Phó Giám đốc Sở Y tế An Giang Chung Tấn Thịnh: Không bỏ qua vi phạm an toàn thực phẩm, không nể nang

Ông Chung Tấn Thịnh (thứ hai từ trái qua), kiểm tra an toàn thực phẩm tại phường Long Xuyên.

An Giang hiện có khoảng 36.280 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Quy mô quản lý lớn, cùng sự phát triển của kinh doanh thực phẩm trực tuyến và nhu cầu cung ứng thực phẩm cho các địa bàn du lịch, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình An Giang trao đổi với ông Chung Tấn Thịnh, Phó Giám đốc Sở Y tế, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm tỉnh, về những giải pháp kiểm soát nguy cơ và xử lý vi phạm trong thời gian tới.

- Phóng viên: Đâu là những điểm nóng, thách thức lớn nhất mà ngành Y tế đang phải đối mặt, thưa ông?

- Ông Chung Tấn Thịnh: Thách thức lớn hiện nay là sự phát triển nhanh của hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các nền tảng trực tuyến, thương mại điện tử và mạng xã hội. Nhiều cá nhân tự phát kinh doanh thực phẩm, đồ ăn nhanh nhưng không có địa điểm cố định, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố tại một số địa phương vẫn khó kiểm soát triệt để. Việc rà soát, thống kê danh sách cơ sở thuộc phạm vi quản lý của 3 ngành Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương tại một số địa phương chưa đầy đủ.

Một thách thức khác là kiểm soát an toàn thực phẩm trong quá trình vận chuyển hàng hóa từ đất liền ra các địa bàn trọng điểm về du lịch, kinh tế, đặc biệt là đặc khu Phú Quốc, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và phục vụ các sự kiện quy mô quốc gia, quốc tế.

- Phóng viên: Qua thời gian kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm, ông đánh giá như thế nào về việc chấp hành quy định an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp và trường học?

- Ông Chung Tấn Thịnh: Qua kiểm tra thực tế, trong đó có đợt kiểm tra theo Quyết định số 3207/QĐ-BCĐ tỉnh tại 16 cơ sở trọng điểm, cùng báo cáo của 102 xã, phường, đặc khu, có thể thấy phần lớn cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, hệ thống siêu thị, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp và bếp ăn trường học đã nâng cao ý thức chấp hành quy định.

Nhiều cơ sở xuất trình đầy đủ hồ sơ liên quan như giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy khám sức khỏe và xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm. Các bếp ăn trường học cơ bản bố trí khu vực chế biến theo nguyên tắc một chiều, thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định. Tỷ lệ cơ sở chấp hành quy định qua kiểm tra ở cấp xã, phường, đặc khu đạt 95,47%.

Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ sở, hộ kinh doanh vi phạm như kinh doanh thực phẩm quá hạn sử dụng; không bố trí khu vực sơ chế, chế biến riêng biệt; thiếu thiết bị chuyên dụng để kiểm soát nhiệt độ; không thực hiện đúng quy định về kiểm thực 3 bước hoặc bảo quản thực phẩm trong dụng cụ không bảo đảm vệ sinh.

Đáng chú ý, công tác kiểm tra tại một số địa phương còn hạn chế. Thời gian kiểm tra quá ngắn, chỉ khoảng 10 - 15 phút; biên bản ghi chép sơ sài, không đúng mẫu; một số trường hợp chưa lập biên bản vi phạm hành chính để xử lý hành vi vi phạm được phát hiện.

- Phóng viên: Thực phẩm "bẩn", thực phẩm không rõ nguồn gốc vẫn có nguy cơ trôi nổi vào các chợ truyền thống và bếp ăn tập thể, trường học. Sở Y tế có những giải pháp nào để kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm?

- Ông Chung Tấn Thịnh: Để kiểm soát hiệu quả, cần kiên định phương châm “phòng ngừa là chính, quản lý theo nguy cơ, kiểm soát theo chuỗi”, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin.

