Giá điện gây áp lực cho hợp tác xã trồng lúa

- Với những hợp tác xã quản lý hàng trăm, hàng ngàn hecta lúa, trạm bơm phải vận hành theo yêu cầu của đồng ruộng, không phải lúc nào cũng có thể lựa chọn giờ sử dụng điện. Khi cần tiêu úng hoặc rút nước phục vụ thu hoạch, việc chờ đến giờ thấp điểm có thể ảnh hưởng lịch sản xuất.

Ông Lê Hoàng Thống, ngụ xã Giồng Riềng kiểm tra hệ thống bơm điện ba pha đang rút nước cho cánh đồng trước thu hoạch.

Đồng ruộng không thể né giờ cao điểm

Tại Hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ, xã Long Thạnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc hợp tác xã Nguyễn Hồng Phương thường xuyên kiểm tra hệ thống bơm điện ba pha trong những ngày chuẩn bị thu hoạch.

Chỉ còn khoảng một tuần nữa đến ngày thu hoạch, việc tháo nước phải được tính toán để mặt ruộng đủ khô, máy gặt có thể xuống đồng đúng lịch. Vì vậy, các mô tơ điện công suất lớn vẫn phải hoạt động bất kể thời điểm sử dụng điện.

“Đã tới thời điểm thu hoạch thì phải bơm. Nước còn trên ruộng là máy gặt không xuống được. Nếu chờ qua giờ cao điểm như ngành điện khuyến cáo thì có khi trễ thời vụ, ảnh hưởng cả cánh đồng”, ông Phương nói.

Theo ông Lê Hoàng Thống, nguyên Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Thạnh Tiến, xã Giồng Riềng, hợp tác xã phải sử dụng điện phục vụ bơm tưới, tiêu nước theo yêu cầu của mùa vụ.

Ông Thống cho biết hợp tác xã hiện chịu các mức giá điện khác nhau theo thời gian sử dụng. Theo số liệu ông cung cấp, giá giờ thấp điểm là 1.300 đồng/kWh, giờ bình thường 1.987 đồng/kWh và giờ cao điểm 3.640 đồng/kWh.

Thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Thạnh Tiến thu hoạch lúa hè thu.

Diện tích càng lớn, chi phí càng tăng

Với Hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ, áp lực chi phí điện tăng theo diện tích phục vụ. Ông Phương cho biết trước đây, khi hợp tác xã quản lý khoảng 200ha, tiền điện mỗi vụ khoảng 70-80 triệu đồng. Hiện diện tích tăng lên hơn 1.200ha, nhu cầu bơm tưới, tiêu nước cũng tăng theo.

Hàng ngàn hecta không thể được bơm rút trong thời gian ngắn. Hệ thống máy bơm phải vận hành theo tiến độ sản xuất để bảo đảm nước được đưa ra khỏi đồng đúng thời điểm.

Trong khi đó, giá vật tư, nhân công và các chi phí đầu vào khác cũng tạo áp lực lên sản xuất lúa. Vì vậy, theo các hợp tác xã, việc nghiên cứu cơ chế giá điện phù hợp hơn đối với hoạt động bơm tưới, tiêu úng trong nông nghiệp có thể góp phần giảm chi phí sản xuất.

Bên cạnh việc kiến nghị về giá điện, các hợp tác xã cũng cần tính đến giải pháp tiết giảm lượng điện tiêu thụ như thay máy bơm cũ bằng thiết bị có hiệu suất cao, bảo dưỡng mô tơ định kỳ, lựa chọn công suất phù hợp, giảm thất thoát trên hệ thống dẫn nước và ứng dụng tự động hóa.

Với những hợp tác xã có quy mô lớn, các giải pháp năng lượng tái tạo cũng có thể được nghiên cứu nếu phù hợp quy định và điều kiện đầu tư. Tuy nhiên, để triển khai cần nguồn vốn ban đầu, trong khi chi phí vận hành hiện tại đã tạo thêm áp lực cho nguồn lực của hợp tác xã.

Bài toán đặt ra vì thế không chỉ là giá bán điện mà còn là cách giảm chi phí bơm tưới, tiêu nước và nâng hiệu quả sản xuất lúa trong điều kiện quy mô canh tác ngày càng lớn.