Gìn giữ nếp nhà

Dòng họ Đặng họp mặt đầu năm.

HIẾU HỌC, GIÚP ĐỜI

Chi họ Đoàn ở xã Phú Tân tự hào có 5 bậc xuất gia nêu gương sáng về hạnh hiếu học Phật tu nhân, sống tốt đời, đẹp đạo. Các thế hệ đều nhận thức hiếu học là con đường đến đích hạnh phúc, ấm no bền vững. Với tinh thần “Kết nối dòng họ, vun đắp hiền tài, phát triển tương lai”, gần 10 năm qua, Chi hội Khuyến học dòng họ Đoàn duy trì hoạt động, yêu cầu mỗi gia đình trong dòng họ phấn đấu trở thành “Gia đình học tập”, ai cũng tham gia học tập thường xuyên.

“Đến nay, 100% con cháu họ Đoàn hoàn thành chương trình giáo dục bậc trung học cơ sở, 100% các cháu trong độ tuổi đi học đều cắp sách đến trường. Dòng họ có 3 thạc sĩ, 30 cử nhân đại học và 2 cá nhân đang học tiến sĩ, 9 người đang học đại học… Chúng tôi duy trì việc tìm về cội nguồn, kết nối dòng họ; tương trợ nhau khi khó khăn; tổ chức họp họ, giỗ tổ; hòa giải dòng họ…”, ông Đoàn Trí Hiền - thành viên Chi họ Đoàn chia sẻ.

Tuyên dương con cháu học hành đạt thành tích tốt.

Hằng năm, trong 2 dịp quan trọng: Lễ húy kỵ của cụ ông Đoàn Văn Cầm, gia tộc tổ chức tuyên dương con cháu đạt thành tích xuất sắc trong năm học; lễ húy kỵ của cụ bà Trần Thị Huế sẽ tổ chức phát quà cho người nghèo ở địa phương. Từ năm 2017 đến nay, qua 8 lần tổ chức đã khen thưởng 360 lượt con cháu nỗ lực trong học tập, vinh danh 33 con cháu đỗ đạt…

Chi họ Đoàn còn đóng góp và phát động “Nuôi heo đất thiện nguyện” để mở rộng hỗ trợ trong địa phương, tiếp bước đến trường, khen thưởng học sinh nghèo vượt khó; tổ chức gian hàng “San sẻ yêu thương”, gian hàng 0 đồng, tặng hàng trăm phần quà gồm quần áo, cặp, tập, sách giáo khoa cho trẻ em. Ngoài ra, còn quyên góp hàng ngàn phần quà, kinh phí và ngày công xây dựng cầu, đường… tích cực xây dựng nông thôn mới.

Ở làng Hưng Nhơn, xã Phú Tân, ông Đặng Văn Sĩ và bà Đặng Thị Huệ di cư từ tỉnh Đồng Tháp đến định cư, lập nghiệp, con cháu đến nay nối 7 đời. Ông bà chăm chỉ lao động, lâu dần có của ăn của để vẫn giữ lối sống cần kiệm, nhưng khi giúp đỡ người nghèo thì rộng rãi, không tính toán. Từ khi ông bà quy y theo Phật giáo Hòa Hảo năm 1939 thực hiện các việc thiện càng chất lượng hơn.

Ông Đặng Văn Tác, cháu đời thứ 4 cho biết, quỹ học bổng họ Đặng do con cháu thành lập sau này cũng theo tinh thần đó. Duy trì 20 năm nay, dòng họ Đặng trích quỹ 400 triệu đồng trao học bổng hỗ trợ con em trong địa phương có thành tích vượt khó học tập khá, giỏi. Các suất học bổng phân bổ cho Trường Trung học cơ sở Phú Hưng, Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Phú Tân.

