Những ghềnh đá đen hàng trăm triệu năm bên bờ biển Đà Nẵng

Danh thắng ghềnh đá Bàn Than - Ảnh: LÊ TRUNG

Tam Hải là một xã đảo nằm ở phía nam thành phố Đà Nẵng (trước đây thuộc huyện Núi Thành, Quảng Nam) có diện tích 15km², có 3 mặt giáp biển và 1 mặt giáp sông, muốn đến phải đi bằng phà, ghe thuyền.

Danh lam thắng cảnh Bàn Than - Hòn Mang - Hòn Dứa là cụm danh thắng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích quốc gia.

Bàn Than là một bãi đá nằm trên xã đảo Tam Hải. Hòn Mang và Hòn Dứa là 2 đảo nhỏ kế cận. Ghềnh đá Bàn Than có chiều dài khoảng 2km.

Theo người dân địa phương, tên gọi Bàn Than là do nơi đây có ghềnh đá phẳng ví như những chiếc bàn khổng lồ của tạo hóa, đen tuyền như than, tạo thành một phong cảnh tuyệt đẹp hài hòa giữa biển, bãi cát trắng, rừng dừa xanh và những bãi đá trầm tích.

Tại khu vực Bàn Than có những vách đá màu đen dài hơn 2km, được xếp chồng lên nhau. Những lớp đá này có nhiều tư thế khác nhau, bao gồm nghiêng, chờm hoặc đứt đoạn và được xem là di sản địa chất độc đáo.

Các nhà địa chất cho rằng đây không phải là đá núi lửa mà là đá gốc, có tuổi đến 400 triệu năm, từng nhô lên khỏi mặt biển qua một đợt kiến tạo địa chất.

Khu vực này là một di sản địa chất quan trọng, bao gồm các thành phần như cổ sinh, địa tầng, địa mạo, cấu trúc - kiến tạo, karst, đá, và cổ môi trường phong phú.

Những phiến đá đen tới 400 triệu năm tuổi

Dải núi Bàn Than, đảo Hòn Mang, Hòn Dứa là các di chỉ đá biến chất thuộc phức hệ Khâm Đức - Núi Vú. Ở đây lộ đá phiến amphibol là chủ yếu, đôi chỗ có ít đá phiến thạch anh - biotit xen kẹp theo thớ phiến với các mạch hay vỉa đá tiêm nhập của granit, thạch anh và các cấu tạo kiểu khúc dồi rất phổ biến.

Các mặt phiến cắm về Tây Nam và góc dốc khoảng 30 độ. Nguồn gốc thành tạo của chúng rất đa dạng, thuộc tổ hợp ophiolit (vỏ đại dương) bao gồm các trầm tích tướng biển sâu (silic, sét - silic xen đá vôi, sét vôi, silic - vôi phân lớp mỏng), các tập phun trào basalt, các thể đá siêu mafic - mafic. Sau đó các thành tạo này trải qua nhiều giai đoạn biến dạng, biến chất khác nhau.

Các đá phiến ở đây tuy cũng có màu đen như đá ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) nhưng như nhận định của các nhà khoa học, các chuyên gia địa chất đầu ngành, đá ở Bàn Than là đá gốc có độ tuổi đến 400 triệu năm, được đẩy nhô lên khỏi mặt nước biển qua một đợt kiến tạo địa chất.

Các pha biến dạng - kiến tạo này đã làm cho đá bị ép phiến, biến chất, dập vỡ, vò uốn, là nguyên nhân cơ bản tạo ra các gờ đá, cửa tò vò và các hình thù kỳ dị khi chúng bị phong hóa và sóng biển bào mòn.

Theo các chuyên gia địa chất đầu ngành, đá ở Bàn Than là đá gốc có độ tuổi đến 400 triệu năm, được đẩy nhô lên khỏi mặt nước biển qua một đợt kiến tạo địa chất

Đá phiến ở đây không chỉ bộc lộ trên diện rộng mà còn được sóng biển và gió mài mòn rất sắc nét. Nhờ đó trên mặt cắt các tập đá có thể quan sát rõ các biểu hiện thạch học, các biểu hiện biến vị của đá trong quá trình vận động biến chất và sau biến chất.

Vì vậy nơi đây có thể được coi như một phòng trưng bày tự nhiên về thạch học và động lực đá biến chất dùng cho công tác tham quan, giáo dục đào tạo.

Khu vực Tam Hải nói chung, núi Bàn Than, đảo Hòn Mang, Hòn Dứa nói riêng là điểm nhấn về tài nguyên du lịch phía nam Đà Nẵng. Nơi đây có các ghềnh đá phiến sẫm màu rất gây ấn tượng, bãi biển rộng, dài, sạch, nước biển xanh trong, các rặng dừa xanh mát, con người hiền hòa, sản vật biển phong phú.

Chị Nguyễn Thị Thanh Lan (du khách) nói rằng danh thắng Bàn Than với những ghềnh đá đen tuyền huyền bí, đẹp hùng vĩ. Được đi dạo khám phá, check-in với những bức ảnh đẹp, ngắm biển trong xanh, chị cảm thấy khá thích thú.

Núi đá đen

Ở đây lộ đá phiến amphibol là chủ yếu

Những ghềnh đá nằm sát biển

Phong cảnh đẹp hùng vĩ của Bàn Than

Du khách khám phá núi đá

Theo Báo Tuổi Trẻ