Chủ động nước sinh hoạt mùa khô

Hệ thống thu nước vào hồ chứa Tà Tây, phường Vĩnh Thông. Ảnh: THÙY TRANG

Theo nhận định của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, mùa khô năm nay, tình hình khô hạn, xâm nhập mặn không quá gay gắt. Mặc dù, mùa mưa đã kết thúc nhưng vẫn có nhiều đợt mưa trái mùa, với mưa nhỏ đến mưa vừa kéo dài trong vài ngày. Từ tháng 2 đến tháng 4/2026, tổng lượng mưa trên phạm vi toàn tỉnh phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tình hình xâm nhập mặn tại các con sông chưa có công trình ngăn mặn, dự báo xuất hiện muộn hơn trung bình nhiều năm, độ mặn cao nhất mùa khô xuất hiện vào cuối tháng 3 đến tháng 4/2026 và ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm.

Tuy nhiên, do nhu cầu sử dụng nước trên khu vực thượng nguồn gia tăng, tổng lượng dòng chảy sông Mekong về đầu nguồn sông Cửu Long sẽ ở mức thấp. Trước nhu cầu sử dụng nước phục vụ tưới, tiêu phát triển nông nghiệp và các hoạt động kinh tế của người dân có khả năng xảy ra tình trạng hạn hán, thiếu nước cục bộ tại một số nơi thuộc các địa phương vùng ven biển từ Rạch Giá đến Hà tiên; các xã đảo; những xã vùng cao ven các đồi núi như An Cư, Núi Cấm, Ba Chúc, Tri Tôn, Ô Lâm, Cô Tô, Vĩnh Gia, Tịnh Biên, Thới Sơn, Chi Lăng; các xã thuộc vùng U Minh Thượng.

Với phương châm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng xây dựng phương án ứng phó ngay từ đầu mùa khô, tập trung đảm bảo cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất của người dân trên địa bàn tỉnh. Căn cứ diễn biến xâm nhập mặn, Chi cục Thủy lợi tỉnh phối hợp vận hành linh hoạt hệ thống cống để ngăn mặn, giữ ngọt đảm bảo nguồn nước ngọt cung cấp cho các nhà máy nước trên địa bàn tỉnh; đồng thời tăng cường công tác quan trắc, dự báo xâm nhập mặn, kịp thời cung cấp thông tin cho các ngành, địa phương chủ động phương án ứng phó.

Cùng với các giải pháp công trình, tỉnh chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý trong mùa khô. Các địa phương thường xuyên thông tin về diễn biến hạn hán, xâm nhập mặn; khuyến cáo người dân kiểm tra chất lượng nước trước khi sử dụng, chủ động trữ nước sinh hoạt khi điều kiện cho phép và không lấy nước từ các kênh, rạch bị nhiễm mặn.

Ông Nguyễn Thanh Bình - Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường nông thôn tỉnh cho biết, hiện nay toàn tỉnh có 230 công trình cấp nước tập trung phục vụ cho 520.641/741.021 hộ. Để đảm bảo việc cung cấp nước sinh hoạt cho người dân vùng nông thôn, các xã đảo, ngay từ đầu mùa khô, đơn vị đã chủ động thực hiện phương án tích trữ nước an toàn vào các hồ chứa Dương Đông, thuộc đặc khu Phú Quốc; Bãi Nhà, Cây Mến, thuộc đặc khu Kiên Hải để cấp nước cho người dân sinh sống trên xã đảo. Đồng thời, tập trung đầu tư một số mô hình cấp nước nhỏ lẻ tại các vùng đặc thù, vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước tại các xã vùng sâu, vùng xa, bãi ngang ven biển, biên giới, hải đảo.

Mùa khô 2025 - 2026, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường nông thôn tỉnh sẽ tiến hành nâng cấp, sửa chữa, cải tạo, mở rộng công trình cấp nước sạch tập trung đã có tại các xã đảo Hòn Nghệ, xã Vân Khánh, Vĩnh Hòa Hưng, Tân Thạnh, Đông Hòa và Đông Hưng với kinh phí thực hiện hơn 40 tỷ đồng. Đồng thời, tiến hành thổi rửa các giếng khoan sẵn có, khoan thêm giếng để tăng khả năng khai thác, đảm bảo nguồn cung cấp nước cho các công trình cấp nước tập trung.

Ông Đoàn Hữu Thắng - Chủ tịch Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cấp Thoát nước Kiên Giang cho biết: “Hiện công ty đã xây dựng xong kế hoạch cung cấp nước sinh hoạt cho các địa bàn gồm: Phường Rạch Giá, phường Vĩnh Thông, xã Kiên Lương và phường Hà Tiên, những địa phương có nguy cơ xảy ra thiếu nước cục bộ do ảnh hưởng hạn mặn. Trường hợp xâm nhập mặn tăng cao, công ty không thu được nước vào các hồ chứa, đơn vị sẽ tiến hành điều phối, sử dụng linh hoạt các nguồn nước mặt, nước ngầm và nguồn nước từ các giếng khoan dự phòng; ưu tiên đảm bảo cấp nước liên tục cho các khu dân cư tập trung, cơ sở y tế, trường học, công trình công cộng thiết yếu”.

THÙY TRANG