NGHỊ QUYẾT 57: ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI - Bài cuối: AI mở lối đồng bằng

Khi AI không còn là câu chuyện tương lai

Tại vùng sản xuất cá tra giống công nghệ cao tại xã Vĩnh Hòa, nhân viên kỹ thuật Công ty Cổ phần Cá tra Việt Úc đang áp dụng nhiều công nghệ mới trong sản xuất, kinh doanh thông qua đo lường tự động, hệ thống thiết bị thu mẫu tự động hoàn toàn, hệ thống quan trắc môi trường ao nuôi tự động, chip điện tử định danh cá tra… Ông Võ Minh Khôi - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Cá tra Việt Úc chia sẻ: “Hầu hết dữ liệu được thu thập tự động và trực tuyến thông qua các phần mềm, từ đó đưa ra các dự báo và khuyến cáo để vận hành chương trình chọn giống một cách tối ưu”.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Hiệp cho biết, nông dân An Giang đang ứng dụng AI vào sản xuất nông nghiệp. Với khả năng phân tích khối lượng dữ liệu lớn, AI có thể dự báo chính xác năng suất, nguy cơ sâu bệnh và dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi. AI còn hỗ trợ tối ưu hóa các khâu sản xuất, từ tưới tiêu, bón phân đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng tiết kiệm chi phí, thân thiện với môi trường. Trong quản lý trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp, AI góp phần tự động hóa quy trình sản xuất, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công; phân tích xu hướng thị trường, dự báo cung - cầu, hỗ trợ kết nối tiêu thụ và xây dựng thương hiệu nông sản. Chỉ vài năm trước, việc dự báo sâu bệnh còn dựa vào kinh nghiệm, nay một phần công việc ấy đang được hỗ trợ bởi AI.

Nông dân xã Phú Hòa tìm hiểu các sản phẩm hỗ trợ sản xuất lúa chất lượng cao. Ảnh: HẠNH CHÂU

Trên các cánh đồng liên kết sản xuất lúa và rau màu xuất khẩu, doanh nghiệp và nông dân phấn khởi nói rằng, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và AI giúp thay đổi căn bản phương thức sản xuất truyền thống, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản địa phương. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất như hệ thống nhà lưới trồng rau công nghệ cao; thiết bị bay không người lái (drone) trong gieo sạ, phun thuốc bảo vệ thực vật; hệ thống tưới tiết kiệm nước điều khiển bằng điện thoại thông minh; các mô hình internet vạn vật (IoT) trong sản xuất nấm và chăn nuôi được nông dân ứng dụng vào sản xuất hiệu quả. Chỉ vài năm trước, những ứng dụng này còn xa lạ với nông dân, nay chúng đang trở thành một phần của quá trình đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào cuộc sống.

Đưa sản phẩm nông nghiệp lên sàn số là một trong những nội dung cụ thể hóa ký kết hợp tác chiến lược giữa Tổng Công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL) Bộ Công an với Ủy ban nhân dân tỉnh trong công tác chuyển đổi số theo Đề án số 06/CP và Nghị quyết số 57-NQ/TW. Vừa qua, Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ VNetrip - đối tác của GTEL chọn phường Mỹ Thới làm điểm triển khai. Tại đây, Công ty trực tiếp đến từng cơ sở sản xuất trà lá ổi, yến sào, dưa lưới, rượu sầu đâu... giúp thực hiện quy trình truy xuất nguồn gốc hàng hóa cho sản phẩm; doanh nghiệp mạnh dạn tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm, tham gia livestream, thương mại điện tử. “Chúng tôi rất cần công nghệ số, AI để ứng dụng trong hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm”, các cơ sở chia sẻ.

Trong du lịch, ứng dụng trợ lý ảo AI, thực tế ảo (VR) và hệ thống chatbot thông minh đang được triển khai mạnh mẽ tại An Giang. Công nghệ này hỗ trợ du khách tra cứu lịch trình, dẫn đường, đặt dịch vụ và khám phá các điểm đến ngay trên điện thoại. Trong triển lãm trải nghiệm hệ sinh thái du lịch thông minh và trợ lý ảo AI trong du lịch tại đặc khu Phú Quốc, Giám đốc VNPT An Giang Trần Thái Tuyên cho biết: “Hệ sinh thái du lịch thông minh và trợ lý ảo AI trong du lịch do VNPT An Giang phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai từ năm 2023 đến nay. Tỉnh tích hợp trợ lý ảo AI để hỗ trợ du khách giải đáp thắc mắc về điểm đến, văn hóa và lịch trình ngay trên các nền tảng mạng xã hội và cổng thông tin điện tử của tỉnh. Chatbot tự động phản hồi 24/7 về ẩm thực, phương tiện di chuyển hoặc gợi ý địa điểm du lịch nổi tiếng…”.

