Dấu ấn ngành Tài chính 2025: Vai trò nòng cốt kiến tạo kỷ nguyên vươn mình

Năm 2025 đi vào lịch sử như một giai đoạn đầy thử thách. Trong bối cảnh thế giới biến động, ngành Tài chính không chỉ khẳng định vai trò "huyết mạch" của nền kinh tế mà còn tiên phong đổi mới bộ máy, khơi thông các nguồn lực chiến lược, góp phần quan trọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Bước vào năm 2025, nhiệm vụ đặt ra cho ngành Tài chính vô cùng nặng nề khi phải vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, vừa tạo ra những bước đột phá về thể chế và hạ tầng tài chính. Nhìn lại chặng đường đã qua, Bộ Tài chính đã lựa chọn và công bố 10 sự kiện nổi bật, phản ánh bức tranh toàn cảnh về một ngành kinh tế kỹ thuật năng động, quyết liệt và đầy bản sắc.

Vận hành mô hình mới

Sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhất, tạo tiền đề cho mọi chuyển động của ngành chính là việc Bộ Tài chính chính thức vận hành theo mô hình mới từ ngày 1/3/2025. Đây là bước chuyển mình mang tính lịch sử khi thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, sáp nhập Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tiếp nhận Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và các chức năng quản lý vốn nhà nước. Với mô hình "trung tâm điều phối nguồn lực", bộ máy mới đã tinh gọn mạnh mẽ, giảm khoảng 3.600 đầu mối nhưng lại nâng cao rõ rệt hiệu năng quản trị. Nguyên tắc “một việc – một đầu mối” đã giúp các chính sách tài chính, đầu tư công và an sinh xã hội được vận hành thông suốt, tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững.

Ngành Tài chính tiên phong trong xây dựng, triển khai 7 Nghị quyết chiến lược của Trung ương, gồm: Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 70-NQ-TW, Nghị quyết 71-NQ/TW và Nghị quyết 72-NQ/TW và tham mưu nhiều chính sách mới chưa từng có tiền lệ.

Năm 2025, ngành Tài chính khẳng định vai trò nòng cốt trong việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành chính sách tài chính - ngân sách cụ thể. Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và trình Quốc hội 15 dự án luật, nghị quyết (14 dự án được thông qua), bao quát các lĩnh vực then chốt như thuế, ngân sách và nợ công... Đặc biệt, việc ban hành khung thể chế cho Trung tâm Tài chính Quốc tế đã thúc đẩy hội nhập tài chính sâu rộng.

Với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 751, Bộ đã vận hành hệ thống dữ liệu rà soát hơn 4.200 dự án tồn đọng, trực tiếp tháo gỡ khó khăn và giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế. Trong cải cách hành chính, ngành Tài chính tiếp tục dẫn dắt chuyển đổi số, liên thông dữ liệu quốc gia và tinh gọn bộ máy theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Hoàn thiện thể chế tài chính đồng bộ

Năm 2025, Bộ Tài chính tiên phong hoàn thiện thể chế hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Bộ đã rà soát toàn diện và đề xuất sửa đổi các quy định về tài chính công, ngân sách, đầu tư công, thuế... nhằm tháo gỡ vướng mắc cho cơ sở. Song song đó, Bộ tổ chức tập huấn quy mô lớn tại gần 1.000 điểm cầu, hỗ trợ trực tiếp hơn 3.000 xã, phường để quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Sau 5 tháng triển khai, hệ thống đã vận hành ổn định và thông suốt. Thành công này khẳng định nỗ lực của ngành Tài chính trong việc bảo đảm nguồn lực ngân sách, hỗ trợ cơ sở vật chất và thúc đẩy chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc giúp chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả trên toàn quốc.

Kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống

Sáng ngày 8/8/2025, Bộ Tài chính trang trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống ngành Tài chính (28/8/1945 – 28/8/2025) và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất. Lễ kỷ niệm có sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Sự kiện ghi nhận những cống hiến to lớn của các thế hệ cán bộ tài chính đồng thời là dịp để khẳng định quyết tâm của Đảng bộ Bộ Tài chính nhiệm kỳ 2025-2030 với ba đột phá chiến lược: năng lực lãnh đạo, chuyển đổi số và kỷ cương công vụ.

Quyết liệt chuyển đổi số toàn diện

Bộ Tài chính xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là trụ cột then chốt tạo nền tảng phát triển bền vững. Ngày 20/10/2025, Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030 (Quyết định 3546/QĐ-BTC) chính thức được ban hành, đặt mục tiêu hiện đại hóa quản lý tài chính công thông qua ứng dụng AI và Big Data trên hệ thống dữ liệu "sạch" và "sống".

Đến nay, Bộ đã hoàn thành giai đoạn 1 xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính, kết nối thông suốt với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và chia sẻ 27 chỉ số quan trọng phục vụ điều hành. Đặc biệt, việc vận hành Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh (IOC) phiên bản 1.0 cùng Bộ chỉ số gồm 235 chỉ tiêu bao phủ các lĩnh vực then chốt như thuế, hải quan, ngân quỹ, đầu tư công… đã đánh dấu bước tiến đột phá trong quản trị.

Những nỗ lực này không chỉ nâng cao hiệu lực quản lý mà còn cải thiện rõ rệt chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ngành Tài chính khẳng định vị thế dẫn dắt trong tiến trình chuyển đổi số, hướng tới nền quản trị số hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Kích hoạt Trung tâm Tài chính quốc tế và nâng hạng thị trường chứng khoán

Năm 2025, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng chính thức vận hành, đánh dấu bước tiến hội nhập sâu vào hệ thống tài chính toàn cầu. Song song đó, thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên mới nổi thứ cấp, tạo lực hút mạnh mẽ cho dòng vốn quốc tế dài hạn.

