Tên đường độc lạ ở vùng ven TP. Hồ Chí Minh: Ổ Cu Kiến Vàng và ký ức khẩn hoang

Ký ức về vùng đất "chim đậu, kiến bám"

Lần giở lại câu chuyện xưa về tên đường Ổ Cu Kiến Vàng, ông Nguyễn Phi Dũng, Trưởng ấp 15 (ấp 3 cũ), kể: "Hồi đó khu này vắng vẻ lắm, chỉ toàn cây mây, cây bần, tràm, cây lá xum xuê. Vì hẻo lánh nên các loài chim, đặc biệt là chim cu, về đây làm tổ dày đặc như những cái ổ khổng lồ. Trên cây thì kiến vàng đóng tổ khắp nơi. Cái tên đường Ổ Cu Kiến Vàng cũng từ đó mà thành danh".

Trước năm 1975, nơi đây vốn là vùng trũng, bưng biền. Để vào được bên trong, người dân chỉ có thể đi xuồng hoặc lội dọc sông Bà Tỵ.

"Lúc đó chưa có đường, chỉ có những bờ đê nhỏ do dân đắp để giữ cá, ngăn nước. Mùa mưa xuống, đập bể, phải lội bùn bì bõm mới về tới nhà", ông Nguyễn Văn Trung (70 tuổi) nhớ lại.

Sự thay đổi bắt đầu từ những năm 1980, khi lực lượng thanh niên xung phong đào kinh Sông Hào. Đến giai đoạn 2009 - 2010, hưởng ứng chương trình Nông thôn mới, cung đường này chính thức được trải nhựa phẳng lỳ, kết nối đôi bờ cho hàng trăm hộ dân.

Bức tranh thanh bình giữa lòng nông thôn mới

Ngày nay, ai có dịp chạy xe trên tuyến đường Ổ Cu Kiến Vàng nối dài qua ấp 15 và ấp 12 sẽ không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp xanh mướt hai bên đường. Một bên là dòng kênh nước trong veo với những hàng dừa nước trải dài, bên kia là cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay.

Dọc tuyến đường, nhà dân tuy thưa thớt nhưng mỗi hiên nhà đều là một vườn hoa nhỏ với đủ loại bông hay những cây ăn trái trĩu quả như mít, chuối, dừa.

Chỉ tay vào những thùng rác được đặt ngay ngắn trước cổng mỗi nhà, ông Dũng tự hào: "Dân ở đây ý thức lắm! Dù đất vườn rộng, có thể đào hố chôn rác nhưng 100% bà con đều đăng ký lấy rác tập trung. Sáng sớm hay chiều muộn, cứ thấy lá cây rụng là bà con tự giác xách chổi ra quét, không đợi nhắc nhở".

Tình làng nghĩa xóm đậm đà

Cung đường Ổ Cu Kiến Vàng còn nổi tiếng bởi sự an ninh và tình người nồng hậu. Ở đây, trái cây trồng ven đường "của ai nấy ăn", nếu thích cứ vào xin chủ nhà một tiếng là có ngay quầy chuối, trái mít mang về làm quà. Chuyện mất trộm dường như là khái niệm xa lạ ở vùng quê này.

Sự gắn kết của người dân còn thể hiện qua cách họ điều tiết nguồn nước cho đồng ruộng. Cứ đến mùa nước rong, các hộ dân lại cùng nhau mở cống đón phù sa; mùa mưa lại đồng lòng be bờ triệt nước.

Trong những ngày dịch Covid-19 căng thẳng, nhóm Zalo của ấp với hơn 400 hộ dân đã trở thành "mạng lưới an ninh" hiệu quả, người lạ vào là bà con báo ngay.

Bà Lê Thị Điệp (75 tuổi) vừa quét dọn hiên nhà vừa cười: "Hồi đó đi xuồng cực khổ, giờ đường nhựa về tới cửa, nhìn xóm làng sạch đẹp ai mà không ham.

Rời Ổ Cu Kiến Vàng khi nắng chiều đã nhạt, hình ảnh những cánh cò trắng tung bay trên đồng lúa xanh rì và nụ cười hiền hậu của những người nông dân chân chất khiến chúng tôi hiểu rằng: Hạnh phúc đôi khi chẳng ở đâu xa, nó nằm ngay trong hơi thở bình yên và sự đồng lòng của con người trên những cung đường quê hương.