Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai cho biết đã thống nhất chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị công nhận Hội Chợ Gò - Trường Úc (xã Tuy Phước) là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hồ sơ dự kiến hoàn thiện trong năm nay, trước khi trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét.
Tương truyền, chợ Gò hình thành từ thời Tây Sơn (1778-1802), đến nay đã tồn tại khoảng 250 năm. Trải qua nhiều biến động lịch sử, phiên chợ vẫn giữ được nét mộc mạc của chợ quê truyền thống.
Tồn tại khoảng 250 năm, Chợ Gò - Trường Úc (Gia Lai), mỗi năm chỉ họp duy nhất một lần vào mùng 1 Tết (Ảnh tư liệu: Doãn Công).
Điểm đặc biệt của chợ là chỉ họp duy nhất một lần vào ngày mùng 1 Tết. Khác với các phiên chợ thông thường, hoạt động mua bán tại đây không đặt nặng yếu tố lời lỗ, mà chủ yếu mang tính giao lưu, trao lộc đầu năm và gửi gắm ước vọng may mắn, an khang.
Người dân mang đến chợ nhiều sản vật địa phương như rau củ, trái cây, bánh trái, thủy hải sản… Đặc biệt các mặt hàng mang ý nghĩa cầu may như trầu, cau, vôi, gạo, muối không thể thiếu ở phiên chợ độc đáo này.
Bên cạnh hoạt động trao đổi hàng hóa, hội chợ còn là không gian sinh hoạt văn hóa dân gian như hô bài chòi, biểu diễn võ cổ truyền Bình Định, cướp cờ, nhảy bao bố, bắt chạch trong chum…, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Người dân và du khách đến Chợ Gò thường mua trầu, cau, muối, gạo để lấy lộc, cầu may mắn ngày đầu xuân (Ảnh tư liệu: Doãn Công).
Theo ông Thái Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước, việc lập hồ sơ đề nghị ghi danh di sản không chỉ nhằm bảo tồn mà còn góp phần phát huy giá trị văn hóa truyền thống của phiên chợ đặc biệt này.
Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, Chợ Gò còn gắn với nhiều tập tục văn hóa dân gian như trao trầu, cau cầu lộc, gặp gỡ đầu xuân và những câu chuyện về nam thanh nữ tú cầu duyên. Qua thời gian, phiên chợ trở thành không gian giao thoa văn hóa đặc trưng của vùng đất Bình Định xưa.
Theo Báo Dân Trí