Trong trí nhớ của anh Lê Tín Nhiệm (26 tuổi, ngụ phường Long Xuyên, tỉnh An Giang), mùa diều là mùa bọn trẻ… phá làng phá xóm, “nạn nhân” chủ yếu là các bụi tre. “Đám con nít trong xóm tôi rủ nhau đi tìm tre. Thấy bụi tre rồi, đứa nào cũng xông vô ghì cây tre xuống, dùng mọi cách để bẻ rời đem về, chia nhiều khúc. Xong xuôi, mỗi đứa một góc, cặm cụi sáng tạo con diều của mình, đừng ai đụng vô được”, anh Nhiệm kể.
Lúc ấy, nhà thưa, đường vắng. Mỗi con diều dù to dù nhỏ vẫn no gió trên bầu trời, ít vướng “chướng ngại vật”. Anh cùng bạn bè háo hức chơi đùa, tay cầm cuộn dây, mắt dõi theo cánh diều bay cao, mang theo biết bao niềm vui trong trẻo.

Một con diều nylon được anh Đinh Minh Thành tạo nên.
Hè chưa về, nhưng mùa diều đang rộn ràng từ miền quê dài đến phố thị. Ở đâu cũng thấy người mua kẻ bán diều tấp nập. Vậy mà anh Đinh Minh Thành (38 tuổi, ngụ phường Long Xuyên, tỉnh An Giang) lại nhận lời ngỏ ý của một người bạn, tìm về con diều xưa cũ. Thấy anh là thợ mộc lành nghề, người bạn ấy chắc mẩm anh cũng sẽ rất giỏi làm diều tre, diều giấy.
“Quê tôi ở cù lao Chợ Mới, gắn bó với ruộng đồng mấy đời ông bà, cha mẹ. Ngày đó, tụi tôi đâu có nhiều trò chơi hiện đại như bây giờ. Chỉ cần một con diều làm bằng tre và giấy báo là đã vui cả buổi chiều. Tôi được người anh làm diều cho chơi, nên chưa từng tự mình làm con diều nào hết. Cách thức làm cũng đã quên đi ít nhiều, không biết làm có đẹp, có bay được không”, anh Thành kể.
Miệng thì nói “quên”, nhưng anh vẫn tìm đủ các nguyên, vật liệu làm diều thủ công. Không cần đi bẻ tre chuốt nhọn như xưa, chỉ cần lên mạng đặt mua là có cả chục cây tre đủ loại dài ngắn. Rồi thêm cuộn dây thả diều, mấy cái bọc nylon loại lớn… là xong.

Một kiểu diều giấy khá phổ biến.
Đối với diều giấy, vật liệu thường gồm 2 thanh tre nhỏ, giấy màu, giấy báo hoặc giấy tập đều được. Một thanh tre giữ thẳng làm trục chính, thanh còn lại được uốn cong nhẹ và buộc ngang vào khoảng một phần ba phía trên thân diều để tạo thành khung cánh.
Khi phần thân hoàn tất, anh buộc đoạn dây nhỏ nối giữa 2 đầu khung để thả diều. Cuối cùng, gắn thêm đuôi diều dài khoảng 1 - 2m, giúp diều giữ thăng bằng khi bay. Việc làm diều còn là trải nghiệm gắn bó với thiên nhiên, biết nắm bắt định luật về sự cân bằng, biết mượn sức gió để những vật nhỏ bé cũng bay lên trời cao…

Các chi tiết trên diều nylon được kết nối bằng cách châm nhang.
Với diều nylon, cách làm cũng tương tự, nhưng thay giấy bằng tấm nylon hoặc túi nylon lớn. Mọi chi tiết trên con diều được kết nối bằng… cây nhang cháy đỏ và dây cước. Nylon có ưu điểm nhẹ, khó rách và chịu gió tốt hơn, vì vậy loại diều này thường bền và bay cao. “Ai khéo tay hơn thì vẽ thêm hoạ tiết, tô màu cho diều. Không có quy định chung nào về quy chuẩn làm diều, vì sức sáng tạo của mỗi đứa trẻ hoàn toàn khác nhau. Nhưng nhiều người đều cho rằng, phải dán “mắt” thì diều mới bay được”, anh Thành chia sẻ.

Đuôi diều giấy được tạo nên từ các mảnh giấy cuộn tròn.

Anh Lê Tín Nhiệm bên 2 con diều thủ công.
Mày mò cả buổi chiều, anh Thành đã làm ra 2 con diều đơn giản. Có thể không đẹp, không khéo, nhưng đó là tất cả ký ức của thời tuổi thơ thiếu thốn. Tôi cũng hiểu được cảm giác bình yên khi được tự tay tạo nên một món đồ chơi giản dị từ vật liệu quen thuộc ngày xưa.
GIA KHÁNH