Sở Y tế sẽ phối hợp với ngành Nông nghiệp và Môi trường tăng cường quản lý vùng nguyên liệu, cơ sở chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và giết mổ tập trung; kiên quyết ngăn chặn việc sử dụng chất cấm, kháng sinh ngoài danh mục và hành vi bơm tạp chất vào thực phẩm.

Cùng với đó, cần nhân rộng mô hình chợ an toàn, kiểm soát nguồn gốc thực phẩm cung ứng cho chợ truyền thống, bếp ăn trường học và khu công nghiệp. Các cơ sở cần thực hiện nghiêm việc ghi nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc điện tử, bảo đảm khả năng truy xuất theo cả hai chiều của chuỗi cung ứng.

Đối với thực phẩm phục vụ các sự kiện lớn, nhất là nguồn hàng vận chuyển từ đất liền ra đặc khu Phú Quốc, việc kiểm soát phải được thực hiện chặt chẽ theo từng lô hàng, chuyến hàng, xuyên suốt các khâu: trước khi xuất hàng tại đất liền, trong quá trình vận chuyển bằng đường biển và khi tiếp nhận tại nơi tiêu thụ.

Đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm tỉnh An Giang kiểm tra tại Siêu thị WinMart Rạch Giá. Ảnh: HẠNH CHÂU

- Phóng viên: Việc kiểm tra định kỳ, đột xuất được đẩy mạnh, nhưng vi phạm vẫn tái diễn. Làm thế nào để chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm thực chất và hiệu quả hơn?

- Ông Chung Tấn Thịnh: Chuyển mạnh sang hậu kiểm trọng tâm, trọng điểm dựa trên đánh giá nguy cơ mất an toàn thực phẩm thực tế, thay vì kiểm tra dàn trải, hình thức; kiên quyết rà soát, thống kê đầy đủ danh sách các cơ sở theo phân cấp quản lý.

Đồng thời, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, mã hóa dữ liệu, công khai minh bạch danh sách các cơ sở vi phạm, các địa chỉ chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân và người tiêu dùng cùng giám sát.

Công tác lấy mẫu giám sát các mối nguy cần được tăng cường, từ nước uống đóng chai, nông sản, thủy sản đến thực phẩm lưu thông trên thị trường, nhằm phát hiện sớm nguy cơ ô nhiễm và kịp thời xử lý.

Gắn trách nhiệm trực tiếp của chính quyền địa phương trong quản lý địa bàn, chấn chỉnh quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp xã, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và giám sát chặt chẽ các cơ sở nhỏ lẻ sau cấp phép.

- Phóng viên: Dư luận cho rằng các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm​ nhưng mức xử phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Quan điểm và chỉ đạo của Phó Giám đốc về vấn đề này như thế nào?

- Ông Chung Tấn Thịnh: Tôi đồng tình với băn khoăn của dư luận. Vi phạm về an toàn thực phẩm không chỉ là vi phạm hành chính thông thường mà còn là hành vi trực tiếp đe dọa đến sức khỏe, tính mạng con người và uy tín của địa phương. Xử phạt nhẹ sẽ không đủ sức răn đe, thậm chí tạo tâm lý xem nhẹ pháp luật.

Tỉnh chỉ đạo các lực lượng chức năng, Ban Chỉ đạo liên ngành các cấp nâng cao chất lượng kiểm tra, kiên quyết lập biên bản vi phạm hành chính, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật; tuyệt đối không bỏ qua vi phạm, không có vùng cấm, không nể nang. Điển hình trong đợt kiểm tra vừa qua, các cơ quan chức năng đã kiên quyết ban hành các quyết định xử phạt hành chính đối với các cơ sở vi phạm với số tiền từ 6 đến 17 triệu đồng, đồng thời chuyển các trường hợp thuộc thẩm quyền xử lý của cấp xã, phường đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đối với các cơ sở vi phạm nghiêm trọng, tái phạm nhiều lần hoặc có dấu hiệu tội phạm gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng, chúng tôi sẽ chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan Công an để điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự theo đúng tinh thần chỉ đạo tại Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm tỉnh.

- Phóng viên: Xin cảm ơn ông!

HẠNH CHÂU thực hiện