Đồi Tức Dụp - ngọn đồi “2 triệu đô la” huyền thoại

Tức Dụp là tên một ngọn đồi của núi Tô, nằm trong dãy Thất Sơn hùng vĩ, nay thuộc xã Ô Lâm. Đồi Tức Dụp cao 216m, diện tích khoảng 2km2 với nhiều hang sâu, động lớn (dân địa phương gọi là Lò Ang) ăn thông với nhau rất chằng chịt, tạo nên một địa thế rất hiểm trở, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ quân sự.

Vì thế, qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồi Tức Dụp là căn cứ địa cách mạng vững chắc của huyện Tri Tôn (cũ).

Toàn cảnh đồi Tức Dụp.

Từ sau Tết Mậu Thân (1968), Mỹ - Ngụy đã tập trung lực lượng thiện chiến đánh vào đồi Tức Dụp nhằm xóa đi căn cứ cách mạng của ta. Về phía ta thì quyết giữ vững vùng căn cứ Tức Dụp, duy trì phong trào đấu tranh chính trị và quân sự làm bàn đạp để giải phóng tỉnh An Giang.

Tức Dụp còn được gọi là ngọn đồi “Hai triệu đô la”.

Ngày 17/11/1968, Mỹ - Ngụy đã huy động một lực lượng hùng hậu của các sư đoàn 7, 9, 21 cùng các liên đoàn biệt động quân 41, 44 và nhiều chi đoàn thiết xa M113, M118, 29 khẩu trọng pháo (đặt tại Tri Tôn, Nam Qui, Chơn Nam, Chong Sắc, Ô Chu, cụm pháo cơ động của Chi Lăng), nhiều máy bay chiến đấu các loại kể cả B52 cùng với lực lượng chư hầu như Tân Tây Lan, Nam Triều Tiên để bao vây nhằm tiêu diệt căn cứ Tức Dụp lúc ấy không đầy 100 người gồm dân quân du kích và bộ đội địa phương.

Hội trường C6 – nơi cán bộ, chiến sĩ cách mạng đang bàn bạc, triển khai kế hoạch chiến đấu.

Cuộc chiến đấu diễn ra rất ác liệt suốt 128 ngày đêm. Địch cắt đứt mọi viện trợ, tiếp tế từ ngoài vào cho lực lượng cách mạng. Chúng đánh từ nhiều hướng rất dồn dập: Từ chân núi đánh lên, trực thăng đổ quân trên đỉnh đồi đánh xuống. Bình quân mỗi ngày, địch tấn công từ 4 đến 9 lần.

Để đối phó các mũi tấn công của giặc, lực lượng cách mạng chia thành từng tổ bám miệng hang, hốc đá, đánh trả, chặn đứng sức ép của giặc. Đồng thời, các đơn vị cơ động lợi dụng địa hình của ngọn đồi dùng chiến thuật “độn thổ”, xuất hiện đánh cặp hông, đánh bộc hậu, tập kích hết sức bất ngờ, diệt nhiều sinh lực địch, buộc chúng phải lùi lại. Nhưng mỗi lần địch lùi thì mưa bom và pháo lại trút xuống đồi Tức Dụp càng dữ dội hơn.

Lãnh đạo xã Ô Lâm khảo sát Khu di tích Tức Dụp.

Lực lượng cách mạng bấy giờ gặp khó khăn vì lương thực đã cạn. Các chiến sĩ phải ăn cháo môn, khoai mì do dân bí mật tiếp tế. Về tương quan quân số tại chiến trường đồi Tức Dụp, ta khoảng 100 bộ đội trong khi giặc 5000 tên được trang bị vũ khí hiện đại, đó là chưa kể số quân dự bị để tiếp viện và thay phiên ra trận của giặc.

Nhưng ưu thế của ta là mỗi chiến sĩ đều thông thạo địa hình hiểm trở, tinh thần chiến đấu cao, được nhân dân thương yêu giúp đỡ. Do thất bại nặng nề, cuối cùng quân địch đành rút lui, ta giữ vững đồi Tức Dụp, bảo vệ tốt các cơ quan lãnh đạo tỉnh, huyện cho tới ngày giải phóng toàn Miền Nam.

Lãnh đạo xã Ô Lâm thắp hương đền thờ Bác Hồ trong hang Hội trường C6.

Tổng kết các trận đánh tại đồi Tức Dụp qua 128 ngày đêm, lực lượng cách mạng diệt được 4.700 tên địch, bắt sống một số tên, tịch thu 800 vũ khí các loại và nhiều phương tiện chiến tranh khác, phá hủy 11 xe thiết giáp, 9 khẩu pháo 105 ly, bắn rơi 2 máy bay ném bom A 37, 3 trực thăng chiến đấu và 1 trực thăng cần cẩu.

Chiến thắng đồi Tức Dụp là một nét son chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Nhân dân An Giang. Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã tặng thưởng nhiều huân chương, huy chương cao quý cho các chiến sĩ đã chiến đấu gian khổ bảo vệ đồi Tức Dụp.

Nhà truyền thống Khu Di tích Tức Dụp - nơi trưng bày nhiều vũ khí và ảnh tư liệu về cuộc chiến ác liệt 128 ngày đêm tại đồi Tức Dụp.

Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã có Quyết định số 666/VH-QĐ, ngày 1/4/1985 công nhận đồi Tức Dụp là Di tích Lịch sử cách mạng cấp Quốc gia.

Đến Tức Dụp, du khách có thể tham quan những địa danh nằm trong quần thể di tích lịch sử đã được ghi nhận, gìn giữ, tôn tạo, như: Hang C6 (có hội trường C6 với sức chứa hơn 150 người), hang Quân y, hang Thanh Niên, Hội trường Tỉnh ủy, hang của Ban Chỉ huy quân sự, hang của Ban Tuyên huấn, Hội Phụ nữ, Dân y và hang Tiên Nữ…

KHÁNH MY