Đưa chuyển đổi số vào thực chất

Viên chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Rạch Giá hỗ trợ công dân nộp hồ sơ trực tuyến. Ảnh: HẠNH CHÂU

Những “điểm nghẽn” trên sơ đồ số...

Một buổi sáng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Rạch Giá, khá đông công dân đến thực hiện thủ tục hành chính. Hai bên lối vào, cán bộ liên tục hỗ trợ người dân thao tác trên cổng dịch vụ công để thực hiện các thủ tục chứng thực, đất đai... Một số người vẫn lúng túng với chiếc điện thoại thông minh trên tay, chưa thành thạo các bước thực hiện hồ sơ trực tuyến. Hình ảnh ấy phản ánh khá rõ thực trạng chuyển đổi số hiện nay: Người dân đã có ý thức tiếp cận công nghệ, nhưng để tự mình hoàn thành trọn vẹn một quy trình số vẫn còn khoảng cách khá xa, đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ cả cơ quan quản lý lẫn người sử dụng.

Khoảng cách ấy được thể hiện qua những con số. Theo kết quả đánh giá năm 2025, chỉ số thành phần chuyển đổi số trong cơ quan hành chính nhà nước của tỉnh An Giang đạt 13/16 điểm (tương đương 81,75%), xếp thứ 26/34 tỉnh, thành phố. Đây là thứ hạng còn khiêm tốn. Nhìn nhận thẳng thắn, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Minh Trung chỉ ra 3 “nút thắt” cốt lõi thuộc nhóm tiêu chí do đơn vị tham mưu phụ trách. Đối với tiêu chí 7.1 (tỷ lệ hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ chuyển đổi số), tỉnh tự đánh giá hoàn thành 52/56 chỉ tiêu, đạt 92,86%. Tuy nhiên, còn 15 chỉ tiêu chưa có cơ sở đánh giá (như tỷ trọng kinh tế số theo từng ngành, tỷ lệ dân số mua sắm trực tuyến, tỷ lệ người trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh...) do thiếu hướng dẫn thống kê và dữ liệu từ Trung ương. Theo quy định hiện hành, các chỉ tiêu này đều được tạm tính là “chưa đạt”, làm giảm đáng kể điểm số.

Ở tiêu chí 7.4.5 (Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình), An Giang đạt 50,66%, xếp thứ hai cả nước (chỉ sau Bắc Ninh). Tuy nhiên, quy định chấm điểm yêu cầu phải đạt từ 60% trở lên mới được tính điểm, nên tỉnh không được ghi nhận điểm ở tiêu chí này (0/0,5 điểm). Tiêu chí 7.4.6 (Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình) cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Dù trong 6 tháng cuối năm 2025, tỷ lệ tiếp nhận hồ sơ trên môi trường điện tử đạt tới 83,98%, nhưng tỷ lệ hồ sơ thực hiện đúng nghĩa “toàn trình” chỉ khoảng 30%. Nguyên nhân là phần lớn hồ sơ phát sinh từ dịch vụ công một phần (chiếm trên 55%), trong khi trên 15% hồ sơ còn vướng ở khâu trả kết quả điện tử.

Người dân thấy thuận lợi, chuyển đổi số mới thành công

Đến Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh cũng như các xã, phường, đặc khu, hình ảnh cán bộ hướng dẫn người dân tạo tài khoản định danh điện tử, quét mã QR, nộp hồ sơ trực tuyến... đã trở nên quen thuộc. Ở các khóm, ấp, tổ công nghệ số cộng đồng vẫn đều đặn “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hỗ trợ người cao tuổi, hộ kinh doanh và người dân vùng nông thôn làm quen với dịch vụ công trực tuyến. Không ít hồ sơ khai sinh, đăng ký kinh doanh, chứng thực hay cấp đổi giấy phép đã được thực hiện ngay trên điện thoại thông minh mà không phải đi lại nhiều lần.

Tuy vậy, nhiều người dân sau khi nộp hồ sơ trực tuyến vẫn phải đến cơ quan hành chính để nhận kết quả giấy hoặc bổ sung hồ sơ. Đây cũng là nguyên nhân khiến tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình của tỉnh mới đạt khoảng 30%, dù gần 84% hồ sơ đã được tiếp nhận trên môi trường điện tử. Ông Ngô Tấn Duy, ngụ phường Rạch Giá nói: “Khi dịch vụ công trực tuyến thuận tiện hơn, thời gian giải quyết thủ tục rút ngắn hơn, người dân sẽ hài lòng hơn”.

Để không còn tình trạng nỗ lực thực tế cao nhưng điểm số chưa tương xứng, ông Võ Minh Trung đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là số hóa quản trị và minh bạch dữ liệu. Tỉnh sẽ rà soát toàn bộ hệ thống chỉ tiêu chuyển đổi số, phân công rõ đầu mối chịu trách nhiệm, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Đồng thời, thiết lập cơ chế nhắc việc, cảnh báo tự động theo thời gian thực trên hệ thống thông tin theo dõi của tỉnh nhằm kiểm soát chặt tiến độ thực hiện.

Bên cạnh đó, tỉnh tập trung tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, cắt giảm tối đa các khâu trung gian; mở rộng danh mục thủ tục đủ điều kiện thực hiện toàn trình, bảo đảm vận hành thông suốt và tích hợp ổn định trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đặc biệt, tỉnh xác định đột phá ở khâu trả kết quả điện tử. Trung tâm phục vụ hành chính công sẽ siết chặt quy trình, hạn chế tối đa việc in hồ sơ giấy và trả kết quả trực tiếp nếu không thật sự cần thiết. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tiếp tục được hoàn thiện tính năng ký số, tăng cường liên thông với các nền tảng dùng chung.

Song song đó, vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng sẽ tiếp tục được nâng cao. Các mô hình như hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến thông minh, thiết bị hỗ trợ lưu động tại các điểm công cộng sẽ được nhân rộng để công nghệ số thực sự “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. “Mục tiêu nâng cao chỉ số thành phần chuyển đổi số, cải thiện thứ hạng chỉ số cải cách hành chính, chỉ số DTI, chỉ số SIPAS không chỉ nhằm cải thiện điểm số, thứ hạng, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả quản trị, tăng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn chuyển đổi số quốc gia”, ông Võ Minh Trung cho biết.

HẠNH CHÂU