Phẳng hóa bộ máy quản trị và khát vọng bứt phá của An Giang trong kỷ nguyên vươn mình - Bài cuối: Hoàn thiện thể chế phẳng, củng cố thế trận lòng dân

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Long Xuyên giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: TIẾN HƯNG

Từ sức ép thực tiễn đến bài học vận hành bộ máy phẳng

Phường Rạch Giá được hình thành từ 9 phường cũ với hơn 265.000 dân và trên 10.000 đảng viên, đã trở thành minh chứng rõ nét cho khả năng thích ứng của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại đô thị quy mô lớn. Dù khối lượng quản lý rất lớn và áp lực biên chế không nhỏ, bộ máy vẫn nhanh chóng ổn định, vận hành hiệu quả. Điểm nhấn là mô hình hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại khu dân cư, góp phần giúp Trung tâm Phục vụ hành chính công phường tiếp nhận hơn 28.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,63%. Từ thực tiễn này có thể thấy, chuyển đổi số và đưa dịch vụ công đến gần người dân là chìa khóa nâng cao hiệu quả quản trị tại các đô thị đông dân.

Tại phường Long Xuyên, nơi được hình thành từ 6 phường cũ với gần 155.000 dân, bài toán đặt ra lại là áp lực quản trị khi toàn bộ công việc được chuyển trực tiếp về cơ sở. Trên địa bàn gần 30km², quản lý 48 khóm, hàng chục trường học, cơ sở y tế và gần 6.000 đảng viên, địa phương chỉ được tạm giao 39 biên chế và 3 hợp đồng lao động. Dù đối mặt khối lượng công việc rất lớn, bộ máy vẫn duy trì hoạt động ổn định, qua đó cho thấy một bài học quan trọng: Phân cấp mạnh phải đi đôi với bố trí nguồn nhân lực tương xứng và hoàn thiện cơ chế quản lý phù hợp. Đây là điều kiện cần để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả bền vững tại các đô thị trung tâm.

Từ những dữ liệu thực tiễn được đúc kết từ cơ sở, Tỉnh ủy rút ra bài học đầu tiên mang tính quyết định là sự kiên định trong lãnh đạo, chỉ đạo và vai trò của người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, chỉ có quyết tâm chính trị cao, sự bám sát địa bàn và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh mới bảo đảm quá trình chuyển đổi bộ máy diễn ra thông suốt. Cùng với đó, việc lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo, tăng cường phân cấp, phân quyền và nguồn lực cho cơ sở đã giúp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhanh chóng phát huy hiệu quả.

Bài học tiếp theo là phải bảo đảm sự đồng bộ giữa thể chế và hạ tầng số. Chuyển đổi số, VNeID và hệ thống dịch vụ công liên thông đã trở thành nền tảng của phương thức quản trị mới, giúp nâng cao tính minh bạch, hiệu quả phục vụ và giảm áp lực cho bộ máy cơ sở. Thực tiễn 1 năm vận hành cho thấy, thể chế mở đường, công nghệ giữ nhịp chính là điều kiện quan trọng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả bền vững.

Tháo chiếc áo chật cho bộ máy cơ sở

Tại hội nghị sơ kết, lãnh đạo đặc khu Phú Quốc thẳng thắn nhìn nhận một nghịch lý: Thành công càng lớn, áp lực càng cao. Dù đạt tăng trưởng GRDP 24,08% và giải quyết đúng hạn 98,07% hồ sơ, bộ máy đặc khu vẫn đối mặt tình trạng quá tải khi phải xử lý khối lượng công việc ngày càng lớn trên địa bàn hơn 153.000 dân. Hơn 48.000 văn bản hành chính được ban hành trong 1 năm là minh chứng rõ nét cho áp lực đang dồn lên đội ngũ cán bộ, nhất là ở các lĩnh vực đất đai, giải phóng mặt bằng và môi trường.

Còn từ thực tế tại phường biên giới Hà Tiên - đơn vị sáp nhập nguyên trạng 4 phường cũ, quản lý hơn 40.609 dân nhưng chỉ có 88 cán bộ, công chức - áp lực dội xuống cơ sở đang ở mức cực đại. Báo cáo sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp của Đảng ủy phường chỉ rõ: Do vận hành mô hình phẳng trong không gian pháp lý cũ, công chức phải kiêm nhiệm quá nhiều phần việc chuyên môn sâu, dẫn đến tình trạng quá tải nghiêm trọng. Mô hình Đảng ủy cơ quan chuyên trách phát sinh nhiều bất cập, chồng chéo chức năng.

