Chinh phục đất phèn, tạo dựng thương hiệu “Gạo ông Mến”

Ông Nguyễn Văn Mến giới thiệu sản phẩm gạo ST25 sản xuất tại vùng trồng lúa Hòa Điền. Ảnh: THÙY TRANG

Không khuất phục trước đất phèn

Năm 2017, sau nhiều chuyến đi đến Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và một số nước Đông Nam Á, ông Nguyễn Văn Mến nhận thấy nông nghiệp, nhất là sản xuất lúa gạo còn nhiều dư địa để phát triển theo hướng chất lượng, bền vững. Từ kinh doanh xăng dầu, ông quyết định chuyển hướng đầu tư vào nông nghiệp, mua 120ha đất tại Hòa Điền để canh tác.

Bắt tay vào sản xuất, ông Mến mới cảm nhận hết sự khắc nghiệt của vùng đất trũng phèn, mặn Hòa Điền. Đất chưa được cải tạo, cây lúa sinh trưởng kém, năng suất thấp. Với sự hỗ trợ về khoa học, kỹ thuật canh tác của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thành Phụng, người có nhiều năm gắn bó với phát triển nông nghiệp vùng Đồng Tháp Mười, ông Mến từng bước cải tạo vùng đất.

Máy móc được đưa vào cải tạo mặt ruộng. Hệ thống kênh mương được đào đủ sâu, rộng. Đê bao được xây dựng để chủ động đưa nước vào rửa phèn, đồng thời giữ và thoát nước thuận lợi. Quy trình trồng lúa nước trên đất phèn, canh tác lúa thông minh, tiết kiệm nước, thích ứng với biến đổi khí hậu được ông nghiên cứu, áp dụng. “Canh tác trên đất phèn không thể nóng vội, phải cải tạo từng bước, có nước rửa phèn rồi mới tính chuyện xuống giống”, ông Mến nói.

Mất khoảng 3 năm cải tạo, vùng đất mới dần có thể gieo trồng. Những vụ đầu, năng suất lúa chỉ đạt khoảng 3 - 4 tấn/ha. Chi phí đầu tư lớn, đất còn phèn nên có vụ chỉ hòa vốn, thậm chí thua lỗ.

Nhưng với quyết tâm, qua từng vụ mùa, ông Mến quan sát, rút kinh nghiệm và điều chỉnh cách canh tác. Đất được cải tạo dần, năng suất từng bước tăng lên, hiện lúa vụ đông xuân đạt khoảng 7 - 8 tấn/ha, vụ hè thu 6 - 7 tấn/ha. “Thấy vụ sau tốt hơn vụ trước, tôi có thêm động lực để tiếp tục. Ban đầu khó nhưng nếu mình chịu đầu tư, học hỏi thì sẽ thay đổi được”, ông Mến cho biết.

Ông Nguyễn Văn Mến, ngụ ấp Lung Lớn, xã Hòa Điền thăm đồng. Ảnh: THÙY TRANG

Nâng cao giá trị hạt gạo

Ông Mến cho biết: “Bén duyên với đồng ruộng rồi tôi mới hiểu nông dân làm ra hạt lúa đã khó nhưng bán được hạt gạo với giá trị xứng đáng còn khó hơn. Có lúc được mùa nhưng giá không tốt, đầu ra không ổn định. Nông dân lao động cực nhọc, nhưng nếu chỉ bán lúa nguyên liệu thì lợi nhuận chưa được nâng lên”.

Từ trăn trở đó, ông Mến bắt đầu nghĩ đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm gạo của mình với tên “Gạo ông Mến”. Những chuyến gạo đầu tiên được đưa đến TP. Hồ Chí Minh chào bán. Tuy nhiên, sản phẩm chưa có thương hiệu, người tiêu dùng chưa biết đến nên việc tiêu thụ gặp không ít khó khăn.

Ông Mến nhận ra muốn hạt gạo đi xa thì ngoài nâng cao chất lượng, cần chú trọng tạo thương hiệu riêng và niềm tin với người tiêu dùng. Xây dựng thương hiệu cũng đồng nghĩa với việc kiểm soát chặt quy trình sản xuất. Từ giống, vùng trồng, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch, bảo quản đều phải được thực hiện đúng quy trình.

Ông Mến nói: “Muốn xây dựng thương hiệu lâu dài, trước hết phải giữ chất lượng. Từ giống, vùng trồng, cách sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch, bảo quản đều phải làm cho đúng. Gạo phải bảo đảm an toàn, không sử dụng chất tạo mùi, có thể truy xuất nguồn gốc”.

Gia đình ông Mến từng bước hoàn thiện vùng nguyên liệu gần 120ha, đăng ký thủ tục cấp mã số vùng trồng cho khoảng 77,5ha tại xã Hòa Điền, gắn với đăng ký chứng nhận OCOP cho sản phẩm. Đến nay, ông có cửa hàng trưng bày, giới thiệu và bán gạo tại TP. Hồ Chí Minh; đồng thời phân phối qua một số siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, nhà hàng tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Sản phẩm cũng được giới thiệu, bán qua các kênh thương mại điện tử và ứng dụng giao hàng. “Điều tôi mong muốn là hạt gạo mình làm ra có chỗ đứng trên thị trường. Xa hơn nữa là khi mở rộng được vùng nguyên liệu, tôi có thể liên kết với nông dân, giúp họ có đầu ra ổn định. Khi người trồng lúa yên tâm thì vùng nguyên liệu mới phát triển bền vững”, ông Mến nói.

THÙY TRANG