LÀNG CHĂM ƠN ĐẢNG - Bài cuối: Giữ bản sắc, cùng đất nước vươn lên

Đội trống Rappana của xã Châu Phong trình diễn tiết mục văn nghệ. Ảnh: MINH HIỂN

Khi văn hóa trở thành sinh kế

Trong căn nhà sàn của nghệ nhân Mohamad, xã Châu Phong, tiếng thoi đưa vẫn đều đặn vang lên trên khung cửi. Những sợi chỉ nhiều màu sắc dần kết thành các hoa văn truyền thống mang đậm dấu ấn văn hóa Chăm. Cách đó không xa, tiếng trống Rapana rộn ràng trong một buổi sinh hoạt cộng đồng. Những âm thanh quen thuộc ấy đã tồn tại qua nhiều thế hệ và đang tiếp tục được gìn giữ trong đời sống hôm nay.

Những năm gần đây, nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở xã Châu Phong được khôi phục và phát triển mạnh hơn. Không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong cộng đồng, nhiều sản phẩm đã trở thành hàng hóa phục vụ du khách. Cùng với đó, Nghi lễ vòng đời của người Chăm Islam và nghề dệt thổ cẩm xã Châu Phong đã được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nhận thấy tiềm năng từ bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng Chăm, An Giang đã xây dựng nhiều chương trình phát triển du lịch văn hóa cộng đồng. Tại làng Chăm Châu Phong, mô hình du lịch cộng đồng từng bước hình thành với sự tham gia trực tiếp của người dân. Những ngôi nhà cổ hơn 100 năm tuổi được cải tạo thành điểm lưu trú cho du khách. Các món ăn truyền thống như cà ri bò, tung lò mò, bánh bò nướng trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Những thánh đường Hồi giáo với kiến trúc đặc sắc trở thành điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước tìm hiểu, khám phá.

Điều đáng quý là trong quá trình ấy, đồng bào Chăm không đứng ngoài cuộc mà trở thành chủ thể của hoạt động du lịch. Từ nghệ nhân dệt thổ cẩm, người làm ẩm thực đến các hộ dân tham gia làm du lịch cộng đồng đều trực tiếp hưởng lợi từ chính những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Theo định hướng phát triển du lịch cộng đồng của địa phương, mục tiêu đặt ra là “Mỗi người dân là hướng dẫn viên du lịch, nhà nhà làm du lịch, cả ấp làm du lịch”. Ông Mohamad - Tổ trưởng Tổ Du lịch văn hóa cộng đồng làng Chăm cho biết, việc phát triển du lịch đã tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời, góp phần quảng bá hình ảnh cộng đồng Chăm đến với du khách gần xa. Nhiều hộ dân trước đây chỉ sống bằng nghề truyền thống nay đã có thêm nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ, trải nghiệm văn hóa và lưu trú cộng đồng.

Nhiều hộ dân Chăm hiện nay còn từng bước tiếp cận các cơ hội phát triển từ kinh tế Halal, lĩnh vực đang được nhiều quốc gia và địa phương quan tâm. Với lợi thế về văn hóa, tập quán sản xuất và đời sống tín ngưỡng, cộng đồng Chăm An Giang được xem là một trong những lực lượng có nhiều tiềm năng tham gia chuỗi giá trị Halal trong thời gian tới. Đây không chỉ là cơ hội phát triển kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa Chăm đến với thị trường trong nước và quốc tế.

Khát vọng mới bên dòng sông Hậu

Ở làng Chăm Châu Phong hôm nay, trong nhiều gia đình, máy tính xách tay, điện thoại thông minh đã trở thành công cụ học tập, làm việc và kết nối với thế giới bên ngoài. Nhiều thanh niên Chăm đang từng ngày tiếp cận tri thức mới, công nghệ mới để chuẩn bị cho hành trình lập thân, lập nghiệp.

Trong tiến trình hội nhập, cộng đồng Chăm không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn chủ động thích ứng với những xu thế phát triển mới. Nhiều thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp, tham gia kinh doanh trực tuyến, quảng bá sản phẩm truyền thống trên các nền tảng số, kết nối du lịch cộng đồng với thị trường rộng lớn hơn. Chuyển đổi số đang mở ra những cơ hội mới để đồng bào Chăm đưa sản phẩm văn hóa, nghề truyền thống và hình ảnh quê hương đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Dù hội nhập mạnh mẽ, nhiều bạn trẻ vẫn ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Họ chủ động tham gia các hoạt động cộng đồng, tìm hiểu lịch sử dân tộc mình, học tiếng Chăm, quảng bá giá trị văn hóa truyền thống và trở thành những “sứ giả văn hóa” trong thời đại mới.

Đồng chí Lê Văn Phước - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh khẳng định: “Đồng bào Chăm là một bộ phận quan trọng trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, luôn gắn bó và đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Từ thực tiễn hôm nay có thể thấy, sự đồng hành ấy đang bước sang một giai đoạn mới. Đồng bào Chăm không chỉ là đối tượng thụ hưởng các chính sách phát triển mà đã và đang trở thành những chủ thể trực tiếp tham gia xây dựng quê hương”.

Một diện mạo mới đang hình thành trong cộng đồng Chăm An Giang. Đó là diện mạo của một cộng đồng biết trân trọng quá khứ, gìn giữ bản sắc và không ngừng vươn lên bằng tri thức, khát vọng và tinh thần đổi mới. Từ những xóm làng ven sông năm nào đến những mô hình phát triển hôm nay, từ thế hệ đi trước đến lớp trẻ đang trưởng thành, tất cả đều góp phần khẳng định một điều: Khi chủ trương đúng của Đảng gặp sự đồng lòng của Nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết sẽ tiếp tục được nhân lên, trở thành động lực để quê hương và đất nước vững bước trên con đường phát triển.

MINH HIỂN