Cô Tô chuyển hướng làm lúa chất lượng cao

Cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường tham quan mô hình canh tác lúa chất lượng cao tại xã Cô Tô. Ảnh: ĐỨC TOÀN

Cánh đồng Tân Lập khởi sắc

Hành trình thay đổi tập quán canh tác nhỏ lẻ, manh mún không dễ đối với những nông dân gắn bó cả đời với cây lúa. Tại ấp Tân Lập, xã Cô Tô, mô hình trình diễn Đề án phát triển 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long quy mô 50ha, với sự tham gia của 6 hộ nông dân chứng minh tính hiệu quả và ưu thế vượt trội về mặt kinh tế so với phương thức canh tác truyền thống.

Theo anh Nguyễn Chí Lời, ngụ ấp Tân Lập, gia đình anh trồng 12ha lúa OM 18, vụ đông - xuân vừa qua thu hoạch đạt năng suất hơn 10 tấn/ha. Với giá 5.900 đồng/kg, trừ chi phí, anh Lời lãi hơn 25 triệu đồng/ha. Anh Lời nói: “Tham gia mô hình, tôi được chính quyền địa phương hỗ trợ 50% chi phí giống, 30% chi phí thuốc bảo vệ thực vật và 210kg phân bón/ha. Thời gian tới, tôi duy trì thực hiện mô hình”.

Nhờ áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, tổng chi phí sản xuất của toàn mô hình 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, giảm phát thải thấp hơn canh tác truyền thống gần 3 triệu đồng/ha. Trong khi đó, năng suất bình quân đạt 10,28 tấn/ha, cao hơn 0,608 tấn/ha so ruộng canh tác truyền thống (chỉ đạt 9,6 tấn/ha). Với giá bán ổn định 5.900 đồng/kg, tổng doanh thu của mô hình tăng 3,6 triệu đồng/ha. Cộng gộp 2 yếu tố giảm chi phí và tăng doanh thu, nông dân tham gia mô hình thu lợi nhuận cao hơn so canh tác truyền thống gần 6,5 triệu đồng/ha.

Thay đổi tập quán sản xuất

Điểm cốt lõi tạo nên sự đột phá của mô hình nằm ở việc thay đổi triệt để quy trình canh tác bắt đầu từ khâu chọn giống. Giống lúa OM 18 được ưu tiên sử dụng bởi năng suất cao, chất lượng hạt gạo tốt, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Sự thay đổi còn nằm ở tư duy “ít hơn là tốt hơn”. Nông dân được hướng dẫn áp dụng phương pháp giảm lượng lúa giống xuống còn khoảng 80 kg/ha. Anh Trương Văn Liễu, ngụ xã Cô Tô cho biết: “Với mức gieo sạ từ 6 - 8 kg/công, lợi ích mang lại rõ nét. Việc sạ thưa giúp nông dân tiết kiệm đáng kể chi phí lúa giống từ đầu vụ, tạo không gian sinh trưởng thông thoáng cho cây lúa. Cây lúa khỏe mạnh, hấp thụ ánh sáng tốt hơn, từ đó dễ dàng kiểm soát dịch bệnh và hạn chế tối đa sự tấn công của sâu bệnh”.

Bên cạnh yếu tố giống, mô hình còn là sự kết hợp hoàn hảo của các quy trình sinh thái. Nông dân được đào tạo áp dụng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp và kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ. Qua đó, góp phần tiết kiệm nguồn tài nguyên nước ngọt, đóng vai trò then chốt trong giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường sinh thái…

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cô Tô Nguyễn Văn Văn cho biết, định hướng của địa phương là từng bước thay đổi tập quán canh tác nhỏ lẻ, manh mún, thay vào đó là xây dựng vùng sản xuất tập trung, chất lượng cao. Giai đoạn tiếp theo, xã Cô Tô vận động nông dân tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác để nâng cao năng lực quản lý và thuận tiện trong việc tiếp cận khoa học, kỹ thuật. Bên cạnh đó, tăng cường kết nối, mời gọi doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thông qua hợp đồng bao tiêu, đảm bảo đầu ra ổn định cho hạt gạo. Xã tiếp tục tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật cho nông dân để đảm bảo quy trình sản xuất thực hiện đồng bộ, hướng tới tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

ĐỨC TOÀN