Áp lực huy động vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu sáng nay, ngày 2/11. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt trong khi mục tiêu tăng trưởng đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực ở quy mô lớn hơn. Đây là sức ép buộc Việt Nam phải đổi mới chính sách, không chỉ để thu hút vốn mà còn nâng cao chất lượng và hiệu quả của dòng vốn đầu tư.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt quy mô gấp khoảng 2,21 lần giai đoạn 2021-2025; riêng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân phải đạt bình quân 30-40 tỷ USD mỗi năm. Trước áp lực huy động vốn, yêu cầu sửa đổi Luật Đầu tư theo hướng khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn càng trở nên cấp thiết.

Phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận ở hội trường sáng nay (ngày 2/11), Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã nhận được 55 lượt ý kiến tại phiên thảo luận tổ và nhiều ý kiến góp ý bằng văn bản. Bộ Tài chính, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã xây dựng báo cáo tiếp thu, giải trình dài hơn 70 trang. Tại phiên thảo luận ở hội trường, có thêm 15 đại biểu Quốc hội tham gia góp ý.

Cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt

Lý giải sự cần thiết sửa đổi Luật Đầu tư, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, đến nay, Luật đã trải qua 16 lần sửa đổi, bổ sung. Nếu như trước đây, việc sửa đổi chủ yếu tập trung vào cắt giảm điều kiện, thủ tục đầu tư, kinh doanh thì lần này, yêu cầu đặt ra rộng hơn: tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn và khơi thông nguồn lực để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng trong từng thời kỳ.

Theo tính toán được Bộ trưởng nêu, để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021-2025. Riêng vốn FDI, Việt Nam cần thu hút bình quân khoảng 30-40 tỷ USD vốn giải ngân mỗi năm, chứ không phải vốn đăng ký.

Cùng với yêu cầu huy động nguồn lực, việc sửa đổi Luật còn nhằm kịp thời thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, trong đó đặc biệt là Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Một sức ép khác được Bộ trưởng nhấn mạnh là cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới đang diễn ra hết sức quyết liệt. Nhiều nước cũng triển khai chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên như điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn và chuyển đổi số.

Toàn cảnh phiên họp sáng ngày 2/11. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Dẫn thực tế cạnh tranh thu hút đầu tư của các quốc gia, Bộ trưởng cho biết nhiều nước trong khu vực đều có các chương trình thu hút đầu tư, chẳng hạn như Malaysia thiết lập nhiều hành lang lớn để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực như điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn, chuyển đổi số. Ngoài khu vực, cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam là Ấn Độ, nước có tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động của thế giới và đã ban hành chính sách hỗ trợ trực tiếp cho sản phẩm sản xuất tại nước này.

“Chúng ta cần vốn và họ cũng cần vốn; những lĩnh vực, địa bàn chúng ta ưu đãi thì các nước khác cũng ưu đãi,” Bộ trưởng nêu rõ.

Do đó, theo Bộ trưởng, để cạnh tranh thu hút các nguồn lực, Việt Nam buộc phải tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và hoàn thiện chính sách ưu đãi, nhất là nhằm nâng cao khả năng thu hút các dự án quy mô lớn trong những ngành công nghệ cao.

Ưu đãi đầu tư: Từ thu hút đến ràng buộc hiệu quả

Từ yêu cầu cạnh tranh thu hút vốn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật hướng đến thu hút đầu tư vào những ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên, nhất là đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số và công nghệ cao.

Tuy nhiên, bên cạnh quy mô vốn, thời gian và lĩnh vực ưu đãi, yêu cầu quan trọng là nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, gắn hoạt động của doanh nghiệp FDI với phát triển sản xuất trong nước. Theo đó, cần có các tiêu chí thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp nước ngoài, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và tác động lan tỏa của các dự án đối với nền kinh tế.

Đây cũng là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm. Tiếp thu ý kiến tại phiên thảo luận, Bộ trưởng khẳng định chính sách hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra, có thể kiểm tra, giám sát và lượng hóa. Đồng thời, dự thảo cần quy định điều kiện chấm dứt, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu, cam kết, nhằm giảm thiểu khiếu kiện và tranh chấp đầu tư quốc tế phức tạp.

Như vậy, việc thu hút đầu tư không chỉ dừng ở quy mô vốn hay lĩnh vực được hưởng ưu đãi, mà còn phải gắn với kết quả thực hiện và những đóng góp cụ thể của dự án đối với nền kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Về mối quan hệ giữa Luật Đầu tư với các luật khác, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đồng tình với ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội về việc cần tổng kết, xem xét lại một cách tổng thể phạm vi và đối tượng điều chỉnh của Luật.

Trong đó, cần phân định rõ giữa điều kiện đầu tư kinh doanh với điều kiện tiếp cận, gia nhập thị trường, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa Luật Đầu tư và các luật chuyên ngành, đồng thời nâng cao tính ổn định lâu dài của hệ thống pháp luật.

Liên quan đến Quỹ Hỗ trợ đầu tư, Bộ trưởng cho biết Quỹ được thành lập, quản lý và sử dụng theo cơ sở các quy định pháp luật hiện hành. Đến nay, hoạt động của Quỹ bước đầu đi vào ổn định và có hiệu quả. Hằng năm, dự toán bổ sung cho Quỹ được xây dựng theo quy trình ngân sách nhà nước; Chính phủ quyết định mức hỗ trợ tổng thể, địa phương quyết định hỗ trợ và cơ quan quản lý Quỹ thực hiện cấp kinh phí.

Bộ trưởng đề nghị bổ sung quy định kiểm toán nhà nước hằng năm đối với hoạt động của Quỹ, đồng thời tổ chức thanh tra định kỳ, nhằm bảo đảm quản lý, sử dụng nguồn lực hỗ trợ đầu tư chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả. Qua đó, bảo đảm các khoản hỗ trợ được sử dụng đúng đối tượng, đúng điều kiện, quy trình và mang lại hiệu quả thực chất.

Đối với việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện quy định. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ được Chính phủ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung theo trình tự, thủ tục rút gọn, bảo đảm đúng thẩm quyền và kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn.

Khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến đóng góp, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự án Luật, báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua, bảo đảm chính sách đầu tư vừa có sức cạnh tranh trong thu hút nguồn lực, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của các dự án đầu tư.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư dự kiến được Quốc hội thông qua vào cuối Kỳ họp này./.

Theo Vietnamplus