Nông nghiệp tăng tốc nhờ công nghệ

Nhà nông mê công nghệ

Thư thả ngồi nhìn chiếc máy gặt đập liên hợp di chuyển trên mặt ruộng, ông Trần Văn Đợi - nông dân xã Vĩnh Hậu hài lòng. Gắn bó với ruộng lúa từ thời “con trâu đi trước, cái cày theo sau”, ông Đợi hiểu nỗi vất vả của nông dân. “Trước đây làm ruộng cực lắm, cái gì cũng phải dùng tới sức người. Ruộng lúa bạt ngàn mà sức người có hạn, người nào làm 20 công ruộng gần như huy động công sức của cả gia đình. Bây giờ, máy chạy ngoài đồng từ khi xuống giống đến lúc lúa chín oằn cây. Việc sạ phân, phun thuốc thì có drone nên nông dân nhàn hơn. Tôi làm vài chục công ruộng cũng không gọi là nhiều”, ông Đợi khề khà.

Việc ứng dụng chuyển đổi số đã quen thuộc trên đồng lúa ở An Giang. Ảnh: THANH TIẾN

Trong cái nheo mắt của lão nông vui tính, câu chuyện làm nông thời nay rất khác so với lúc ông còn trai tráng. Với ông, KHCN không còn xa lạ. Nó hiện hữu hằng ngày trên đồng như lẽ đương nhiên. “Trước tôi muốn xịt thuốc phải kiếm nhân công đỏ mắt. Người ít ruộng thì phun một buổi mới xong, người đất nhiều thì đợi cả ngày hoặc lâu hơn nữa. Đến khi drone thông dụng, người ta phun nửa tiếng là xong 30 công ruộng của tôi. Tôi già rồi, nếu không có máy móc, công nghệ chắc cũng không làm lúa nổi”, ông Đợi thật tình.

Câu chuyện của ông Đợi cũng là câu chuyện của hầu hết nông dân trồng lúa hiện nay, bởi KHCN đã “thấm” vào đời sống, sản xuất của nhà nông. Với những nông dân có tư duy tiến bộ đó còn là động lực để sản phẩm họ làm ra vươn tới những thị trường tiềm năng.

Với nông dân Nguyễn Văn Lợi, ngụ phường Vĩnh Tế, KHCN không chỉ là máy móc, cơ giới hóa mà còn là việc áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, đăng ký mã số vùng trồng, đưa nông sản đi xuất khẩu. Từ sự hỗ trợ của ngành chuyên môn, ông Lợi trồng bưởi theo chuẩn VietGAP trên diện tích 5.000m², sử dụng phân hữu cơ và thuốc sinh học. Hiện vườn bưởi đạt chuẩn VietGAP của ông Lợi được cấp mã số vùng trồng, được đối tác ở TP. Cần Thơ thu mua để xuất khẩu sang Hoa Kỳ, New Zealand. “Giờ trồng cây gì, nuôi con gì mà không ứng dụng KHCN thì nông dân thiệt thòi lắm. Ứng dụng KHCN trong quá trình sản xuất giúp nông dân tiết kiệm chi phí, công sức, sản phẩm làm ra đáp ứng nhu cầu người mua. Khi sản phẩm đáp ứng được yêu cầu thị trường thì nông dân đỡ lo đầu ra”, ông Lợi nói.

Hướng đến nông nghiệp bền vững

Nhận thức rõ tầm quan trọng của KHCN đối với sản xuất, ngành nông nghiệp An Giang thực hiện nhiều chương trình, đề án để ứng dụng vào thực tiễn. Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đơn vị rà soát, đề xuất ban hành các chương trình, đề án về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045. “Chúng tôi cũng lập danh mục đề xuất, đặt hàng nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh, cấp cơ sở phục vụ phát triển kinh tế nông nghiệp nhanh, bền vững và hội nhập từ năm 2026. Về nhiệm vụ chuyển đổi số, ngành triển khai toàn diện và có hệ thống từ khâu tổ chức sản xuất nông ngiệp, cải thiện hiệu quả phân phối, lưu thông và kinh doanh hàng hóa nông nghiệp, hướng tới mục tiêu chuyển đổi nền sản xuất nông nghiệp từ truyền thống sang hiện đại”, ông Lê Hữu Toàn cho biết.

Nông dân An Giang ứng dụng cơ giới hóa từ khâu làm đất đến thu hoạch lúa. Ảnh: THANH TIẾN

Điểm nhấn rõ nét cho sức mạnh từ “đòn bẩy” công nghệ chính là việc triển khai Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại An Giang. Đề án giúp nông dân tiếp cận với quy trình canh tác tiên tiến như “1 phải, 5 giảm” và “ngập, khô xen kẽ”. Đồng thời, cũng ứng dụng mạnh mẽ cơ giới hóa, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và đo đạc tín chỉ carbon (MRV) để hướng tới sản xuất xanh, bền vững. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Hiệp cho biết: “Qua các mô hình tham gia đề án, chi phí sản xuất giảm trung bình từ 3,3 - 4,1 triệu đồng/ha, năng suất lúa tăng bình quân 0,78 tấn/ha, lợi nhuận tăng từ 6,1 - 9,35 triệu đồng/ha. Đặc biệt, các mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính đáng kể, với mức giảm từ 7,56 - 8,11 tấn CO₂ tương đương/ha. Từ đó, khẳng định hiệu quả của mô hình sản xuất lúa chất lượng cao gắn với mục tiêu phát triển bền vững”.

Theo ông Hiệp, ngành nông nghiệp sẽ thực hiện quy trình đo đếm, báo cáo và thẩm định phát thải khí nhà kính đối với 1.180ha đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong năm 2026. Trên cơ sở đó, hình thành hệ thống dữ liệu đầy đủ, tin cậy, làm cơ sở mở rộng áp dụng trong các năm tiếp theo, phục vụ mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Những kết quả đạt được trong ứng dụng KHCN là nền tảng để An Giang hiện thực hóa Nghị quyết 57, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện. Đây là động lực để tỉnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, tiếp tục khẳng định vị thế nông nghiệp An Giang những năm tới.

THANH TIẾN