Mùa dưa chưa trọn vẹn

30/03/2026 - 05:00

Những ngày này, dọc theo các cánh đồng ở vùng U Minh Thượng, nhiều nông dân tất bật thu hoạch vụ dưa lê. Cơn mưa trái mùa xuất hiện đúng thời điểm dưa đang phát triển khiến nhiều diện tích bị hư hại, năng suất giảm.

Thương lái thu mua dưa lê tại ấp Bình Minh, xã Vĩnh Bình. Ảnh: PHẠM HIẾU

Tại ruộng dưa của ông Nguyễn Văn Chức, ngụ ấp Thắng Lợi, xã Vĩnh Thuận không khí thu hoạch trầm lắng. Ông Chức cho biết, đợt mưa trái mùa vào đầu tháng 3 khiến ruộng dưa của gia đình ông bị thiệt hại nặng. “Ruộng dưa hơn 100 công của tôi còn khoảng 20 ngày nữa đến thu hoạch thì mưa trái mùa làm hư khoảng 50 công. Coi như vụ này lỗ nặng”, ông Chức bùi ngùi nói.

Những năm trước, dưa lê là nguồn thu nhập chính của gia đình ông. Dù đôi lúc bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh hay thời tiết nhưng chưa năm nào thiệt hại nặng như năm nay. “Gia đình tôi thu hoạch xong phần dưa còn lại. Dù giá đang khá cao, khoảng 7.000 đồng/kg dưa lê thường, 10.000 đồng/kg dưa lê Thái nhưng năng suất giảm nên thu nhập không bao nhiêu”, ông Chức chia sẻ.

Theo nhiều nông dân trồng dưa ở ấp Thắng Lợi, mưa trái mùa xuất hiện đúng giai đoạn dưa đang phát triển khiến nhiều diện tích bị thối, nứt trái; số còn lại bị bệnh, chậm lớn, trái không đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng và giá bán. Mọi năm, sau khi trừ chi phí, mỗi công dưa lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng, nhưng năm nay phần lớn bà con chỉ huề vốn. Ông Ngô Văn Cưng - Trưởng ấp Thắng Lợi cho biết, đây là một trong những địa phương có diện tích trồng dưa lê lớn của xã với hơn 50ha gồm dưa lê thường và dưa lê Thái. Dưa đang vào giai đoạn thu hoạch cuối vụ nhưng do mưa trái mùa nên khoảng 50% diện tích bị thiệt hại. “Dưa trồng dưới ruộng hầu hết bị hư hỏng, chỉ phần trên bờ mẫu đỡ hơn, tuy nhiên sau đó cũng nhiễm sâu bệnh nên năng suất thấp. Thậm chí, nhiều hộ bỏ luôn không thu hoạch vì không đủ trả tiền nhân công”, ông Cưng nói.

Tại Hợp tác xã Sản xuất Nông nghiệp - Dịch vụ Bình Minh, xã Vĩnh Bình, nhờ xuống giống dưa chậm hơn nên mức độ thiệt hại ít hơn nhưng diện tích ảnh hưởng vẫn hơn 30%. Ông Phạm Hùng Em - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Bình Minh cho biết, hợp tác xã có khoảng 50ha trồng dưa. Các hộ bắt đầu thu hoạch và dự kiến thu hoạch rộ vào ngày 15/2 âm lịch. Hợp tác xã may mắn hơn một số nơi khác vì xuống giống trễ, khi mưa trái mùa xảy ra thì dưa còn nhỏ nên thiệt hại ít hơn. Theo khảo sát tại các hộ thu hoạch dưa trong hợp tác xã, năng suất bình quân đạt khoảng 3 - 3,5 tấn/công, giảm khoảng 500kg đến 1 tấn/công so mọi năm.

Các thương lái thu mua dưa cho biết, giá dưa năm nay tăng 2.000 - 3.000 đồng/kg do nguồn cung giảm. Anh Nguyễn Văn Miền - thương lái ở ấp Bình Minh, xã Vĩnh Bình cho biết: “Thời điểm này năm ngoái tôi xuất đi khoảng 200 tấn dưa, còn năm nay mới chỉ hơn 20 tấn. Sản lượng giảm nên giá tăng”.

Một mùa dưa ở vùng U Minh Thượng chưa trọn vẹn khi bất lợi về thời tiết. Giá dưa tuy tăng nhưng không bù được phần năng suất giảm. Điều này cho thấy sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu. Nông dân phải ứng dụng khoa học, kỹ thuật và tìm đầu ra ổn định, để bớt nỗi lo “được giá, mất mùa”.

PHẠM HIẾU