“Càng về sau, họ Đặng mở rộng các hoạt động xã hội, từ thiện như tham gia xây cầu nông thôn, làm đường, hỗ trợ người gặp khó khăn đột xuất, phát gạo vào dịp Tết, ngày giỗ của tổ tiên… Tùy hoàn cảnh và khả năng, có người tổ chức hoạt động công khai, có người chỉ âm thầm thông qua chính quyền địa phương để thực hiện. Bên nội hay bên ngoại đều vậy, động viên cố gắng làm ăn và không quên trách nhiệm với xã hội”, ông Đặng Văn Tác cho biết.

Sinh hoạt chúc thọ và chúc Tết đầu năm của Chi họ Đoàn.

TRÂN TRỌNG TRUYỀN THỐNG

Bên cạnh những giá trị sống đẹp, điều được các gia đình gìn giữ theo thời gian là giá trị truyền thống vừa mang bản sắc văn hóa chung vừa là nét riêng của dòng tộc. Ở dòng họ Đặng, vào dịp Tết, dù con cháu đi làm, học hành ở đâu xa cũng sẽ trở về sum họp vào mùng 1 tại phủ thờ để dùng bữa cơm chay. Chỉ số ít người ở xa, vì nhiều lý do thì có mặt chậm nhất vào mùng 2, mùng 3.

Sau giao thừa, người lớn căn dặn con cháu một số điều, sáng ngày đầu năm mới tề tựu đông đủ cúng bái tổ tiên, chúc thọ, chúc Tết, lì xì. Ngày họp mặt khuyến khích con cháu mặc áo dài truyền thống, áo bà ba để thêm phần ý nghĩa và trang trọng. Buổi chiều, các gia đình nhỏ tiếp tục tỏa đi thăm bên nội, bên ngoại. Trên dưới đều tuân thủ gia phong, nên Tết năm nào cũng hội đủ gần 100 người quây quần.

Việc trông coi, giữ gìn phủ thờ của họ Đặng được người lớn chuyển giao dần cho lớp trẻ. Ngày giỗ và những dịp cần trùng tu phủ thờ, con cháu đều họp mặt đông đủ để lắng nghe, góp ý kiến và có trách nhiệm chung để tổ chức thực hiện. Ông Đặng Văn Tác cho biết, sinh hoạt của dòng họ giờ không còn gói gọn họ Đặng trong xã mà các họ Đặng trong cả nước đều biết và tìm đến. Nhờ đó, các buổi họp mặt hiện nay đón thêm thành viên cùng họ từ nhiều nơi đến giao lưu… lan tỏa niềm tự hào.

Các thế hệ gia đình gắn bó, yêu thương nhờ truyền thống của ông bà răn dạy.

Thời hiện đại, thế hệ con cháu dường như không còn kết nối chặt chẽ với ông bà, cha mẹ. Theo ông Đoàn Trí Hiền, cần nhận thức rõ, hiện tượng thiếu kết nối đó không phải do thiếu yêu thương mà chủ yếu xuất phát từ điều kiện khách quan như: Sự thay đổi của xã hội; sự khác biệt về hệ giá trị và lối sống, tác động của công nghệ hoặc vì hoàn cảnh sống xa nhau.

Gia đình ông Đoàn Trí Hiền thực hiện phương châm “3 cùng” (cùng lắng nghe, cùng thấu hiểu, cùng chia sẻ) gắn với các hoạt động sinh hoạt chung nhân các dịp lễ, tết; tuyên truyền sổ truyền thống dòng họ. Các thành viên tăng cường giao tiếp và lắng nghe hai chiều, tôn trọng sự khác biệt, không áp đặt tư tưởng. Điều quan trọng nhất là ông bà, cha mẹ làm gương cho con cháu noi theo.

Dù ở thời đại nào thì gia đình vẫn là tổ ấm, là chỗ dựa tinh thần cho mỗi thành viên để ai cũng được tôn trọng, yêu thương, sẻ chia trách nhiệm. Các gia đình đã và đang vun đắp để hài hòa giữa cái xưa và nay. “Nếp nhà” có thể thay đổi phần nào nhưng không thể xóa bỏ việc kế thừa và phát huy những giá trị đạo đức, chuẩn mực ứng xử tốt đẹp vốn có.

MỸ HẠNH