Anh Trần Ngọc Dũ (thứ hai, từ trái qua) giới thiệu sản phẩm tôm càng xanh hấp Vĩnh Phong. Ảnh: PHẠM HIẾU
Gắn bó với nghề thu mua tôm, anh Dũ có điều kiện tiếp xúc thường xuyên với người nuôi, nắm rõ sản lượng và chất lượng tôm càng xanh tại địa phương. Tôm có thịt chắc, thơm ngọt, được thị trường ưa chuộng, nhưng phần lớn vẫn bán dưới dạng nguyên liệu tươi, giá trị chưa tương xứng với tiềm năng.
Anh Dũ cho biết: “Địa phương có nguồn tôm càng xanh chất lượng, nông dân bỏ nhiều công sức nuôi nhưng giá bán đôi khi chưa cao. Tôi nghĩ nếu chỉ mua đi bán lại thì giá trị con tôm khó tăng thêm nhiều, muốn nâng giá trị phải tìm cách chế biến, tạo ra sản phẩm mới để tiếp cận thị trường rộng hơn”.
Từ suy nghĩ đó, anh Dũ tìm hiểu nhu cầu tiêu dùng, kỹ thuật sơ chế, chế biến và bảo quản tôm càng xanh, rồi đầu tư chế biến sâu. Năm 2023, anh xây dựng cơ sở sản xuất, chế biến tôm càng xanh, từng bước hoàn thiện quy trình và lựa chọn sản phẩm phù hợp với thị hiếu khách hàng.
Hiện, cơ sở có 4 dòng sản phẩm, gồm tôm càng xanh hấp cấp đông, tôm càng xanh hấp bóc vỏ cấp đông, tôm càng xanh cấp đông tươi nguyên con và tôm càng xanh bóc vỏ cấp đông. Các sản phẩm hướng đến sự tiện lợi, giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian sơ chế mà vẫn giữ được hương vị đặc trưng của tôm. Theo anh Dũ, chế biến sâu giúp giá trị sản phẩm tăng khoảng 40% so với tôm nguyên liệu.
Bên cạnh đầu tư chế biến, anh Dũ chú trọng xây dựng nguồn nguyên liệu tại chỗ. Có kinh nghiệm thu mua tôm, anh hiểu cơ sở muốn phát triển lâu dài phải bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều và duy trì mối liên kết với người nuôi. Vì vậy, anh thu mua tôm càng xanh của người dân với giá 140.000 đồng/kg đối với tôm đạt yêu cầu, cao hơn khoảng 20.000 đồng/kg so với mức giá của các thương lái khác. Mức giá này giúp người nuôi có thêm thu nhập, đồng thời khuyến khích duy trì sản xuất và chú trọng chất lượng tôm thương phẩm. Nguồn nguyên liệu tại địa phương là điều kiện để cơ sở chủ động hơn trong chế biến, đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
Từ những lô hàng đầu tiên, cơ sở của anh Dũ từng bước mở rộng thị trường và nhận được phản hồi tích cực. Sản phẩm tôm càng xanh của anh Dũ có mặt trong chuỗi cung ứng tại một số thị trường lớn trong nước như Hà Nội, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Nha Trang... Cơ sở còn có hợp đồng với các đối tác Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc), với sản lượng lên đến hàng trăm tấn tôm càng xanh hấp.
“Chính sự quan tâm của khách hàng là tín hiệu tích cực, mở ra cơ hội đưa sản phẩm tôm càng xanh Vĩnh Phong tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Thay vì chỉ tiêu thụ tôm tươi trong phạm vi địa phương, sản phẩm sau chế biến có thể đến với người tiêu dùng ở xa, góp phần kéo dài hành trình thương mại của con tôm và gia tăng giá trị kinh tế”, anh Dũ nói.
Nhờ đáp ứng yêu cầu của đối tác, hiện mỗi tháng cơ sở xuất ra thị trường từ 80 - 100 tấn sản phẩm, doanh thu khoảng 200 triệu đồng/tấn. Tuy nhiên, năng lực sản xuất hiện tại vẫn chưa theo kịp nhu cầu đặt hàng. “Ở vùng quê như Vĩnh Phong, mỗi tháng lượng hàng xuất đi như vậy là rất ấn tượng. Tuy nhiên, tôi vẫn tiếc vì nhu cầu thị trường, nhất là từ đối tác nước ngoài rất lớn, có đơn hàng đòi hỏi sản lượng 15 - 20 tấn/ngày trong khi khả năng của doanh nghiệp chưa đáp ứng”, anh Dũ nói.
Để tăng năng lực chế biến, anh Dũ đang tập trung mở rộng nhà xưởng, nhập dây chuyền sản xuất hiện đại, hướng đến công suất khoảng 15 tấn/ngày. Anh xúc tiến xây dựng sản phẩm tôm càng xanh hấp đạt chuẩn OCOP, từng bước nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương.
Một hướng đi khác được anh Dũ tính đến là vận động người dân tham gia thành lập hợp tác xã nuôi tôm càng xanh. Mô hình này kỳ vọng tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho cơ sở chế biến, đồng thời giúp người nuôi tăng khả năng liên kết, chủ động hơn về đầu ra.
Theo anh Dũ, mở rộng sản xuất đòi hỏi nguồn vốn lớn. Vì vậy, anh mong tiếp cận được nguồn vốn phù hợp để đầu tư nhà xưởng, nâng công suất và đáp ứng các đơn hàng lớn. Đây cũng là điều kiện để cơ sở chuẩn bị tốt hơn cho việc tiếp cận thị trường xuất khẩu.
Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Vĩnh Phong Võ Trung Thực cho biết hoạt động sản xuất, kinh doanh của anh Dũ xuất phát từ nhu cầu phát triển kinh tế gia đình, đồng thời hướng đến nâng cao giá trị nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương. Mô hình bước đầu mang lại hiệu quả, tạo thêm việc làm cho người lao động địa phương.
“Phòng Kinh tế đang hỗ trợ thủ tục cho cơ sở xây dựng sản phẩm tôm càng xanh hấp đạt chuẩn OCOP, góp phần nâng cao giá trị và thương hiệu con tôm càng xanh địa phương”, ông Võ Trung Thực cho biết.
PHẠM HIẾU