Cam kết tăng trưởng xanh cũng được hiện thực hóa qua Hội nghị Thượng đỉnh P4G lần thứ tư tại Hà Nội. Bộ Tài chính đã ký kết các hiệp định tài trợ trị giá 396,76 triệu USD cho các dự án phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Dấu ấn 25 năm phát triển thị trường chứng khoán được khẳng định qua những con số kỷ lục: VN-Index tăng gần 40%, thanh khoản bình quân 29 nghìn tỷ đồng/phiên và vốn hóa đạt 84% GDP. Đặc biệt, số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt mốc 11 triệu, hoàn thành sớm mục tiêu Chiến lược phát triển đến năm 2030.

Tham mưu kịp thời hướng đến mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8%

Năm 2025, chính sách tài chính - đầu tư tạo đột phá quan trọng, tiếp sức cho mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8%. Thông qua việc ban hành Nghị định 254/2025/NĐ-CP và các cơ chế tài chính về PPP, BT, Bộ Tài chính đã tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh phân cấp và rút ngắn thủ tục xử lý.

Nhờ đó, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đạt mức kỷ lục gần 1 triệu tỷ đồng, khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng với 455 km đường cao tốc và Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất chính thức đi vào hoạt động. Đồng thời, môi trường vĩ mô ổn định giúp vốn FDI thực hiện tăng 8,9% – mức cao nhất trong 5 năm qua. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt cũng bứt phá khi vốn đầu tư ra nước ngoài tăng 2,5 lần so với cùng kỳ. . Những kết quả này cho thấy vai trò “bệ đỡ” của chính sách tài chính trong việc huy động và khơi thông các nguồn lực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng và phát triển bền vững của nền kinh tế.

"Chiến dịch 60 ngày cao điểm" quản lý thuế với hộ kinh doanh

Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Tài chính đã tạo nên bước ngoặt lịch sử trong năm 2025 khi chính thức lộ trình chấm dứt hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh. Để hiện đại hóa quản lý thuế và thúc đẩy kinh tế tư nhân minh bạch, Bộ Tài chính đã phê duyệt đề án chuyển đổi sang cơ chế tự khai, tự nộp từ đầu năm 2026.

Điểm nhấn là “Chiến dịch 60 ngày cao điểm” (từ 1/11 đến 30/12/2025) triển khai trên toàn quốc, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp kê khai mà không làm gián đoạn sản xuất. Đến ngày 30/12/2025, 100% hộ kinh doanh đã hoàn tất rời bỏ thuế khoán. Song song đó, Bộ đã trình Quốc hội sửa đổi Luật Quản lý thuế và Luật thuế Thu nhập cá nhân để hoàn thiện khung pháp lý.

Việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ đảm bảo tính công bằng, minh bạch mà còn giúp hộ kinh doanh chủ động quản trị tài chính, tạo tiền đề quan trọng để phát triển lên mô hình doanh nghiệp.

Thu ngân sách nhà nước lập kỷ lục

Năm 2025, thu ngân sách Nhà nước xác lập kỷ lục mới, trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội. Đến ngày 15/12/2025, tổng thu đạt 2.469 nghìn tỷ đồng, vượt 25,5% dự toán. Dự kiến cả năm đạt gần 2,55 triệu tỷ đồng, vượt 29,9% dự toán, đưa tỷ lệ động viên vào ngân sách Nhà nước đạt 19,9% GDP.

Thành quả này phản ánh sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, việc thực thi hiệu quả các chính sách thuế và đà phục hồi của nền kinh tế. Nguồn thu bứt phá đã góp phần tạo nguồn lực thực hiện cải cách tiền lương, xử lý các vấn đề cấp bách, tăng chi đầu tư phát triển và đảm bảo an sinh xã hội.

Nhờ chính sách tài khóa linh hoạt, ngân sách Nhà nước duy trì được sự cân đối vững chắc, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và củng cố nền tài chính quốc gia. Đây là tiền đề quan trọng, tạo dư địa điều hành cho các năm tiếp theo và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Chủ động tham mưu bố trí dự phòng ngân sách

Trong năm 2025, Bộ Tài chính đã điều hành chi ngân sách theo hướng linh hoạt, tiết kiệm, tập trung nguồn lực cho các mục tiêu chiến lược như cải cách tiền lương và đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng GDP trên 8%. Đặc biệt, trước những thiệt hại nghiêm trọng do thiên tai tại miền Bắc và miền Trung, Bộ đã kịp thời tham mưu các giải pháp tài chính khẩn cấp.

Tính đến hết tháng 11/2025, khoảng 6,8 nghìn tỷ đồng dự phòng ngân sách trung ương đã được bố trí hỗ trợ các tỉnh khắc phục hậu quả lũ lụt. Song song đó, 27,9 nghìn tấn gạo cùng vật tư cứu nạn từ nguồn dự trữ quốc gia đã được xuất cấp kịp thời cho 18 địa phương. Toàn ngành cũng vào cuộc mạnh mẽ, các doanh nghiệp bảo hiểm đẩy nhanh tiến độ bồi thường, ngành Thuế và Bảo hiểm xã hội triển khai linh hoạt các biện pháp hỗ trợ an sinh và tài chính. Sự chủ động này không chỉ giúp người dân ổn định đời sống, phục hồi sản xuất mà còn khẳng định vai trò "điểm tựa" vững chắc của ngành Tài chính trước những biến động bất lợi của tự nhiên./.