Vị dẻo thơm của xôi Hà Tiên

15/05/2026 - 06:51

 - Giữa nhiều món ngon vùng biên, xôi Hà Tiên vẫn níu chân thực khách bằng vị dẻo thơm của nếp, nước cốt dừa và chất mặn mòi từ tôm khô. Món ăn dân dã này đã thành ký ức quen thuộc của nhiều người khi ghé Hà Tiên.

Gói xôi Hà Tiên. Ảnh: THỦY TIÊN

Những buổi sáng sớm ở Hà Tiên, dạo quanh các khu chợ hay những góc phố nhỏ ven đường, không khó để bắt gặp những hàng xôi nghi ngút khói. Mùi thơm của nếp mới quyện cùng hương nước cốt dừa béo ngậy lan tỏa trong không khí, đánh thức khứu giác của thực khách ngay từ sớm.

Theo nhiều người bán xôi lâu năm, để có được mẻ xôi ngon đúng điệu, người nấu phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Quan trọng nhất là khâu chọn nếp. Nếp nấu xôi phải là loại nếp Thái dẻo thơm, hạt đều và không lẫn nếp tẻ. Sau khi vo sạch, nếp được ngâm qua đêm để hạt nở mềm vừa đủ. Khi nấu, người làm phải canh lửa và lượng nước thật kỹ để hạt nếp chín dẻo, ráo mặt, không nhão cũng không khô. Bà Nguyễn Thị Chín - người bán xôi lâu năm ở Hà Tiên chia sẻ: “Nước cốt dừa là linh hồn của món xôi Hà Tiên. Không phải cứ chan vào là được mà phải rưới đúng lúc xôi vừa chín tới, hơi nước còn bốc lên thì hạt nếp mới thấm đều độ béo”.

Xôi Hà Tiên có 2 loại chính là xôi mặn và xôi ngọt, mỗi loại mang hương vị riêng. Nếu xôi mặn ở nhiều nơi thường ăn kèm nhiều loại topping như pate, chả lụa, lạp xưởng hay thịt gà, thì xôi mặn Hà Tiên lại giản dị hơn nhưng vẫn đủ sức níu chân thực khách. Điểm nhấn của món ăn nằm ở phần tôm khô - đặc sản nổi tiếng của vùng biển Hà Tiên. Một nắm xôi trắng dẻo được gói trong lá chuối xanh, phía trên rắc lớp tôm khô giã nhuyễn màu đỏ cam đẹp mắt. Chỉ với vài nguyên liệu đơn giản, món ăn đã tạo nên hương vị khó quên. Vị mằn mặn của tôm khô hòa cùng vị béo của nước cốt dừa và dẻo thơm của nếp khiến gói xôi mang đậm nét đặc trưng vùng biển. Có lẽ chính sự mộc mạc ấy lại giúp thực khách cảm nhận rõ vị ngon nguyên bản của món ăn.

Bên cạnh xôi mặn, các loại xôi ngọt ở Hà Tiên cũng khiến nhiều người “say lòng”. Nổi bật nhất là xôi xiêm. Phần xôi trắng ăn kèm lớp cadé vàng óng được làm từ trứng gà, đường thốt nốt và nước cốt dừa hấp cách thủy đến khi sánh mịn.

Vị ngọt thanh của đường thốt nốt vùng biên hòa cùng vị béo của trứng và độ dẻo của nếp tạo nên cảm giác vừa lạ vừa quen. Ngoài xôi xiêm, Hà Tiên còn có nhiều loại xôi ngọt ăn kèm nước cốt dừa sền sệt, phía trên rắc thêm dừa nạo ngào đường thốt nốt. Vị béo bùi và chút sần sật của dừa làm món ăn thêm hấp dẫn. Chị Mai Hương - du khách đến từ TP. Cần Thơ cho biết: “Tôi từng ăn nhiều loại xôi ở nhiều nơi nhưng xôi Hà Tiên có hương vị rất riêng, nhất là xôi ngọt. Xôi này có vị ngọt vừa phải, béo nhưng không ngấy, mùi thơm của đường thốt nốt rất đặc trưng”.

Xôi Hà Tiên hiện vẫn giữ được sức hút riêng. Sự khéo léo của người nấu cùng hương vị đặc trưng giúp món xôi trở thành một phần trong văn hóa ẩm thực vùng biên An Giang.

THỦY TIÊN