Bài toán lớn hơn công nghệ

Tuy nhiên, thực trạng thiếu hụt nhân lực số, chuyên gia, dữ liệu và hệ sinh thái đang là nút thắt cốt lõi. Việc giải quyết bài toán này không chỉ đơn thuần là mua sắm phần mềm, đòi hỏi chiến lược phát triển toàn diện, lấy con người và nền tảng thông tin làm trung tâm. Vấn đề cốt lõi hiện nay không chỉ là số lượng người học, mà là khả năng ứng dụng công nghệ để giải quyết các bài toán cụ thể trong y tế, nông nghiệp, logistics và dịch vụ công.

Sự tác động của AI không còn giới hạn trong các phòng nghiên cứu mà đã lan tỏa trực tiếp đến năng suất sản xuất và quản lý. Tuy nhiên, rào cản về nền móng nhân lực xuất hiện khi khoảng cách giữa đào tạo và thực tế vẫn còn khá xa. Thực tế, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, thương mại điện tử, logistics lạnh và an toàn thông tin mạng ngày càng gia tăng. Trong khi đó, khả năng thu hút chuyên gia công nghệ và đào tạo đội ngũ kỹ thuật tại chỗ vẫn còn hạn chế so với nhu cầu phát triển của nền kinh tế số địa phương.

Đi sâu thực tế các ngành, lĩnh vực trọng yếu cho thấy, nguồn nhân lực chưa được đồng bộ giữa các ngành, địa phương. Nhiều nơi thiếu nhân lực chuyên trách, đặc biệt là nhân lực có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, công nghệ số, an toàn thông tin. Tỉnh chưa thu hút được nguồn lực chất lượng, có chuyên môn, giữ chân cán bộ có năng lực, công tác tốt về chuyển đổi số và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Động lực tăng trưởng

Cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, An Giang định hướng phát triển trong giai đoạn tới là lấy dữ liệu số làm tài nguyên phát triển và kinh tế nông nghiệp, du lịch làm động lực tăng trưởng. Tỉnh tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số về nông nghiệp, dân cư biên giới và thương mại nông sản, đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng AI và các nền tảng số trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm, phân tích thị trường và phát triển du lịch thông minh.

Năm 2026, yêu cầu của An Giang đã chuyển dịch từ “phổ cập hạ tầng” sang “số hóa toàn diện nông nghiệp và biên mậu”. Người dân và doanh nghiệp không chỉ khai thác dịch vụ công trực tuyến mà còn tham gia trực tiếp vào các sàn giao dịch nông sản số và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Do đó, nhu cầu về một trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo chuyên nghiệp, phát triển doanh nghiệp khoa học, công nghệ, có khả năng dẫn dắt và điều phối các giải pháp công nghệ nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để duy trì vị thế xuất khẩu hàng đầu của tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Đại biểu tham quan, trải nghiệm hệ sinh thái du lịch thông minh và trợ lý ảo AI trong du lịch tại Phú Quốc.
Ảnh: HẠNH CHÂU

Ủy ban nhân dân tỉnh đã đồng ý chủ trương xúc tiến thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh, do Công ty Cổ phần Tổng Công ty Công nghệ Thiết kế Xây dựng Việt Nam (VDCD Group) đầu tư 100% vốn, dự kiến giai đoạn 1 khoảng 200 tỷ đồng. Trung tâm sẽ thành đầu mối kết nối nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Hỗ trợ doanh nghiệp và chính quyền địa phương thực hiện chuyển đổi số, đổi mới công nghệ. Ông Đỗ Quốc Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị VDCD Group chia sẻ: “Tôi mong muốn và cam kết sẽ hỗ trợ tỉnh tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các dự án”.

“Việc thành lập trung tâm là phù hợp với chủ trương và định hướng phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới, góp phần thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của tỉnh”, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Mừng kỳ vọng.

Nghị quyết số 57-NQ/TW là kim chỉ nam quan trọng, nếu tận dụng tốt cơ hội này, An Giang hoàn toàn có cơ sở để phát triển nhanh và bền vững hơn, hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế - xã hội năng động của khu vực, một cực tăng trưởng trong kỷ nguyên số và tăng trưởng xanh, kết nối giao thương chiến lược của vùng đồng bằng sông Cửu Long.

HẠNH CHÂU