Người nuôi tôm ứng phó mưa trái mùa

Nông dân xã An Biên kiểm tra môi trường trong ao nuôi tôm. Ảnh: AN LÂM

Thời gian gần đây, thời tiết trên địa bàn tỉnh ban ngày nắng nóng kéo dài, nhiệt độ ngoài trời có lúc lên đến 35 - 36oC, nhưng chiều tối lại xuất hiện mưa trái mùa. Sự thay đổi đột ngột giữa nắng gắt và mưa lớn khiến môi trường nước trong ao nuôi tôm quảng canh biến động mạnh, nhiều hộ nuôi không khỏi lo lắng.

Sáng sớm một ngày giữa tháng 3/2026, anh Nguyễn Văn Bình, ngụ ấp Kênh 1B, xã An Biên hốt hoảng khi nhìn xuống mặt ao thấy xác tôm càng xanh nổi lềnh bềnh. Đi quanh ao kiểm tra, cảnh tượng càng khiến anh xót xa khi tôm chết dày đặc, nhiều con yếu ớt nổi lờ đờ trên mặt nước. “Tối hôm trước mưa lớn trái mùa, sáng ra thấy tôm chết hàng loạt. Có thể mưa làm môi trường nước thay đổi đột ngột, khí độc dưới đáy ao bốc lên khiến tôm bị sốc, thiếu oxy nên chết”, anh Bình buồn bã nói.

Ao tôm này anh Bình đã đầu tư gần 3 tháng, chi phí con giống và thức ăn khoảng 20 triệu đồng. Chỉ còn ít ngày nữa là có thể thu tỉa thả ra vuông lớn để tiếp tục nuôi, vậy mà tôm chết bất ngờ khiến công sức mấy tháng gần như mất trắng.

Theo ghi nhận của người nuôi tôm vùng U Minh Thượng, những cơn mưa trái mùa sau thời gian nắng nóng thường làm nhiệt độ nước trong ao giảm nhanh trong thời gian ngắn. Nước mưa từ bờ bao còn kéo theo phèn và nhiều tạp chất chảy xuống ao, làm pH và độ kiềm trong nước giảm đáng kể. Khi môi trường thay đổi đột ngột, lớp bùn đáy ao bị xáo trộn, tạo điều kiện phát sinh khí độc như H2S, NH3. Đây là những yếu tố khiến tôm suy yếu, giảm sức đề kháng và dễ xảy ra tình trạng chết rải rác hoặc chết hàng loạt.

Trước những biến động thời tiết, nhiều hộ nuôi tôm trong vùng chủ động áp dụng biện pháp hạn chế rủi ro. Anh Nguyễn Văn Ngoan, hộ nuôi tôm tại ấp Ngã Cạy, xã An Biên cho biết: “Sau mưa, tôi thường rải vôi hoặc dolomite dọc theo bờ bao và mương nuôi để ổn định lại pH, đồng thời hạn chế phèn từ bờ trôi xuống ao. Làm vậy nước ổn định lại nhanh hơn, tôm cũng ít bị sốc môi trường”.

Bên cạnh việc xử lý môi trường nước, nhiều hộ nuôi tôm cũng chú trọng ngay từ khâu chọn giống. Theo kinh nghiệm của người nuôi lâu năm, con giống khỏe, có nguồn gốc rõ ràng sẽ thích nghi tốt hơn khi môi trường biến động. Một số hộ còn chủ động ương vèo tôm giống tại địa phương trước khi thả ra ao nuôi, giúp tôm con quen dần với nguồn nước và điều kiện môi trường tại chỗ, từ đó tăng khả năng thích nghi.

Không riêng anh Ngoan, nhiều hộ nuôi tôm quảng canh trong khu vực cũng thường xuyên kiểm tra yếu tố môi trường nước sau mưa như màu nước, pH và độ kiềm để có biện pháp xử lý kịp thời. Việc sử dụng vôi hoặc dolomite được xem là giải pháp phổ biến nhằm trung hòa môi trường nước, hạn chế tình trạng pH giảm đột ngột và giúp ao nuôi nhanh chóng ổn định trở lại. Ngoài ra, một số hộ nuôi còn sử dụng men vi sinh để cải thiện chất lượng nước sau mưa. Ông Phan Văn Út - hộ nuôi tôm tại ấp Cái Nước Ngọn, xã An Biên cho biết, sau mỗi đợt mưa lớn ông thường tạt men vi sinh xuống ao để ổn định lại môi trường nước. Mưa trái mùa thường làm xáo trộn hệ vi sinh có lợi trong ao nuôi, khiến môi trường nước dễ phát sinh khí độc và ảnh hưởng đến sức khỏe tôm. Việc bổ sung men vi sinh giúp tái tạo hệ vi sinh có lợi, hỗ trợ phân hủy chất hữu cơ dưới đáy ao, góp phần giữ môi trường nước ổn định hơn.

Trong điều kiện nuôi tôm quảng canh, môi trường ao nuôi phụ thuộc nhiều vào yếu tố tự nhiên. Vì vậy, người nuôi cần thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, kiểm tra các chỉ số môi trường nước, chủ động áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp. Từ khâu chọn giống, ương vèo đến quản lý môi trường ao nuôi, nếu thực hiện tốt sẽ giúp tôm phát triển ổn định, giảm thiểu rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo nguồn thu nhập bền vững cho người nuôi.

AN LÂM