SpaceX phóng vệ tinh thương mại chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên

09/07/2026 - 08:07

Vệ tinh BOHR của City Labs được SpaceX phóng lên quỹ đạo ngày 7/7 vừa qua, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử năng lượng hạt nhân được dùng cho vệ tinh thương mại.

Ngành hàng không vũ trụ tư nhân vừa chứng kiến cột mốc lịch sử khi vệ tinh thương mại đầu tiên chạy bằng năng lượng hạt nhân được phóng thành công vào không gian.

Lực đẩy từ tên lửa Falcon 9 của nhà SpaceX trong sứ mệnh phóng chung Transporter-17 đưa vệ tinh BOHR (Betavoltaic Orbital High-Reliability) cất cánh từ Căn cứ Không gian Vandenberg, bang California.

Thiết bị đột phá này do công ty City Labs (có trụ sở tại Miami, Mỹ) chế tạo, nhằm chứng minh tính khả thi của việc ứng dụng hạt nhân vào các nhiệm vụ tầm xa, nơi các hệ thống năng lượng truyền thống như pin hay tấm quang năng hoàn toàn bất lực.

SpaceX phóng vệ tinh thương mại chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới. (Ảnh: AP)

SpaceX phóng vệ tinh thương mại chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới. (Ảnh: AP)

Về nguyên lý kỹ thuật, vệ tinh siêu nhỏ BOHR hoạt động dựa trên cơ chế chuyển đổi các hạt beta phát ra từ quá trình phân rã phóng xạ của chất tritium thành điện năng. Khác với năng lượng mặt trời phụ thuộc vào chu kỳ ngày đêm, hay pin truyền thống có tuổi thọ ngắn, dòng năng lượng betavoltaic này cung cấp nguồn điện ổn định và liên tục trong nhiều thập kỷ.

Công nghệ này đặc biệt quan trọng đối với các dự án không gian sâu hoặc các hoạt động khảo sát tại vùng tối vĩnh viễn của Mặt Trăng.

“Đây là bước tiến lịch sử đối với năng lượng hạt nhân thương mại ngoài không gian. Vệ tinh BOHR chứng minh rằng các hệ thống năng lượng hạt nhân an toàn, nhỏ gọn và được cơ quan quản lý phê duyệt đã sẵn sàng cho việc triển khai thương mại thường quy.

Khả năng này giúp tải trọng vận hành liên tục, không còn bị hạn chế bởi ánh sáng mặt trời hay tuổi thọ của pin”, ông Peter Cabauy, Giám đốc điều hành của City Labs, khẳng định.

Vệ tinh BOHR của City Labs là vệ tinh chạy bằng năng lượng hạt nhân thương mại đầu tiên trên thế giới. (Ảnh: City Labs)

Vệ tinh BOHR của City Labs là vệ tinh chạy bằng năng lượng hạt nhân thương mại đầu tiên trên thế giới. (Ảnh: City Labs)

Sự kiện này đánh dấu bước chuyển giao công nghệ vĩ đại. Trước đây, năng lượng hạt nhân vũ trụ chỉ dành cho các dự án khoa học và quân sự do chính phủ tài trợ. Tiêu biểu như tàu thăm dò Voyager 1 và 2 của NASA, nhờ nguồn năng lượng này mà vẫn bền bỉ truyền dữ liệu từ không gian liên sao suốt từ năm 1977.

Hay các robot tự hành Curiosity và Perseverance trên Sao Hỏa cũng phải dựa vào hạt nhân để sống sót qua những trận bão bụi khốc liệt tước đi ánh sáng mặt trời. Giờ đây, City Labs và SpaceX đang bình dân hóa công nghệ tối tân đó cho các doanh nghiệp tư nhân.

Bên cạnh BOHR, chuyến bay Transporter-17 của SpaceX cũng vận chuyển thành công thêm 80 thiết bị khác lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.

Đại diện SpaceX chia sẻ trong buổi phát trực tuyến: “Các sứ mệnh phóng chung thế này giúp tăng đáng kể khả năng tiếp cận không gian cho các nhà khai thác vệ tinh nhỏ trên toàn thế giới”.

Thành công của vệ tinh BOHR không chỉ khẳng định vị thế của SpaceX trong dịch vụ vận tải vũ trụ giá rẻ, mà còn chính thức kích hoạt cuộc đua thương mại hóa năng lượng hạt nhân ngoài Trái Đất.

Theo VTC News