Chuyển đổi đất lúa, chuyển đổi tư duy

20/01/2026 - 05:00

 - Việc chuyển đổi diện tích đất trồng lúa 2 vụ kém hiệu quả sang mô hình 1 vụ tôm, 1 vụ lúa và trồng màu ở ấp Bình Phong, xã Vĩnh Bình đang mang lại hiệu quả rõ nét, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.

Nông dân ấp Bình Phong thu hoạch lúa. Ảnh: THỦY TIÊN

Theo ông Nguyễn Trọng Hữu - Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Bình Phong, địa phương có tổng diện tích đất tự nhiên 377,9ha; trong đó, đất trồng lúa 2 vụ 88,5ha, đất nuôi tôm 173,5ha. Thu nhập chính của người dân trong ấp chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Những năm gần đây, thời tiết diễn biến phức tạp, tình trạng hạn hán, mặn xâm nhập ngày càng gia tăng, ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sản xuất lúa 2 vụ. Trước thực trạng đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi mô hình canh tác từ 2 vụ lúa kém hiệu quả sang mô hình 1 vụ tôm, 1 vụ lúa gắn với phát triển kinh tế tập thể.

Thực hiện chủ trương trên, người dân ấp Bình Phong tích cực cải tạo đồng ruộng, chuyển đổi mô hình canh tác, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất. Nhờ vậy, năng suất, chất lượng lúa, rau màu và thủy sản không ngừng được nâng lên. Các phong trào thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi cùng nhiều mô hình làm ăn hiệu quả ngày càng được nhân rộng, đi kèm với đầu tư trang thiết bị, máy móc phục vụ sản xuất.

Ông Nguyễn Trọng Hữu cho biết, đến nay toàn bộ 173,5ha đất nuôi tôm trên địa bàn ấp đã được chuyển đổi đúng mục đích sử dụng. Hiệu quả từ việc chuyển đổi không chỉ thể hiện ở sản lượng lúa tăng trên đơn vị diện tích, mà còn ở chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường và xuất khẩu. Qua đó, tỷ lệ hộ khá, giàu tăng lên đáng kể, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Nhiều nông dân chủ yếu độc canh cây lúa nhưng hiệu quả chưa cao do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và mặn xâm nhập. Từ khi chuyển sang mô hình 1 vụ lúa, 1 vụ tôm kết hợp trồng màu, thu nhập cải thiện hơn. Người dân nuôi tôm càng xanh, tôm sú, tôm thẻ kết hợp nuôi cua cho lợi nhuận khá, bình quân khoảng 90 triệu đồng/ha. Bên cạnh đó, sau khi thu hoạch lúa đông xuân, người dân tranh thủ mùa khô trồng màu, chủ yếu là dưa hấu, bí xanh, dưa hoàng kim… với năng suất trung bình khoảng 28 tấn/ha, sau khi trừ chi phí, lãi từ 50 triệu đồng/ha. Anh Nguyễn Văn Nhạo, ngụ ấp Bình Phong cho biết: “Lúa bình quân đạt khoảng 800 kg/công (tầm lớn); vụ dưa lê năng suất đạt 3 - 4 tấn/công. Nhờ mô hình này, mỗi năm gia đình tôi thu lợi nhuận trên 200 triệu đồng”.

Không chỉ mang lại thu nhập cao, các mô hình trồng màu còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động nhàn rỗi, tăng thu nhập cho nhiều hộ gia đình. Đồng thời, địa phương từng bước hình thành các mô hình liên kết sản xuất, phát triển kinh tế tập thể như sản xuất lúa theo hướng VietGAP, cánh đồng lớn, lúa chất lượng cao gắn với liên kết tiêu thụ; hợp tác xã, tổ hợp tác trồng dưa lưới đạt chuẩn OCOP, chăn nuôi bò, rau màu an toàn, chăn nuôi gà, mô hình tôm - cua - lúa… Qua đó, đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân.

Hằng năm, ấp Bình Phong có trên 60% hội viên nông dân đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp; tích cực tham gia phong trào giúp nhau làm giàu chính đáng, giảm nghèo bền vững. “Điều này cho thấy việc chuyển đổi diện tích đất trồng úa 2 vụ kém hiệu quả sang mô hình 1 vụ tôm, 1 vụ lúa và màu là giải pháp đúng đắn, mang lại hiệu quả kinh tế cao và đảm bảo cân bằng hệ sinh thái tại địa phương”, ông Nguyễn Trọng Hữu khẳng định.

Từ những kết quả đạt được, ấp Bình Phong đề xuất cấp trên tiếp tục tổ chức tập huấn, hướng dẫn quy trình kỹ thuật cho từng loại cây trồng, vật nuôi chuyển đổi; lựa chọn giống có năng suất, chất lượng cao, phù hợp từng tiểu vùng sinh thái; lồng ghép chương trình, dự án xây dựng mô hình trình diễn hiệu quả. Đồng thời tăng cường kết nối, kêu gọi doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, cung ứng giống và bao tiêu sản phẩm ổn định cho nông dân.

THỦY TIÊN