Liên kết để giữ giá lúa

Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Phú Nông Xanh Lê Văn Hai (bìa trái) thăm đồng. Ảnh: THÙY TRANG

Thành lập năm 2023 với 20 thành viên, đến nay HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh liên kết hơn 300 hộ nông dân, tổ chức sản xuất trên khoảng 3.000ha lúa chất lượng cao. Ngay từ những ngày đầu thành lập, HTX xác định hướng đi trọng tâm là xây dựng vùng nguyên liệu lúa sạch, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu vào những thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu và Mỹ.

Ông Lê Văn Hai - Giám đốc HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh cho biết, trước đây bà con sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết nên thường xuyên rơi vào cảnh được mùa, mất giá, đầu ra bấp bênh trong khi chi phí vật tư ngày càng tăng. Từ thực tế đó, HTX được hình thành với mục tiêu tập hợp nông dân cùng sản xuất theo quy trình thống nhất, đồng thời, liên kết doanh nghiệp bao tiêu để nâng cao giá trị hạt lúa.

Hiện HTX đang liên kết với nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực chế biến, xuất khẩu gạo như Công ty Cổ phần Lương thực A An, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Olam Việt Nam, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư & Phát triển Công nghệ An Đình và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Dịch vụ Lương thực Hào Sơn để tổ chức sản xuất và thu mua lúa chất lượng cao. Trung bình mỗi vụ, HTX liên kết sản xuất khoảng 3.000ha, trong đó 100% diện tích được kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hơn 70% đạt tiêu chuẩn kiểm soát và khoảng 400ha đạt chứng nhận GlobalGAP.

Không chỉ liên kết tiêu thụ, HTX còn cung ứng giống, vật tư nông nghiệp và nhiều dịch vụ cơ giới hóa như làm đất, phun thuốc bằng máy bay không người lái, vận chuyển lúa tươi… Qua đó giúp nông dân giảm đáng kể chi phí sản xuất, hạn chế tình trạng mua phải vật tư kém chất lượng. Theo ông Lê Văn Hai, HTX còn thường xuyên hướng dẫn xã viên áp dụng quy trình canh tác an toàn, giảm tình trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tràn lan. Đây không chỉ là giải pháp nâng chất lượng hạt lúa mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe nông dân và môi trường sản xuất.

Song song đó, HTX chú trọng chuyển giao khoa học, kỹ thuật thông qua các lớp tập huấn, mô hình trình diễn khuyến nông và ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Nhiều giải pháp mới như san phẳng mặt ruộng bằng tia laser, sử dụng cảm biến đo độ ẩm hay ứng dụng công nghệ số trong quản lý canh tác đang được triển khai từng bước.

Là một trong những thành viên tham gia từ những ngày đầu, anh Đoàn Trọng Hiếu, ngụ ấp Đồng Cơ, xã Vĩnh Điều cho biết, khi tham gia HTX anh được hỗ trợ mua giống, phân bón với giá hợp lý, đồng thời, được hướng dẫn kỹ thuật canh tác tiên tiến nên năng suất ổn định hơn trước. “Nhờ tham gia HTX mà chi phí sản xuất giảm nhiều, đầu ra được đảm bảo nên bà con rất an tâm. Lợi nhuận hiện tăng khoảng 40% so với sản xuất bên ngoài”, anh Hiếu chia sẻ.

Hiệu quả của mô hình liên kết càng thể hiện rõ trong vụ đông xuân 2025 - 2026 khi giá lúa trên thị trường giảm mạnh. Trong khi nhiều nơi nông dân lo lắng vì bị thương lái ép giá thì HTX vẫn thực hiện thu mua theo mức giá đã ký kết với doanh nghiệp liên kết, giúp thành viên đảm bảo lợi nhuận, yên tâm tái đầu tư sản xuất.

Không dừng lại ở mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế, HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh còn hướng đến xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và giảm phát thải; định hướng đầu tư hệ thống lò sấy, kho trữ lúa, tổ chức thu gom và xử lý rơm sau thu hoạch nhằm hạn chế tình trạng đốt đồng, giảm ô nhiễm môi trường và gia tăng giá trị phụ phẩm nông nghiệp. Ông Lê Văn Hai cho biết, giai đoạn 2025 - 2030, HTX phấn đấu mở rộng vùng sản xuất lúa chất lượng cao lên 5.000 - 6.000 ha/vụ, đa dạng các giống lúa như ST24, ST25, Đài Thơm 8 và tiếp tục mở rộng liên kết với doanh nghiệp để hoàn thiện chuỗi giá trị lúa gạo bền vững.

Mô hình liên kết sản xuất của HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh đang cho thấy vai trò quan trọng của kinh tế hợp tác trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Mô hình góp phần thay đổi tư duy sản xuất, hướng đến nền nông nghiệp hiện đại, xanh và phát triển bền vững cho vùng biên An Giang.

THÙY TRANG