Sắc màu của cháo

Nhiều thế hệ trong gia đình bà Xa Kim Xuân gìn giữ thương hiệu quán cháo Quỳnh Anh. Ảnh: GIA KHÁNH

Nói cho dễ hình dung thì đây là 2 biến thể sắc màu của cháo trắng. Gạo thơm được vo thật kỹ, đến khi nước vo gạo không còn đục nữa mới thôi. Cháo nấu xong, cho lá dứa vào, từ màu trắng quen mắt chuyển sang màu xanh lá, thoảng hương lá dứa, đánh thức thị giác lẫn khứu giác. Còn cháo đậu thì có thêm đậu đen, biến nồi cháo thắm màu nâu đỏ, ăn tới đâu bùi đầu lưỡi tới đó. Cháo ngon phải thật vừa vặn: Không quá đặc, cũng không quá lỏng. Màu sắc của cháo phải “thực”, không phải từ phẩm màu tô vẽ nên. “36 năm trước, khi em gái tôi vừa chào đời, mẹ nghĩ đến việc bán cháo mưu sinh. Vẫn là món cháo mẹ thường nấu cho gia đình ăn, nhưng thêm thắt, biến tấu một chút cho lạ mắt, lạ miệng. Mẹ ghép tên 2 chị em lại, thành tên quán cháo Quỳnh Anh đến hiện giờ”, chị Tú Anh (39 tuổi, con gái bà Xa Kim Xuân), ngụ phường Long Xuyên cho biết.

Thời điểm đó, ở góc chợ bến phà Ô Môi, chợ nổi nhộn nhịp những chuyến ghe tới lui mưu sinh. Người lao động mệt nhoài với công việc khuân vác, với sông nước chòng chành, với chút tiền công ít ỏi. Họ dừng lại bên quán cháo nhỏ của bà Xa Kim Xuân lót dạ. Mỗi tô cháo chỉ vài ngàn đồng mà hương vị thơm từ dứa, từ đậu, miếng cá lóc, cá cơm kho, tép rim mặn mặn, ngọt ngọt quyện đầu lưỡi… đủ làm ấm lòng người. Tùy khẩu vị, thực khách có thể ăn cháo kèm đường hoặc chút nước cốt dừa béo ngậy. Vị ngọt thanh của cháo hòa với các món mặn tạo nên cảm giác vừa quen vừa lạ.

“Ngày đó, khu vực Long Xuyên chỉ có duy nhất quán của mẹ tôi bán món này. Cá kho, tép rim đều do mẹ nghiên cứu công thức, nấu rất lâu trên lửa củi. Món rất đơn giản, ai ăn cũng được, người bệnh, người khỏe đều có thể dùng, nhờ vậy gia đình tôi bán rất đắt”, chị Tú Anh kể thêm, gương mặt ánh lên niềm tự hào về thương hiệu gia truyền.

Gần 4 thập kỷ trôi qua, quán cháo nhỏ giờ phát triển thành quán rộng rãi 2 mặt tiền ở góc chợ. Những nồi cháo hết lại được châm thêm, chưa bao giờ cạn. Các thành viên trong gia đình chia ca bán suốt ngày này qua tháng nọ, đáp ứng nhu cầu chưa bao giờ dứt của khách xa gần. Những nồi cháo ấy giúp trẻ nhỏ lớn lên, học hành đầy đủ, giúp sản nghiệp gia đình vững chãi, giúp gắn bó các thế hệ, quây quần cùng kinh doanh.

Với nhiều người dân Long Xuyên, một chén cháo nóng vào buổi chiều tối vừa là món ăn vặt vừa nạp chút thanh đạm cho cơ thể. Quán cháo còn là một phần ký ức của tuổi thơ. Có người từng là học sinh ghé quán sau giờ tan trường, nay đã trưởng thành, đi làm xa nhưng mỗi lần về quê vẫn tìm đến quán cũ. Anh Nguyễn Minh Tuấn, ngụ phường Mỹ Thới cho biết: “Tôi ăn cháo ở đây từ lúc còn học cấp 2. Những ngày mẹ tôi bệnh nặng, không thể ăn gì khác ngoài món cháo này. Dù đi làm xa, nhưng mỗi lần về Long Xuyên, tôi lại ghé ăn cho đỡ nhớ. Hương vị gần như không thay đổi sau nhiều năm”.

Ẩm thực địa phương vốn mang tính lan tỏa. Món cháo này không khó nấu, không cần bí quyết gia truyền, chỉ cần bàn tay lam lũ chịu được lửa củi, tấm lòng cần cù mưu sinh mà thôi. Vậy nên, quán cháo được mở ra ở khắp phường Long Xuyên, xuất hiện ở nhiều ngả đường. Trong đó có câu chuyện của vợ chồng ông Nguyễn Minh Hùng (65 tuổi) và bà Đặng Phụng Điều (57 tuổi). “Mẹ tôi là thợ nấu, biết khá nhiều món ngon. Thấy món cháo trắng dễ bán, dễ ăn, mẹ tôi mở quán cháo, rồi dần dần tôi theo nghề, mở quán bán riêng. Tô cháo chỉ 15.000 - 20.000 đồng, không có dầu mỡ, mọi người ưa chuộng lắm. Tôi dọn ra bán từ 16 giờ, chập tối là hết 2 nồi cháo”, bà Điều cho biết.

Chỉ cần một món ăn giản dị, được nấu bằng sự tỉ mỉ và tình cảm của người làm bếp cũng đủ để tạo nên dấu ấn riêng. Cháo lá dứa, cháo đậu của Long Xuyên là một ví dụ. Những nồi cháo sánh đặc, đầy sắc màu luôn mang câu chuyện về một món ăn bình dân, hương vị mộc mạc nhưng đủ sức níu chân bao người.

GIA KHÁNH