Giang Thành nỗ lực cứu lúa giữa nắng hạn và phèn

Một cánh đồng lúa hè thu tại ấp Giồng Kè mất trắng do nắng nóng và nhiễm phèn. Ảnh: THANH NHÃ

Những cánh đồng lúa héo rũ

Cuối tháng 6, dưới cái nắng như đổ lửa nơi vùng biên giới, nhiều cánh đồng lúa ở tổ 4, ấp Giồng Kè, xã Giang Thành phủ một màu vàng úa. Thay vì màu xanh của lúa đang thời kỳ sinh trưởng, nhiều thửa ruộng chỉ còn những khóm lúa héo rũ, lá cuộn tròn, thân khô dần. Có nơi đất nứt nẻ, nông dân đành bỏ vụ.

Đứng bên thửa ruộng 2ha lúa Nhật của gia đình, ông Ngô Văn Dữ, ngụ tổ 4, ấp Giồng Kè không giấu được nỗi lo. Gia đình ông đã đầu tư hàng chục triệu đồng cho vụ hè thu, nhưng gần như toàn bộ diện tích đều bị ảnh hưởng bởi nắng nóng và nhiễm phèn. Ông phải gieo sạ lại lần thứ hai với hy vọng cứu vãn vụ mùa, song lúa vẫn sinh trưởng kém vì trời chưa có mưa. “Từ trước đến nay tôi chưa bao giờ gặp trường hợp như vậy. Cả một vùng rộng lớn ở đây hầu như ai cũng bị. Cây lúa hơn 25 ngày tuổi nhưng chỉ cao khoảng 10cm. Lá lúa cuộn lại do ngộ độc phèn. Nước dưới kênh thủy lợi cũng bị nhiễm phèn nên ít ai dám bơm lên ruộng. Bây giờ chỉ chờ mưa thôi”, ông Dữ chia sẻ.

Cách đó không xa, ông Lê Văn Tha, cùng ngụ tổ 4 cũng đứng ngồi không yên khi 1,5ha trong tổng số 3ha lúa Nhật của gia đình đang rơi vào tình trạng “chết lâm sàng”. Dù đã trộn thuốc kích rễ với phân bón để cứu lúa, cây vẫn sinh trưởng kém do nắng nóng và nước nhiễm phèn. Những ngày qua, ông buộc phải bơm nước từ kênh vào ruộng.

Gia đình anh Nguyễn Thành Nam cũng chung cảnh ngộ. Vụ hè thu năm nay, anh gieo sạ hơn 17ha giống lúa DS1, hiện khoảng 25 ngày tuổi. Nhiều diện tích dù đã được bơm nước, chăm bón vẫn còi cọc, không bén rễ vì đất và nguồn nước đều nhiễm phèn. “Phèn chồng phèn, lúa kém phát triển. Xung quanh tôi có khoảng 20 hộ dân làm ruộng, ước diện tích thiệt hại khoảng 40ha. Những cánh đồng nhiễm phèn nặng, cây lúa không thể ra rễ. Một số ra rễ, bám được đất thì cây lúa còi cọc, lá lúa bó tròn. Cứu thì không nổi, nhưng buông bỏ lại không đành…”, anh Nam xót xa.

Thau chua cứu lúa

Theo ghi nhận, những cơn mưa đầu tháng 7 đã phần nào cải thiện tình trạng khô hạn tại một số khu vực ở xã Giang Thành. Tuy nhiên, nhiều diện tích lúa bị ảnh hưởng nặng vẫn chưa thể phục hồi ngay. Anh Nam và nhiều nông dân ở tổ 4, ấp Giồng Kè kiến nghị ngành chức năng xem xét nạo vét hệ thống kênh nội đồng để khơi thông dòng chảy giúp giảm phèn; đồng thời, có chính sách hỗ trợ giống, phân bón nhằm chia sẻ khó khăn với người dân. Anh mong địa phương có phương án vận hành cống Đầm Chít và Phú Mỹ phù hợp để lấy nguồn nước ngọt phục vụ thau chua, sổ phèn.

Ông Lê Văn Ca - Phó trưởng ấp Giồng Kè (cũ) cho biết, trên địa bàn có hàng chục ha lúa hè thu bị thiệt hại do nắng nóng và nhiễm phèn. “Đất ở khu vực Giồng Kè là đất phèn. Bên cạnh đó không có nguồn nước ngọt để bơm, nếu cứ tiếp tục nắng nóng kéo dài, khả năng lúa chết sẽ tiếp tục tăng”, ông Ca nói.

Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Giang Thành, toàn xã hiện có khoảng 170ha lúa hè thu bị ảnh hưởng, trong đó 120ha bị ngộ độc phèn và 50ha ảnh hưởng khô hạn. Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Giang Thành Lâm Hồng Tuấn cho biết: “Do nắng nóng kéo dài nên ruộng bị xì phèn và một số kênh mương nội đồng khô cạn. Các kênh có nước thì bị nhiễm phèn, do đó lượng nước bơm tưới vào ruộng không đảm bảo cho cây lúa sinh trưởng, dẫn đến phát triển kém ở giai đoạn mạ đến giai đoạn đẻ nhánh”.

Để hạn chế thiệt hại, ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân chủ động điều tiết nước trong ruộng để thau chua, sổ phèn. Bà con nên duy trì mực nước phù hợp trong giai đoạn mạ đến đẻ nhánh và bổ sung phân bón qua lá nhằm tăng sức chống chịu cho cây lúa trong thời gian chờ nguồn nước được cải thiện.

Theo ông Lâm Hồng Tuấn, ban lãnh đạo các ấp và giám đốc các hợp tác xã cần thường xuyên cập nhật diện tích lúa bị thiệt hại để ngành chuyên môn kịp thời kiểm tra, hướng dẫn biện pháp xử lý. “Đơn vị sẽ phân công viên chức chuyên môn đi địa bàn, cùng với người dân xử lý, đưa ra các biện pháp khắc phục nhằm giúp cây lúa mau phục hồi”, ông Tuấn cho biết.

Những cơn mưa đầu tháng 7 đã mang lại hy vọng cho nông dân Giang Thành sau nhiều tuần nắng nóng kéo dài. Dẫu vậy, với những trà lúa đã bị ngộ độc phèn và khô hạn nghiêm trọng, việc phục hồi vẫn cần thêm thời gian và sự chăm sóc của người dân. Vụ hè thu năm nay vì thế vẫn còn nhiều nỗi lo.

THANH NHÃ