An Giang: Khởi nghiệp từ nông sản cần thêm trợ lực

Nhóm thực hiện dự án Banagut sản xuất viên bột chuối từ trái chuối xiêm xanh.

Với Nguyễn Ánh Thùy Dương, sinh viên năm hai ngành sư phạm tiếng Anh, Trường Đại học Kiên Giang, những vườn chuối xiêm xanh ở An Giang là nguồn cảm hứng khởi nghiệp. Đi qua nhiều vùng quê, Dương nhận thấy chuối xiêm xanh khá dồi dào nhưng giá bán thấp, có thời điểm người trồng gần như không có lãi.

Trong khi đó, loại nông sản này chứa hàm lượng tinh bột kháng cao, có tiềm năng ứng dụng trong phát triển các sản phẩm dinh dưỡng. “Em tự hỏi tại sao không biến loại nông sản bình dân này thành sản phẩm có giá trị cao hơn”, Dương nói.

Từ trăn trở ấy, Dương dành nhiều tháng nghiên cứu, phát triển dự án Banagut - viên dinh dưỡng từ tinh bột kháng chuối xiêm xanh kết hợp mật ong và nghệ thiên nhiên. Tinh bột kháng không bị tiêu hóa ở ruột non mà tiếp tục lên men tại ruột già, góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi.

Thay vì bán chuối tươi với giá trị thấp, Dương cùng các bạn trong nhóm nghiên cứu hướng đến chế biến sâu bằng công nghệ sấy, tạo ra sản phẩm phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu không chỉ là phát triển một sản phẩm mới mà còn tìm thêm đầu ra cho nông sản địa phương, giúp người trồng chuối có cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị cao hơn.

Nỗ lực của Dương và các bạn được ghi nhận qua nhiều cuộc thi khởi nghiệp. Dự án Banagut đoạt giải nhất cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo - KGU Startup lần VI” năm 2026, giải nhất cuộc thi “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực đồng bằng sông Cửu Long - Innobe lần IV” năm 2026.

Chị Trần Thị Ngọc Lành (bìa phải) sản xuất món kẹo chuối.

Tuy nhiên, những giải thưởng mới là bước khởi đầu. Khi tiếp cận người tiêu dùng, nhóm vẫn đối diện với nhiều thách thức như thời hạn bảo quản sản phẩm ngắn, lượng khách hàng chưa nhiều. Qua trải nghiệm thực tế, nhóm nhận được góp ý về hương vị, độ đậm đặc, độ ngọt và tỷ lệ một số thành phần như mật ong, nghệ hoặc matcha trong các sản phẩm bột chuối.

Những yếu tố này cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với khẩu vị và nhu cầu của khách hàng. Với Dương và các bạn trong nhóm, phản hồi của người tiêu dùng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện công thức, cải thiện chất lượng, nghiên cứu giải pháp bảo quản và tìm kiếm thị trường.

Thực tế cho thấy nhiều người trẻ khởi nghiệp từ nông sản vẫn loay hoay giữa ý tưởng và thị trường. Sản phẩm có tiềm năng, từng đoạt giải tại các cuộc thi nhưng khi thương mại hóa lại thiếu vốn, công nghệ chế biến, thời hạn bảo quản ngắn và đầu ra chưa ổn định. Bên cạnh đó, kinh nghiệm quản trị, xây dựng thương hiệu, tiếp thị và phân phối còn hạn chế. Nếu thiếu sự đồng hành về vốn, kỹ thuật và kết nối thị trường, những ý tưởng sáng tạo khó phát triển thành mô hình kinh doanh bền vững.

Không đi từ phòng thí nghiệm hay những cuộc thi sáng tạo, chị Trần Thị Ngọc Lành, ngụ xã U Minh Thượng bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ món kẹo chuối quen thuộc. Từ năm 2017, chị tận dụng nguồn chuối xiêm sẵn có ở địa phương để làm kẹo bán, làm quà tặng và từng bước phát triển thành sinh kế cho gia đình. Theo chị Lành, kẹo chuối hay mứt chuối vốn được nhiều gia đình làm vào dịp Tết, đám tiệc hoặc gửi tặng người thân ở xa. Nhận thấy món ăn dân dã này được nhiều người ưa chuộng, chị quyết định làm với số lượng lớn hơn để bán ra thị trường.

Chị Trần Thị Ngọc Lành vận chuyển chuối được thu hoạch từ vườn nhà.

Những năm đầu, sản lượng chỉ vài trăm kg mỗi năm, khách hàng chủ yếu ở địa phương. Nhờ sản phẩm chất lượng, giá bình dân và việc giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội, kẹo chuối của chị Lành dần được khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố biết đến. Hiện cơ sở sản xuất kẹo chuối của chị tạo việc làm cho 6 - 8 người lao động tùy thời điểm. Cơ sở góp phần tiêu thụ nông sản địa phương với giá ổn định.

Nghề làm kẹo chuối giúp kinh tế gia đình chị Lành dần khấm khá. Nhưng khi đơn hàng tăng, khó khăn cũng bộc lộ rõ hơn. Toàn bộ công đoạn ngào chuối vẫn làm thủ công, vừa vất vả, mất thời gian vừa cần nhiều nhân công. Chị mong có thêm vốn đầu tư máy ngào chuối để tăng năng suất, giảm sức lao động và đáp ứng nhu cầu khách hàng.

“Khâu quảng bá, bán hàng trên môi trường số cũng là một trở ngại. Tôi chủ yếu tự mày mò, chưa biết cách xây dựng kênh bán hàng bài bản. Một số bài đăng còn bị nền tảng đánh dấu spam, ảnh hưởng đến việc tiếp cận khách hàng”, chị Lành nói.

Đằng sau mỗi sản phẩm từ nông sản quê nhà là khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất mình gắn bó. Để khát vọng ấy đơm hoa, người khởi nghiệp cần thêm những điểm tựa về vốn, công nghệ và thị trường. Bởi khi người làm ra sản phẩm vững tin đi tới, giá trị của ruộng vườn cũng có cơ hội vươn xa.

BÍCH LINH