Làm du lịch tại nhà

Anh Lê Xuân Thùy (bên trái) hướng dẫn du khách câu cá không mồi trên biển ở đặc khu Phú Quốc. Ảnh: PHẠM HIẾU

Gần gũi với đời sống

Sáng sớm cuối tuần, căn nhà của anh Nguyễn Văn Đen, ngụ ấp Kinh Năm, xã U Minh Thượng rộn ràng tiếng cười của nhóm bạn trẻ đến từ TP. Hồ Chí Minh. Người học đổ bánh xèo, người theo chân chủ nhà ra vườn hái rau, chèo xuồng len lỏi qua những con mương nhỏ giăng lưới, đặt lờ, cắm câu… khiến khung cảnh miền quê sôi động.

Anh Đen cho biết, trước đây gia đình anh làm vườn, thu nhập phụ thuộc nhiều vào biến động giá thị trường. Gần đây, thấy du khách thích về quê trải nghiệm, gia đình anh mạnh dạn dọn dẹp nhà cửa, đầu tư thêm khu nuôi cá, ốc bươu, trồng thêm rau sạch, bông súng, mua thêm xuồng, lưới, lờ… và thêm các dịch vụ nhỏ để đón khách. Ban đầu chỉ vài khách lẻ do người quen giới thiệu, nhưng nhờ sự chân chất, hiếu khách và những trải nghiệm gợi nhớ quê hương, căn nhà anh dần được nhiều người biết đến. Nhờ vậy, mỗi tháng, gia đình anh có thêm nguồn thu nhập ổn định.

Không chỉ được về với tuổi thơ, hòa mình vào chốn miền quê yên bình thơ mộng, khi về, du khách còn mua các sản phẩm ý nghĩa như mật ong rừng tràm, chuối ép khô; kẹo, mứt chuối, rượu trái giác, các loại cá khô đặc sản U Minh Thượng… làm quà tặng cho gia đình và bạn bè.

Mỗi sáng sớm, tại làng chài Rạch Vẹm, đặc khu Phú Quốc, anh Lê Xuân Thùy - chủ nhà bè Xuân Thùy tất bật kiểm tra các phương tiện đưa đón khách từ bờ ra nhà bè, rồi đi đến một số điểm phục vụ khách tham quan. Anh Thùy cho biết, đây là công việc quen thuộc của anh từ năm 2017, khi anh bắt tay vào làm du lịch. “Trước kia, tôi làm nghề đi biển và nuôi cá lồng bè mưu sinh. Sau đó, thấy nhiều du khách quốc tế đến đây khám phá vẻ đẹp hoang sơ, gia đình tôi quyết định sửa sang nhà bè, mở thêm các dịch vụ phục vụ du khách. Đáng mừng, đến nay nhà bè được khá đông du khách trong và ngoài nước đến ủng hộ dịch vụ. Hiện, tôi đầu tư thêm 3 chiếc ca nô phục vụ du khách; giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 10 người lao động địa phương”, anh Thùy nói.

Theo anh Thùy, hiện nhà bè của anh phục vụ các dịch vụ khám phá làng chài Rạch Vẹm và mũi Hàm Rồng hoang sơ - nơi được ví như vương quốc của loài sao biển. Đến đây, du khách được giăng lưới, mò sò, câu cá trên biển và thưởng thức hải sản trứ danh đảo ngọc. “Để thu hút thêm du khách, nhà bè chú trọng giữ gìn cảnh quan, môi trường biển và thường xuyên đăng tải hình ảnh, video lên mạng xã hội để quảng bá. Quan trọng hơn là mình giữ thái độ thân thiện hiếu khách để du khách không chỉ quay lại mà còn giới thiệu bạn bè”, anh Thùy chia sẻ.

Thách thức và hướng đi

Mô hình làm du lịch tại nhà dù hấp dẫn nhưng còn nhiều thách thức như thiếu kiến thức và kỹ năng làm du lịch. Không ít hộ dân còn lúng túng trong việc đón tiếp khách, xây dựng sản phẩm, quảng bá hình ảnh… dẫn đến chất lượng dịch vụ chưa đồng đều. Thách thức về hạ tầng và điều kiện vệ sinh cũng là một trong những yếu tố trở ngại. Nhiều nơi đường sá đi lại khó khăn, nhà vệ sinh chưa đạt chuẩn, dịch vụ còn đơn giản… du khách chưa thật sự hài lòng. Bên cạnh đó, việc phát triển tự phát, thiếu quy hoạch có thể dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, làm giảm chất lượng chung của điểm đến. Việc các homestay, mô hình du lịch cộng đồng na ná nhau cũng khiến mô hình này mất đi sức hút. Vào mùa thấp điểm, lượng khách giảm mạnh, thu nhập không ổn định, khiến nhiều hộ gặp khó khăn trong duy trì hoạt động...

Các chuyên gia gợi ý nhiều cách làm để mô hình làm du lịch tại nhà phát huy hiệu quả lâu dài: Người dân cần nâng cao nhận thức và kỹ năng, từ cách giao tiếp, phục vụ đến xây dựng sản phẩm đặc trưng. Mỗi gia đình nên tìm cho mình một “câu chuyện riêng” để tạo dấu ấn với du khách. Chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc quy hoạch, hỗ trợ và đào tạo, quảng bá điểm đến… giúp người dân tự tin hơn khi tham gia làm du lịch. Bên cạnh đó, cần chú trọng giữ gìn bản sắc văn hóa và môi trường sống… “Để phát triển du lịch cộng đồng bền vững cần có một đội ngũ nhân lực chuyên trách, sẵn sàng hỗ trợ người dân một cách tận tâm và chi tiết, đảm bảo sự phát triển đồng bộ và hài hòa”, ông Thái Doãn Hồng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần du lịch công đoàn TP. Hồ Chí Minh khẳng định.

Giám đốc Sở Du lịch Bùi Quốc Thái cho biết, thời gian qua ngành du lịch tổ chức nhiều lớp tập huấn cho người dân và chính quyền cơ sở về du lịch cộng đồng, nâng cao kỹ năng làm du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng và kết nối doanh nghiệp, đẩy mạnh truyền thông, chuyển đổi số trong du lịch… Thời gian tới, ngành du lịch sẽ rà soát, lựa chọn một số địa chỉ tiêu biểu xây dựng mô hình điểm du lịch cộng đồng theo hướng chuyên nghiệp gắn với các làng nghề truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đảm bảo hài hòa giữa văn hóa bản địa, sinh thái tự nhiên, nhu cầu thị trường và người dân hưởng lợi.

PHẠM HIẾU