
Diện tích lúa của gia đình chị Nguyễn Kha Ly tại ấp Hòa Thuận, xã Bình An bị ngã nhiều, ảnh hưởng sau thu hoạch. Ảnh: MỘC TRÀ
Ghi nhận tại cánh đồng lúa ở một số xã trong tỉnh, không khí thu hoạch lúa khá khẩn trương. Hầu hết nông dân sử dụng máy gặt đập liên hợp, cơ giới hóa toàn bộ khâu cắt, suốt và vận chuyển lúa từ ruộng đến điểm tập kết. Năng suất vụ lúa năm nay khá cao, nhiều ruộng đạt từ 9 - 10 tấn/ha, tuy nhiên diện tích lúa thất thoát do đổ ngã nhiều.
Theo ông Phạm Văn Nô, ngụ xã Cô Tô, gia đình ông canh tác hơn 20ha lúa tại 2 xã Cô Tô và Bình Giang. Nhờ thời tiết thuận lợi trong suốt quá trình sinh trưởng, lúa phát triển tốt, năng suất khả quan. Tuy nhiên, niềm vui trúng mùa không trọn vẹn khi khâu thu hoạch phát sinh nhiều khó khăn. Cụ thể, diện tích lúa gieo giống Nhật dài ngày ở xã Bình Giang vẫn sinh trưởng tốt đến cuối vụ, trong khi hơn 10ha giống OM 18 tại xã Cô Tô bị mưa cuối vụ làm ngã đổ gần 1/4 diện tích. Ông Nô cho biết, giá lúa giảm, chi phí nhiên liệu tăng kéo theo giá công cắt tăng, với diện tích lúa ngã vừa giảm năng suất vừa tốn chi phí thu hoạch, ảnh hưởng đến thu nhập.
Những năm trước, vào thời điểm này, thị trường tiêu thụ lúa vụ đông xuân khá sôi động, thương lái và doanh nghiệp chủ động tìm mua, nhiều nơi còn đặt cọc từ sớm để giữ nguồn hàng. Thế nhưng năm nay, khi vụ thu hoạch cận kề, ít người thu mua khiến nông dân lo lắng. Một số người dân cho biết, những năm xuất khẩu gạo thuận lợi, đơn hàng nhiều, từ khi vừa gieo sạ đã có thương lái đến đặt cọc, ứng trước từ 3 - 5 triệu đồng/ha, đến ngày thu hoạch sẽ thu mua theo giá thị trường và trừ lại tiền đã ứng
Ông Nguyễn Văn Hòa, ngụ xã Châu Thành canh tác hơn 1,5ha lúa OM 18. Theo ông Hòa, những cơn mưa trái mùa xuất hiện vào cuối vụ khiến nhiều diện tích lúa bị ngã đổ, mặt ruộng ướt. Điều này làm cho việc vận hành máy gặt đập liên hợp khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu quả thu hoạch. Thường đầu vụ, thương lái đến đặt cọc thu mua lúa nhưng hiện gần đến ngày thu hoạch lúa vẫn chưa bán được. Điều làm ông Hòa lo là giá lúa trên thị trường chỉ 5.700 đồng/kg, giảm từ 3.000 - 5.000 đồng/kg so cùng giống lúa và thời điểm cùng kỳ.
Nhìn gần 25 công lúa tại kênh Tiếp Nước, ấp Hòa Thuận, xã Bình An bị ngã đổ gần một nửa, chị Nguyễn Kha Ly xót xa: “Không chỉ chịu tác động của thời tiết, chi phí vụ năm nay còn tăng mạnh do giá xăng, dầu leo thang”. Là thương lái có hàng chục năm đi thu mua lúa, chị Ly cho biết, hiện giá lúa dao động từ 5.700 - 6.100 đồng/kg tùy giống lúa, giảm khoảng 5.000 đồng/kg so vụ trước.
Ông Danh Trường - nông dân nhiều năm gắn bó đồng ruộng tại xã Châu Thành chia sẻ: “Sau mưa, mặt ruộng mềm, máy gặt dễ bị sa lầy. Để tránh tình trạng này, nhiều tài công buộc phải cho máy di chuyển nhanh hơn bình thường. “Thay vì chạy với tốc độ vừa phải để gom lúa triệt để, nhiều máy phải chạy nhanh để tránh lún và tiết kiệm thời gian. Khi máy chạy nhanh, lượng lúa rơi rớt trên ruộng nhiều hơn”, ông Trường nói.
Tại các xã Ngọc Chúc, Hòa Thuận, Vĩnh Hòa Hưng, nông dân gieo sạ cùng thời điểm và giống lúa nên khi mưa xuất hiện, nhiều trà lúa nơi đây ngã đổ, bông lúa ở diện tích ngã không mẩy hạt ảnh hưởng năng suất sau thu hoạch. Ông Nguyễn Văn Sơn, ngụ ấp Hòa Sơn, xã Hòa Thuận cho biết: “Vụ đông xuân mấy năm trước, tôi vừa gieo sạ là có thương lái đến ruộng đặt tiền cọc hỏi mua, còn năm nay sắp gặt mà vẫn chưa thấy thương lái nào tới”.
Trong khi chi phí sản xuất ngày càng cao, việc giảm thất thoát sau thu hoạch trở thành yếu tố quan trọng để đảm bảo lợi nhuận cho nông dân. Bên cạnh việc cải thiện kỹ thuật vận hành máy gặt, các địa phương cần tăng cường liên kết dịch vụ cơ giới hóa, liên kết doanh nghiệp hỗ trợ nông dân chủ động hơn trong khâu thu hoạch và bán lúa.
MỘC TRÀ