Nhà vườn thấp thỏm vụ mai Tết

22/01/2026 - 05:00

 - Hiện nay, nhiều nhà vườn trồng mai trong tỉnh vẫn chưa thể an tâm. Nhà vườn dự báo tỷ lệ mai đạt chuẩn phục vụ Tết có thể giảm từ 30 - 40%, do thời tiết diễn biến thất thường.

Ông Nguyễn Văn Bảnh lặt bỏ những bông mai nở sớm. Ảnh: AN LÂM

Những ngày này, tại các vườn mai ở các xã An Biên, Hòn Đất, Tân Hội, không khí chăm sóc vườn vẫn tất bật nhưng xen lẫn nỗi lo. Thay vì phấn khởi chuẩn bị thu hoạch như mọi năm, nhiều chủ vườn lại canh trời, giữ nụ, điều chỉnh nước tưới, phân bón, nhịp xuống lá để níu thời gian nở hoa.

Ông Đinh Văn Trọng - chủ vườn mai tại xã Hòn Đất chia sẻ: “Mấy đợt mưa trái mùa trong năm làm cây mất sức. Tôi phải cho xuống lá một đợt giữa năm để kìm đà phát triển, tránh cho mai bung nụ sớm quá”. Vườn của ông Trọng có 200 gốc mai bonsai, mỗi cây trị giá từ vài chục đến vài trăm triệu đồng, vì vậy mỗi biến động nhỏ của thời tiết đều khiến ông không khỏi “thót tim”. “Từ đây đến Tết vẫn còn thấp thỏm. Mai nở sớm coi như mất giá, còn nở trễ cũng khó bán. Chỉ cần lệch vài ngày là thiệt hại cả trăm triệu đồng”, ông Trọng lo lắng.

Nhiều nhà vườn cho biết, mưa trái mùa không chỉ làm mai trổ sớm mà còn kéo theo nhiều loại sâu bệnh như nấm thân, thối rễ, rầy mềm, bọ trĩ. Họ phải tăng cường phun phòng, vừa tốn chi phí vừa mất công chăm sóc. Anh Huỳnh Văn Mạnh, ngụ xã An Biên cho biết, anh sở hữu hơn 150 gốc mai các loại. Tuy nhiên, năm nay nhuận tháng, cộng với mưa trái mùa liên tiếp khiến việc “kìm” mai trở nên khó hơn nhiều. “Đợt mưa vừa rồi làm mai bung nụ sớm hơn. Hiện, có hơn 40% cây có dấu hiệu nở sớm, chăm sóc rất chật vật. Năm nhuần, tôi khó canh thời điểm chính xác như mọi năm”, anh Mạnh cho biết.

Khác với nhiều nhà vườn chọn cách lặt bỏ bông mai trổ sớm để cứu nụ còn lại, anh Mạnh lại chọn phương án để mai nở tự nhiên. Anh Mạnh nói: “Nếu lặt bông sớm quá, cây sẽ dồn dinh dưỡng nuôi nụ khác mạnh hơn, dễ dẫn đến tình trạng bung nụ hàng loạt sớm hơn nữa. Tôi để cho bông nở tự nhiên, giảm tưới nước, giữ ẩm vừa phải để cây không bị sốc, như vậy còn hy vọng giữ được phần nụ sau”.

Theo kinh nghiệm của các nhà vườn, năm nhuận thường khiến chu kỳ sinh trưởng của mai bị xáo trộn. Khi gặp thêm mưa trái mùa, mai dễ “nhầm mùa”, trổ nụ và nở hoa trước Tết. Mai nở sớm, sức cây suy giảm, khả năng bung nụ đúng dịp Tết giảm mạnh, thiệt hại có thể lên đến 50% sản lượng. Ông Nguyễn Văn Bảnh - người chuyên chăm sóc mai thuê tại xã An Biên nhận định: “Năm nay là một trong những năm khó với người trồng mai. Mưa trái mùa kết hợp với nền nhiệt không ổn định làm mai rối loạn sinh lý. Nụ ra sớm nhưng nhỏ, cây không đủ lực để giữ nụ đến Tết. Nếu không kiểm soát tốt nước, phân và ánh sáng, nguy cơ mai nở sớm là rất cao”.

Theo ông Bảnh, giai đoạn cận Tết, người trồng mai cần lưu ý 3 yếu tố: Nước tưới, dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh. Không nên xử lý mai bằng các biện pháp như thay đất, bón phân mạnh hay tưới nước lạnh đột ngột trong giai đoạn nhạy cảm. Những biện pháp này có thể khiến mai phản ứng ngược, nở sớm hơn dự tính. Một kinh nghiệm được ông Bảnh áp dụng trong năm nay là giảm ánh nắng trực tiếp bằng lưới che, kết hợp giữ nhiệt độ ổn định cho vườn mai. Khi nhiệt độ không quá cao, tốc độ phát triển của nụ sẽ chậm lại giúp kéo dài thời gian chờ đến Tết.

AN LÂM