Giữ ổn định thị trường xăng dầu

Người dân đổ xăng tại hệ thống xăng dầu Petrolimex An Giang. Ảnh: MINH HIỂN

Áp lực nguồn cung

Thị trường năng lượng thế giới thời gian qua liên tục biến động mạnh do xung đột tại Trung Đông, nhất là căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Diễn biến này nhanh chóng đẩy giá dầu thế giới tăng cao, tạo sức ép trực tiếp lên thị trường trong nước. Việt Nam vẫn phụ thuộc nhất định vào nguồn dầu thô nhập khẩu nên khó tránh khỏi tác động từ bên ngoài. Dù có 2 nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn, nguồn nguyên liệu đầu vào vẫn chủ yếu nhập khẩu, khiến thị trường xăng dầu nội địa tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ biến động quốc tế.

Áp lực không chỉ nằm ở giá bán lẻ xăng, dầu mà còn lan sang chi phí sản xuất, vận tải, logistics và đời sống người dân. Ông Nguyễn Thanh Nhàn, ngụ xã Châu Phong chia sẻ: “Dù dầu diesel giảm hơn 1.000 đồng/l nhưng vẫn ở mức cao, trong khi mọi khâu sản xuất từ làm đất, bơm tưới đến thu hoạch đều phụ thuộc lớn vào nhiên liệu. Giá vận chuyển tăng cũng kéo theo phân bón, thuốc bảo vệ thực vật khó giảm, khiến chi phí đầu vào mỗi ha lúa đội lên hàng triệu đồng, còn lợi nhuận của nông dân thu hẹp”.

Trước áp lực đó, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài. Chính phủ chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như điều hành linh hoạt giá xăng, dầu, sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn, điều chỉnh chính sách thuế, phí phù hợp, góp phần giữ ổn định thị trường, hạn chế tác động tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Tuy nhiên, điều hành chính sách vĩ mô chỉ là một phần của bài toán. Khi nguồn cung chịu sức ép từ cả bên ngoài lẫn nội tại, yêu cầu đặt ra còn là năng lực tổ chức thị trường, bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt. Ở điểm này, vai trò doanh nghiệp Nhà nước được khẳng định rõ nét với tư cách lực lượng nòng cốt giữ ổn định thị trường xăng dầu.

Công cụ điều tiết vĩ mô

Trong hệ thống phân phối xăng dầu hiện nay, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) giữ vai trò chủ lực với mạng lưới rộng khắp cả nước, là lực lượng nòng cốt bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường. Khi giá xăng, dầu biến động, nhu cầu thường dồn về hệ thống này, tạo áp lực lớn về tổ chức nguồn hàng và điều hành phân phối. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn cung vẫn được duy trì ổn định, không để xảy ra đứt gãy.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Petrolimex An Giang có 52 cửa hàng xăng dầu trực thuộc và 38 thương nhân nhận quyền, hệ thống phân phối được tổ chức đồng bộ, duy trì bán hàng liên tục, tuân thủ nghiêm các quy định về giá và chất lượng. Ông Hồng Phong - Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Petrolimex An Giang cho biết: “Chúng tôi đã chủ động điều hành nguồn hàng linh hoạt, xây dựng kịch bản ứng phó để duy trì nguồn cung ổn định. Hiện nay, các cửa hàng xăng dầu trực thuộc và thương nhân nhận quyền đều bảo đảm đủ nguồn, bán hàng đúng quy định”.

Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, công tác quản lý nhà nước cũng được siết chặt. Ông Nguyễn Thanh Phong - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 389 tỉnh nhấn mạnh: “Các lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, kịp thời nắm tình hình nguồn cung, tồn kho, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, tạo khan hiếm giả”.

Quan điểm nhất quán của Đảng xác định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Vai trò ấy không chỉ thể hiện ở quy mô vốn, hệ thống phân phối hay năng lực dự trữ mà quan trọng hơn là khả năng dẫn dắt, điều tiết và giữ ổn định vĩ mô trong những thời điểm thị trường biến động mạnh. Khi nguồn cung chịu áp lực, doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò như một “van điều tiết”, góp phần giữ ổn định thị trường, hạn chế đầu cơ, găm hàng, ngăn đứt gãy chuỗi cung ứng và giảm tác động tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh. Đây là chức năng mà các doanh nghiệp thuần túy thị trường khó có thể thực hiện đầy đủ.

Ông Phạm Văn Thanh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Petrolimex cho rằng: “Trong bối cảnh thị trường biến động, doanh nghiệp nhà nước cần sẵn sàng hy sinh lợi nhuận vì lợi ích quốc gia nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế”. Vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước, cùng với sự điều hành linh hoạt của Chính phủ sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt để giữ ổn định thị trường xăng dầu, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, kiểm soát lạm phát và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững.

MINH HIỂN