông nghiêp và Môi trường tổ chức hội nghị kết nối cung, cầu nhằm kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã thỏa thuận khung giá, cam kết thu mua ngay từ đầu vụ hè thu năm 2026 cho nông dân.

Trong mục tiêu hỗ trợ nông dân, Sở Công thương xác định rõ cần ưu tiên đảm bảo an ninh năng lượng và kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào cho nông dân. Phó Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Duy Linh Thảo cho biết: “Chúng tôi chỉ đạo ngành điện lực, hệ thống phân phối xăng dầu đảm bảo nguồn cung liên tục, ổn định trong các giai đoạn cao điểm sản xuất, thu hoạch và chế biến lúa gạo của doanh nghiệp, nông dân. Đồng thời, yêu cầu Chi cục Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; kiên quyết xử lý hành vi đầu cơ, thổi giá, kinh doanh vật tư kém chất lượng gây thiệt hại cho nông dân”.

Phát biểu tại hội nghị sơ kết sản xuất, tiêu thụ lúa đông xuân 2025 - 2026, triển khai giải pháp vụ hè thu năm 2026, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh: “Các sở, ngành, địa phương cần phối hợp chặt chẽ nhằm hỗ trợ nông dân ăn chắc vụ lúa hè thu năm 2026. Trong đó, đẩy mạnh vận động nông dân tham gia liên kết với doanh nghiệp trên cơ sở đảm bảo quyền lợi hai bên. Đặc biệt, phải tăng cường sản xuất lúa chất lượng cao, chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang tư duy kinh tế nông nghiệp”.

THANH TIẾN