
Nông dân xã Vĩnh Bình thu hoạch tôm càng xanh luân canh lúa. Ảnh: THÙY TRANG
Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh chuyển đổi 41.647ha đất trồng lúa sang các mô hình sản xuất khác. Trong đó, chuyển sang cây hằng năm đạt 27.130ha, cây lâu năm 5.455ha và mô hình trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản hơn 9.060ha. Kết quả này góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung gắn với nhu cầu thị trường.
Tại xã Bình An, mô hình trồng khóm, cau, dừa trên diện tích đất lúa kém hiệu quả được xem là hướng đi phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương thường xuyên chịu tác động của biến đổi khí hậu, mặn xâm nhập. Mỗi loại cây có thời điểm thu hoạch khác nhau, người dân có nguồn thu liên tục thay vì chỉ phụ thuộc vào một vụ lúa. Ông Huỳnh Cá Én, ngụ xã Bình An cho biết trước đây gia đình ông chủ yếu sản xuất lúa nhưng lợi nhuận không cao, trong khi chi phí ngày càng tăng.
Sau khi chuyển sang trồng xen khóm, cau, dừa, hiệu quả kinh tế cải thiện rõ rệt. “Khóm cho thu hoạch sớm để có vốn tái đầu tư, cau những năm gần đây có giá khá ổn định, còn dừa chịu hạn, mặn tốt nên ít tốn công chăm sóc. Trồng xen giúp gia đình tôi không còn phụ thuộc vào một loại cây trồng, thu nhập cao hơn nhiều”, ông Én nói.
Tại xã An Biên, việc chuyển đổi trên đất lúa kém hiệu quả sang các mô hình nuôi trồng thủy sản đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân. Theo ông Phan Công Rô - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, đến nay địa phương đã chuyển đổi 4.759ha đất lúa 2 vụ kém hiệu quả sang mô hình luân canh tôm - lúa. Năng suất tôm bình quân hơn 452 kg/ha, giá bán khoảng 180.000 đồng/kg; cua nuôi xen khoảng 120 kg/ha, giá bán bình quân 210.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, người dân thu lợi nhuận từ 50 - 70 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với sản xuất lúa trước đây.
Ông Huỳnh Văn Tâm, ngụ xã An Biên đang thực hiện mô hình lúa - tôm càng xanh cho biết: “Trước đây tôi chỉ trồng lúa nên thu nhập bấp bênh, gặp lúc giá xuống hoặc thời tiết bất lợi là coi như mất mùa. Mô hình luân canh lúa - tôm càng xanh cho thu nhập ổn định hơn. Môi trường sạch hơn vì giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật”.
Theo ông Trần Thanh Hiệp - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tiếp tục giữ ổn định 354.000ha thuộc vùng quy hoạch lúa năng suất, chất lượng cao; đồng thời tập trung xây dựng lộ trình chuyển đổi đối với khoảng 136.000ha đất lúa ngoài vùng quy hoạch theo hướng linh hoạt, phù hợp lợi thế từng vùng sinh thái và nhu cầu thị trường.
Vùng Tây sông Hậu sẽ phát triển các vùng chuyên canh rau màu hàng hóa, cây thực phẩm và vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn quốc tế. Vùng giữa sông Tiền, sông Hậu tập trung phát triển rau màu, cây ăn trái đặc sản gắn với xây dựng mã số vùng trồng. Vùng tứ giác Long Xuyên tiếp tục phát huy lợi thế sản xuất lúa hàng hóa, đồng thời mở rộng vùng chuyên canh rau màu, cây ăn trái và mô hình lúa - tôm. Trong khi đó, vùng U Minh Thượng sẽ phát triển các vùng nuôi thủy sản tập trung, mở rộng mô hình lúa - tôm, lúa - thủy sản nước lợ theo hướng nông nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn.
“Với quy mô sản xuất nông nghiệp lớn sau hợp nhất, An Giang có nhiều điều kiện để phát triển đa dạng cây trồng, vật nuôi. Thời gian tới tỉnh tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, mở rộng liên kết sản xuất - tiêu thụ, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và hỗ trợ nông dân tiếp cận mô hình phù hợp với từng vùng sinh thái. Khi đó chuyển đổi đất lúa không chỉ là giải pháp trước mắt để tăng thu nhập mà còn là hướng đi lâu dài để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững”, ông Trần Thanh Hiệp cho biết.
THÙY TRANG