Tài sản hóa sở hữu trí tuệ

- Thời gian qua, hoạt động sở hữu trí tuệ, đăng ký bảo hộ, phát triển tài sản trí tuệ luôn được ngành khoa học, công nghệ tỉnh quan tâm thực hiện, có nhiều chuyển biến tích cực.

Sản phẩm kẹo khóm của của Hợp tác xã Thiện Trung, xã Vĩnh Tuy được chứng nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, được nhiều khách hàng ưa chuộng. Ảnh: CẨM TÚ

Các sản phẩm chủ lực của tỉnh, sản phẩm đặc thù của địa phương được quan tâm hỗ trợ đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp. Việc phát triển tài sản trí tuệ cho các sản phẩm của địa phương đã góp phần quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Giá trị gia tăng của tài sản trí tuệ trở thành công cụ hữu hiệu giúp các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh khai thác, nâng cao giá trị kinh tế cho sản phẩm, hàng hóa.

Phát huy vai trò ngành chuyên trách, Sở Khoa học và Công nghệ chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành một số văn bản quản lý về sở hữu trí tuệ, triển khai hoạt động hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ. Công tác tuyên truyền về hoạt động quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ luôn được sở đẩy mạnh thực hiện. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp triển khai nhiều hoạt động về đào tạo, tập huấn, tuyên truyền về sở hữu trí tuệ, góp phần quan trọng nâng cao kiến thức, nhận thức các cấp, ngành, doanh nghiệp về sở hữu trí tuệ và các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ nói chung, sở hữu công nghiệp nói riêng.

Năm 2025, Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ kinh phí đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ trong nước cho 38 nhãn hiệu, 3 sáng chế, với tổng số tiền trên 483 triệu đồng. Thẩm định, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý Phú Quốc đối với sản phẩm nước mắm cho 5 doanh nghiệp. Cấp 44.000 tem nhãn hiệu chứng nhận An Giang cho 4 cơ sở, gia hạn quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “An Giang” cho 1 cơ sở. Đặc biệt, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai 2 nhiệm vụ quản lý phát triển nhãn hiệu tập thể “Tôm khô Hà Tiên”, xây dựng nhãn hiệu “Chả cá Phú Quốc” cho đặc khu Phú Quốc.

Tổng số đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp và văn bằng sáng chế vượt 25% so năm 2024. Thực tế cho thấy, trên địa bàn tỉnh có nhiều sáng chế được duy trì, khả năng thương mại hóa cao như: Sáng chế mũ bảo hiểm thoáng khí, mũ bảo hiểm có hệ thống làm mát nhiệt điện, với 11 năm duy trì văn bằng bảo hộ; sáng chế phương pháp thêu mũi đâm xô 2 mặt có màu sắc khác nhau, với 8 năm duy trì văn bằng bảo hộ.

Theo ông Lê Quốc Cường - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, qua thống kê cho thấy các sản phẩm đặc sản địa phương sau khi được xây dựng thương hiệu, phát triển tài sản trí tuệ đều chuyển biến tích cực. Giá trị sản phẩm được nâng lên từ 10 - 15% và giữ ổn định qua các năm, thị trường tiêu thụ được mở rộng. Danh tiếng, uy tín sản phẩm từng bước được khẳng định, qua đó từng bước ý thức xây dựng, phát triển sản phẩm dựa trên công cụ sở hữu trí tuệ trong cộng đồng, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm hàng hóa phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia, đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Ngày 10/12/2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý và khai thác tài sản trí tuệ. Nếu như trước đây các quy định pháp luật chủ yếu tập trung vào bảo hộ quyền, xử lý hành vi xâm phạm về sở hữu trí tuệ, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi mở ra tư duy mới, biến sở hữu trí tuệ thành tài sản thực sự, có giá trị kinh tế, có thể định giá, mua bán, thế chấp, góp vốn và lưu thông như các tài sản khác của doanh nghiệp. Đây không chỉ là thay đổi pháp lý đơn thuần, mà là cuộc cải cách tư duy, thiết lập nền tảng để sở hữu trí tuệ trở thành động lực tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, của tỉnh.

Với việc bổ sung các cơ chế định giá, mua bán, góp vốn và thế chấp quyền sở hữu trí tuệ, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho các giao dịch tài sản trí tuệ phát triển, từng bước hình thành thị trường công nghệ và tài sản trí tuệ. Để tài sản hóa sở hữu trí tuệ thực sự đi vào cuộc sống, tạo cú hích mạnh mẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo phát triển, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị tài sản trí tuệ, các tổ chức định giá cần chuyên nghiệp hóa, cơ quan quản lý cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu về giao dịch tài sản trí tuệ. Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng phát triển mô hình đánh giá rủi ro phù hợp với tài sản trí tuệ, thay vì áp dụng khung tiêu chuẩn truyền thống.

CẨM TÚ