Tôi trở lại con đường ven mương Tám Sớm, xã Nhơn Hội trong buổi trưa yên ả. Nắng tháng ba gắt gỏng tỏa sức nóng làm hấp háy đôi mắt khách đường xa. Ấy vậy, khi gặp lại sắc hồng ô môi, tôi thấy lòng nhẹ hẳn. Dưới tán cây mát rượi, mấy cậu nhóc thong dong đùa giỡn, leo lên cây hái những trái ô môi đen nhánh như một cách tận hưởng “lộc trời”. Nhìn hình ảnh ấy, tôi lại miên man nhớ về những mùa bông ô môi trong quá khứ, khi mình cũng ở cái tuổi lên 9, lên 10. Hồi trước, cây ô môi mọc khắp nơi ở các vùng quê. Muốn thấy cây này chỉ cần bước ra sau nhà, hay rủ mấy đứa bạn chạy ùa xuống bến nước bên con kênh Đào quen thuộc.

Nhiều phụ nữ mặc áo dài đến hàng bông ô môi tại con đường ven mương Tám Sớm, xã Nhơn Hội chụp ảnh. Ảnh: THANH TIẾN
Ngày đó, trẻ thơ chỉ thích bông ô môi bởi cái vẻ rực rỡ đến vui mắt. Những ngày cây ô môi đầy bông, đám con nít hay tụ tập dưới gốc cây già nua, sần sùi dấu thời gian để chơi đùa. Mấy đứa con gái ngày thường chỉ loanh quanh với trò nhảy dây, banh đũa thì giờ thích cất nhà chòi. Nhiệm vụ dựng nhà được giao cho mấy đứa con trai khỏe tay, khỏe chân. Chúng tôi đi chặt mấy nhánh me tây, cắt vài tấm lá chuối để dựng nhà. Có đứa leo lên cây ô môi, chặt xuống cả nhánh lớn đầy bông để trang trí căn nhà cho đẹp.
Nhánh ô môi đem xuống trong ánh mắt hào hứng của mấy đứa con gái. Hồi ấy, tôi không để ý nụ cười với hàm răng sún đó. Bây giờ, ngẫm lại mới hiểu vẻ đẹp của ô môi cũng khiến tâm hồn trẻ thơ xao động. Nhà dựng xong, đám con nít ngồi nói đủ thứ chuyện trẻ con, từ bài tập đọc vừa học trên lớp hay tranh cãi những thứ không đâu.
Cãi chán lại rủ nhau hái trái ô môi xuống ăn. Thứ quà của thiên nhiên vốn mộc mạc, nhưng cũng ngon đáo để. Trái ô môi sau khi dùng dao róc hai bên thân sẽ lộ ra những mắc trái đen thẫm, thoảng mùi thơm đặc trưng. Chẳng biết tạo hóa có thách đố trẻ con không, nhưng những mắc ô môi không dễ nhai chút nào. Khi miếng thịt trái ô môi chạm vào lưỡi, một mùi hăng hăng xộc lên mũi. Cảm giác ngọt ngào dân dã lan ra khắp miệng. Bởi hàm răng còn khỏe nên mấy thằng con trai nhai ô môi bõm bẽm như bà cụ ăn trầu. Với mấy đứa con gái, chỉ ngậm cho hết vị ngọt thì nhả phần hạt đi. Sau bữa ăn quà thiên nhiên, cả đám nhe răng ra chọc nhau, cười vang cả bến nước ban trưa.
Rồi những tiếng cười ấy trở thành kỷ niệm. Bến nước ô môi cũng đổi thay, chẳng còn đứa con nít nào ra đó tắm kênh buổi trưa nữa. Cây ô môi già nua cũng không còn tồn tại, để lại một khoảng tiếc nuối trong lòng người xa quê. Có một thời gian rất lâu, tôi không gặp lại mùa ô môi nở. Phải đến những chuyến về xứ đầu nguồn Khánh Bình, Phú Hữu, Vĩnh Hậu hay lang thang bên dòng kênh Vĩnh Tế, tôi mới bắt gặp lại sắc hoa ô môi. Lúc ấy, mới nhận ra rằng mình vẫn thích vẻ đẹp của bông ô môi. Cái sắc hồng rực rỡ vẫn khiến người ta choáng ngợp. Đôi khi, tạo hóa cũng khéo thử thách khi cho ô môi nở vào thời điểm đất trời cuộn mình trong cái nóng. Người dân quê nói với nhau rằng, năm nào trời càng nóng, bông ô môi càng nhiều bông. Đó là sức sống mãnh liệt của loài cây hoang dại, dâng cho đời những gì đẹp nhất.
Dù mang cái tên đồng nội, ô môi lại được người ta ví von với cái tên thơ mộng: Hoa đào của miền Tây. Với tôi, ô môi là chính nó mà chẳng cần mang danh một loài hoa nào khác. Loài hoa ấy đẹp kiểu chân quê, là hình ảnh của miền Tây nắng gió. Nó giống như “tháng ba, hoa gạo” ở làng quê Bắc Bộ, giản đơn, bình dị mà đẹp đến nao lòng!
Không riêng tôi, nhiều người cũng hay tìm về mùa bông ô môi nở. Có người chụp ảnh để lưu lại vẻ đẹp với thiên nhiên, có người tìm về hoài niệm với sắc màu thân thuộc bằng tất cả niềm yêu quý. Khi thấy những cậu nhóc lang thang dưới hàng ô môi rực rỡ, tôi thầm nghĩ các em sẽ hoài niệm về mùa hoa ấy, khi ở cái tuổi lưng chừng của tôi bây giờ.
Theo thời gian, bông ô môi đang trở lại trong ánh mắt của nhiều người. Ở đó, người ta tìm thấy sự bình yên, trở lại với tuổi thơ tươi đẹp. Hơn hết, người ta cũng nhớ về quê hương, với mảnh đất miền Tây 2 mùa mưa nắng, để tự dặn lòng mình đừng quên đi cội nguồn sau những tháng ngày xuôi ngược theo cuộc sống xô bồ.
THANH TIẾN