Thành quả nổi bật của dự án VnSAT

21/05/2020 - 04:02

Khi tham gia Dự án chuyển đổi nông nghiệp bền vững tỉnh An Giang (VnSAT An Giang), nhờ giảm đáng kể lượng lúa giống gieo sạ, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật nên lợi nhuận của nông dân tăng 21,5%. Mục tiêu đến năm 2020, toàn vùng dự án có 17.000ha áp dụng thành công các giải pháp canh tác tiên tiến, diện tích canh tác có liên kết tiêu thụ sản phẩm 5.600ha, giúp tăng thu nhập cho người trồng lúa lên 30%.

A A

An Giang khuyến khích xây dựng chuỗi giá trị trong canh tác lúa. Ảnh: N.C

Xây dựng chuỗi liên kết

Tính đến cuối năm 2019, Ban Quản lý dự án (BQLDA) VnSAT An Giang đã thực hiện chuyển giao kỹ thuật canh tác tiên tiến theo quy trình “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm” cho 22.000 lượt nông dân thông qua 600 lớp đào tạo tập huấn trên diện tích 27.500ha. Dự án đã thực hiện 100 điểm trình diễn phục vụ các lớp tập huấn kỹ thuật canh tác lúa.

Ghi nhận tại các hợp tác xã (HTX) tham gia dự án VnSAT, nông dân giảm đáng kể lượng lúa gieo sạ, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giúp tăng thu nhập 21,5% so vùng ngoài dự án. BQLDA tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ thuật để giúp nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tân dụng phụ phẩm nông nghiệp như: tập huấn luân canh, tận dụng phụ phẩm từ lúa gạo, nhân giống lúa xác nhận, sản xuất lúa theo VietGAP, SRP…

Bên cạnh chuyển giao các giải pháp canh tác tiên tiến, BQLDA VnSAT An Giang còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ thành lập và nâng cao năng lực các tổ chức nông dân. Đến nay, có 66 tổ chức nông dân được lựa chọn tham gia dự án, trong đó có 11 HTX và 13 tổ hợp tác (THT) được thành lập với sự hỗ trợ từ dự án VnSAT. Dự án đã tổ chức được 6 lớp đào tạo quản lý HTX cho 199 học viên và 4 chuyến tham quan học tập kinh nghiệm tại một số tỉnh bạn.

Dự án VnSAT rất chú trọng hỗ trợ cơ sở hạ tầng, trang thiết bị thiết yếu phục vụ sản xuất cho các tổ chức nông dân, tạo thuận lợi cho nông dân áp dụng cơ giới hóa nông nghiệp, giảm chi phí, tăng hiệu quả sản xuất. Điều kiện để được hỗ trợ là tổ chức nông dân phải có quy mô ít nhất 500 hộ hoặc 500ha, đồng thời diện tích áp dụng kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng” đạt trên 50% tổng số hộ hoặc diện tích tham gia.

Trên cơ sở đó, BQLDA VnSAT An Giang đã lựa chọn 12 tổ chức nông dân để hỗ trợ, triển khai 12 tiểu dự án. Các tiểu dự án đã được đầu tư trong giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư gần 34 tỷ đồng, gồm: HTX nông nghiệp (NN) Hà Bao 1 (xã Đa Phước, An Phú), HTX NN Phú Nhuận (xã Mỹ Phú, Châu Phú), THT sản xuất NN xã Tân Lập (Tịnh Biên), HTX NN Vĩnh Thạnh (xã Vĩnh Thạnh Trung, Châu Phú).

Trong giai đoạn 2, dự án VnSAT tiếp tục đầu tư 7 tiểu dự án với tổng kinh phí 46 tỷ đồng. Trong đó, huyện Thoại Sơn có 4 HTX được đầu tư là: HTX NN Thạnh Giang (xã Thoại Giang), HTX NN Tây Phú, HTX NN Bình Thành và HTX NN Vọng Đông. Ba tiểu dự án còn lại thực hiện tại THT Tân Hòa (xã Tân Lợi, Tịnh Biên), HTX NN Đức Thành (xã Mỹ Đức, Châu Phú) và HTX NN Hòa An (xã Ô Long Vĩ, Châu Phú).

Xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo

Hầu hết các tổ chức nông dân trong vùng dự án VnSAT đã xây dựng thành công “Cánh đồng lớn” với quy mô lớn hơn 500ha. Đã có 26 doanh nghiệp (DN) triển khai liên kết sản xuất thông qua 12 tổ chức nông dân với diện tích gần 3.200ha/vụ.

Các hợp đồng liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm lúa đều được DN ứng trước bằng tiền hoặc vật tư đầu vào nên tỷ lệ thực hiện cao. Ngoài ra, DN còn hỗ trợ chi phí quản lý cho tổ chức nông dân 20 đồng/kg lúa thu mua được. Với sản phẩm đạt yêu cầu về giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nông dân được trả thêm từ 200-500 đồng/kg.

Để thực hiện các mục tiêu, dự án VnSAT đưa ra các chỉ tiêu đánh giá để giám sát thường xuyên. Đến cuối năm 2019, số người hưởng lợi là 79.000 người (đạt 104% mục tiêu dự án); diện tích áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững được 14.897ha (đạt 88%); diện tích hợp đồng sản xuất tiêu thụ sản phẩm 3.842ha vụ thu đông (đạt 67%); lợi nhuận tăng 21% so với bên ngoài. Nhìn chung, các chỉ tiêu được thực hiện đúng theo tiến độ triển khai và có khả năng hoàn thành khi dự án kết thúc.

Trong quá trình thực hiện, dự án VnSAT An Giang cũng gặp nhiều khó khăn do thay đổi cơ chế quản lý vốn ODA và chưa điều chỉnh được báo cáo khả thi của dự án để phân bố lại nguồn vốn. Do vậy, một số hoạt động của dự án không được triển khai theo kế hoạch năm 2019 đã phê duyệt và hoạt động năm 2020 cũng bị động.

Để tháo gỡ, UBND tỉnh đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét kéo dài dự án 1,5 năm. Trước mắt, BQLDA VnSAT An Giang tập trung khắc phục khó khăn, đẩy mạnh các hoạt động chủ yếu, tăng cường phối hợp với các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật và các địa phương để hoàn thành mục tiêu dự án vào cuối năm 2020.

LÊ HOÀNG VIỆT (Ban Quản lý Dự án VnSAT An Giang)