Để giải bài toán “mặc áo chật”, từ hơi thở thực tiễn, cấp ủy cơ sở khẩn thiết kiến nghị Trung ương cần điều chỉnh linh hoạt định khung biên chế theo quy mô địa bàn; đồng thời cho phép chia tách các cơ quan đang gánh “siêu chức năng”. Cụ thể, kiến nghị tách Ban Xây dựng Đảng thành Ban Tổ chức và Ban Tuyên giáo - Dân vận riêng biệt; chia tách các phòng chuyên môn khối chính quyền sang mô hình các phòng chuyên sâu về nội vụ - lao động, tài chính - kế hoạch, tài nguyên - môi trường... Đây là điều kiện tiên quyết để cán bộ bám sát địa bàn biên giới, hải đảo, bảo đảm hiệu năng phục vụ Nhân dân trong kỷ nguyên mới.

Tỉnh ủy chính thức trình Trung ương Đảng và Chính phủ 3 kiến nghị mang tính chiến lược nhằm hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gồm: nâng quy mô dân số và diện tích đơn vị hành chính cấp xã để tương xứng với thẩm quyền, nhiệm vụ được phân cấp; cho phép địa phương linh hoạt sắp xếp biên chế, tổ chức bộ máy phù hợp đặc thù từng địa bàn; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa quy trình hành chính, thực hiện 100% gửi nhận văn bản trên môi trường mạng và liên thông các hệ thống dữ liệu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.

Mục tiêu cao nhất của mọi cuộc cải cách thể chế mà Đảng ta tiến hành suy cho cùng đều đặt lợi ích của Nhân dân và sự phồn vinh của đất nước làm đích đến tối thượng. Khi bộ máy hành chính được cắt bỏ những tầng nấc xơ cứng; khi người dân tại các xã đảo xa xôi như Tiên Hải, Sơn Hải, đặc khu Thổ Châu, Kiên Hải hay vùng cù lao sông nước nông nghiệp như xã Cù Lao Giêng, Mỹ Hòa Hưng đều cảm nhận được sự minh bạch, nhanh chóng và tận tụy của chính quyền thì niềm tin chiến lược của Nhân dân đối với Đảng sẽ được củng cố vững chắc hơn bao giờ hết.

Chính sự hài lòng, đồng thuận và niềm tin của người dân đã tạo nên thế trận lòng dân vững chắc. Đây là nền tảng quan trọng bảo vệ thành quả đổi mới, đồng thời là câu trả lời thuyết phục trước những luận điệu xuyên tạc, hoài nghi về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thực tiễn cho thấy thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn toàn tỉnh đạt 98,56%, cán bộ bám sát cơ sở, đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Những kết quả ấy là minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu quả của bộ máy mới và là cơ sở củng cố niềm tin của Nhân dân.

Kết quả vận hành bộ máy mới tại đặc khu Phú Quốc là minh chứng sinh động cho hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở địa bàn biển, đảo. Sau 1 năm vận hành bộ máy phẳng, công tác điều hành được kết nối thông suốt từ đặc khu đến từng khu phố, tổ nhân dân tự quản; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt trên 98%. Nguồn lực được khơi thông mạnh mẽ, đưa GRDP tăng 24,08%, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 140 triệu đồng/năm. Những kết quả đó tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng thế trận lòng dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc nơi cửa ngõ Tây Nam của Tổ quốc.

Khát vọng bứt phá trong Kỷ nguyên mới

Những kiến nghị vĩ mô xuất phát từ hơi thở thực tiễn của An Giang mới không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn cho một địa phương mà chính là những viên gạch đầu tiên để Đảng ta thiết kế, hoàn thiện kiến trúc thượng tầng của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2026 - 2031, Đảng bộ tỉnh An Giang xác định sẽ tiếp tục kiên định con đường quản trị phẳng.

Mục tiêu vĩ mô đặt ra là xây dựng An Giang trở thành 1 “siêu tỉnh phẳng” hiện đại, cực tăng trưởng năng động của vùng đồng bằng sông Cửu Long, vững chắc về quốc phòng, an ninh biên giới và biển đảo. Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, phấn đấu đưa tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 100%, tỷ lệ giải quyết đúng hạn trên 99%. Toàn bộ 102 xã, phường và đặc khu sẽ được vận hành trên nền tảng dữ liệu liên thông, thời gian thực, giúp rút ngắn khoảng cách quản lý từ trung tâm điều hành của tỉnh đến từng địa bàn biên giới, hải đảo, bảo đảm mọi chỉ đạo, điều hành đều nhanh chóng, thông suốt và sát thực tiễn.

1 năm là khoảng thời gian chưa dài để đánh giá trọn vẹn một cuộc cải cách lịch sử. Nhưng những chuyển động tích cực từ 102 xã, phường và đặc khu của An Giang đã cho thấy hướng đi đúng của mô hình mới. Khi bộ máy ngày càng gần dân hơn, hiệu quả hơn và minh bạch hơn, niềm tin của Nhân dân sẽ tiếp tục trở thành nguồn lực lớn nhất cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

VIỆT TIẾN