Từ việc ứng dụng hệ thống camera trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát và xử lý vi phạm, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" vào thực tiễn quản lý đô thị.
Tuy nhiên, để công nghệ phát huy trọn vẹn hiệu quả, yếu tố then chốt vẫn nằm ở sự chủ động của lực lượng cơ sở.
Thay đổi cách điều hành
Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát Giao thông (Công an thành phố Hà Nội), từ đầu tháng 3/2026 đến nay, toàn thành phố đã phát hiện và xử lý hơn 7.300 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông thông qua hệ thống giám sát.
Các lỗi phổ biến vẫn là không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, đi sai làn đường, dừng đỗ sai quy định hay sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện.
Trung tá Nguyễn Văn Khương, Phó đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội), cho biết việc triển khai camera AI không chỉ giúp phát hiện vi phạm nhanh mà còn tạo chuyển biến rõ rệt về ý thức người dân.
“Qua theo dõi trên hệ thống, chúng tôi nhận thấy người tham gia giao thông đã có sự cải thiện rõ rệt trong việc chấp hành quy định, từ dừng đỗ đến tuân thủ tín hiệu giao thông."
Các camera AI hỗ trợ phát hiện vi phạm trật tự, an toàn giao thông. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)
Hệ thống camera AI hiện vận hành 24/7, ghi nhận đầy đủ các hành vi vi phạm, từ những lỗi nhỏ như dừng đỗ không đúng nơi quy định đến các hành vi nguy hiểm như vượt đèn đỏ, đi sai phần đường.
Từ dữ liệu này, trung tâm điều hành có thể lập tức thông tin tới các đội địa bàn qua bộ đàm để xử lý ngay, hạn chế nguy cơ ùn tắc và tai nạn.
Đại diện Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội nhấn mạnh: “Camera AI giúp chúng tôi phát hiện nhanh các điểm bất thường, từ đó điều phối lực lượng xử lý kịp thời. Đây là công cụ quan trọng để giải quyết các điểm nghẽn về ùn tắc giao thông."
Dù công nghệ đã “mở mắt” cho hệ thống quản lý nhưng thực tế cho thấy không ít tình huống xử lý vẫn chưa theo kịp dữ liệu.
Theo một số cán bộ Cảnh sát giao thông trực tiếp theo dõi địa bàn, nhiều vi phạm liên quan đến hành lang an toàn giao thông đường sắt, trật tự đô thị nếu không được xử lý thường xuyên sẽ nhanh chóng tái diễn.
“Nếu không tuần tra, cắm chốt liên tục để xử lý ngay từ đầu, các vi phạm sẽ hình thành thói quen, trở thành điểm phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân," đại diện Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội khẳng định.
Thực tế cho thấy với hệ thống giám sát thông minh, khi phát hiện vi phạm, lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội thường có mặt nhanh chóng để nhắc nhở, xử lý bước đầu.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, lực lượng công an cấp phường - đơn vị quản lý trực tiếp địa bàn lại chưa kịp thời có mặt, dẫn đến việc xử lý chưa triệt để.
Khoảng trống này làm giảm hiệu quả của cả hệ thống camera AI dù đã được đầu tư đồng bộ. Hệ thống camera AI phát huy hiệu quả sẽ dần thu hẹp khoảng trống này.
Hướng tới giao thông thông minh, văn minh
Việc triển khai camera AI trong quản lý giao thông được xem là bước cụ thể hóa định hướng chuyển đổi số, lấy dữ liệu làm nền tảng điều hành đô thị.
Tuy nhiên thực tiễn cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với trách nhiệm của con người.
Cán bộ, chiến sỹ cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ tại Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)
Để giải quyết tận gốc các vi phạm cần tăng cường vai trò của công an cấp phường, xã trong việc chủ động nhận diện điểm nóng từ dữ liệu camera; bố trí lực lượng kịp thời, xử lý dứt điểm tại chỗ; duy trì kiểm soát để ngăn tái diễn.
Trung tá Nguyễn Văn Khương cho biết thêm bên cạnh xử lý qua hệ thống AI, lực lượng Cảnh sát giao thông vẫn duy trì phối hợp trực tiếp với các đội địa bàn, liên tục thông báo các vi phạm như dừng đỗ, xe khách, limousine hoạt động sai quy định để xử lý ngay từ đầu, tránh phát sinh ùn tắc.
Thời gian tới, lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội tiếp tục mở rộng ứng dụng camera AI, kết hợp điều hành tín hiệu giao thông thông minh, từng bước xây dựng hệ thống quản lý hiện đại.
Song song đó, người dân vẫn là “mắt xích” quan trọng trong bài toán giao thông. Việc chấp hành nghiêm Luật Giao thông đường bộ, tuân thủ tín hiệu đèn, không dừng đỗ sai quy định... góp phần giảm ùn tắc, tai nạn.
Kết quả bước đầu từ việc ứng dụng camera AI trong quản lý giao thông cho thấy, tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW đang được Hà Nội cụ thể hóa bằng những hành động rất “đời thực:” lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy công nghệ làm công cụ và hướng tới quản trị đô thị thông minh, hiệu quả.
Tuy nhiên, bài học rút ra không chỉ dừng ở việc đầu tư công nghệ, mà quan trọng hơn là tổ chức thực thi.
Khi hệ thống camera đã “nhìn thấu” mọi vi phạm, thì trách nhiệm của lực lượng cơ sở chính là “có mặt đúng lúc, xử lý đến cùng.”
Chỉ khi công nghệ được kết nối chặt chẽ với con người, với kỷ luật công vụ và sự chủ động của từng cấp, từng lực lượng thì nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống.
Camera AI có thể giúp Hà Nội nhận diện "điểm nghẽn" nhưng để thoát gỡ một cách bền vững cần một hệ thống vận hành đồng bộ - nơi công nghệ, lực lượng thực thi và ý thức người dân cùng chuyển động trên một nền tảng chung của chuyển đổi số và trách nhiệm xã hội./.
Đọc nhiều
