Người dân được đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào từ 1/3/2027

Theo Luật Hộ tịch (sửa đổi), UBND cấp xã được đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch cho cá nhân không phụ thuộc địa giới hành chính. Các nội dung gồm khai sinh, kết hôn, giám hộ, nhận cha mẹ con, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử và các thông tin hộ tịch khác.

Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và có thể ủy quyền tùy điều kiện thực tế, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn và trường hợp có yếu tố nước ngoài.

Luật quy định mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác. Trường hợp không đủ điều kiện, người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch phải từ chối bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Mỗi sự kiện, thông tin hộ tịch chỉ được đăng ký một lần, trừ trường hợp đăng ký lại kết hôn. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm bảo đảm không trùng lặp dữ liệu. Việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm an toàn, bí mật, đúng mục đích và phù hợp quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong các cơ sở dữ liệu liên quan. Người dân không phải nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ đã có trong hệ thống, trừ khi không khai thác được hoặc dữ liệu chưa đầy đủ, chính xác.

Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật trước khi các đại biểu bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Theo đó, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin hộ tịch với các cơ sở dữ liệu có liên quan, nhất là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương.

Các cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện việc tra cứu dữ liệu hộ tịch phi địa giới để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn.

Về đề xuất đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất là từ ngày 1/1/2031.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện được chủ động triển khai trước; đồng thời, Nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.

Trước đó, việc đăng ký khai sinh, khai tử được thực hiện theo cơ chế người dân yêu cầu, gây bất tiện trong một số trường hợp, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa.

Luật Hộ tịch (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.