Nông dân nuôi cá, làm lúa hữu cơ thu tiền tỷ

03/05/2026 - 13:00

 - Giữa vùng tứ giác Long Xuyên, nơi đất phèn, nước chua từng khiến nhiều nông dân e ngại, ông Trương Út Thuận, ngụ xã Hòa Điền (tỉnh An Giang) lại chọn nuôi cá chình, cá chạch lấu kết hợp trồng lúa hữu cơ. Lựa chọn này không phải ngẫu nhiên mà xuất phát từ quá trình quan sát, thử nghiệm và “hiểu đất, hiểu nước” của người nông dân giàu kinh nghiệm.


Ông Trương Út Thuận (hàng đầu, bìa trái) giới thiệu về mô hình lúa - cá của gia đình với đoàn tham quan Hội Nông dân tỉnh An Giang.

Ông Trương Út Thuận cho biết trước đây ông cũng như nhiều hộ dân trong vùng chỉ trồng lúa, nhưng hiệu quả không cao do đất phèn nặng, chi phí cải tạo lớn. Trong quá trình tìm hướng đi mới, ông nhận thấy một số loài thủy sản có khả năng thích nghi tốt với môi trường nước đặc thù, trong đó cá chình và cá chạch lấu là hai đối tượng có giá trị kinh tế cao, thị trường ổn định.

“Cá chình, cá chạch lấu là loại chịu được môi trường khắc nghiệt hơn nhiều loài khác, nhất là khi mình biết cách xử lý nước. Quan trọng nữa là giá bán cao, đầu ra ổn định nên mình yên tâm đầu tư lâu dài", ông Thuận nói.

Bể vèo cá chình giống giúp giảm hao hụt khi thả ra môi trường ao nuôi.

Tuy nhiên, để đưa con cá khó tính này về nuôi thành công không phải chuyện đơn giản. Những ngày đầu, ông Thuận gặp không ít thất bại do con giống chưa thích nghi kịp với môi trường nước phèn, dẫn đến hao hụt cao. Không nản lòng, ông tiếp tục tìm tòi, học hỏi kỹ thuật và quyết định đầu tư hệ thống ương vèo, một bước đi mang tính then chốt.

“Trước khi thả ra ao lớn, cá được ương trong vèo để làm quen dần với môi trường nước, độ pH, nhiệt độ. Nhờ vậy mà tỷ lệ sống tăng lên rõ rệt", ông Thuận cho biết. Chính cách làm bài bản này đã giúp ông giảm thiểu rủi ro, từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi.

Hiện nay, trên diện tích 3ha mặt nước, ông Thuận đang duy trì khoảng 10.000 con cá chạch lấu, trọng lượng từ 1kg trở lên, giá bán khoảng 230.000 đồng/kg. Bên cạnh đó là 3.000 con cá chình, giá dao động khoảng 510.000 đồng/kg, có thời điểm lên đến 580.000 đồng/kg. Sản phẩm chủ yếu được thương lái từ TP. Hồ Chí Minh thu mua tận nơi, đầu ra khá ổn định.

Ông Thuận kiểm tra độ lớn cá chạch lấu.

Không dừng lại ở nuôi cá, ông còn kết hợp trồng lúa hữu cơ trên diện tích lớn, tạo thành mô hình sản xuất khép kín. Nước ao nuôi sau xử lý được tận dụng cho ruộng lúa, còn phụ phẩm từ lúa lại quay lại phục vụ nuôi thủy sản. Mô hình này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn thân thiện với môi trường, phù hợp xu hướng nông nghiệp bền vững.

Để giảm chi phí vận hành, ông Thuận đầu tư khoảng 120 triệu đồng lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời phục vụ khu nuôi. Nguồn điện này giúp vận hành máy sục ôxy, máy bơm nước ổn định, nhất là trong điều kiện nuôi thâm canh. “Nhờ có điện mặt trời, tôi giảm được tiền điện đáng kể, nhất là vào mùa nắng là lúc cần chạy máy ôxy nhiều", ông Thuận cho biết.

Từ một vùng đất bị xem là khó sản xuất, mô hình của ông Thuận đã cho thấy hướng đi hiệu quả từ chọn đúng đối tượng nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên, kết hợp ứng dụng kỹ thuật để “thuần hóa” môi trường. Không chỉ mang lại thu nhập cao cho gia đình, mô hình còn mở ra hướng đi mới cho nông dân vùng đất phèn.

Dù vậy, theo ông Thuận, khó khăn vẫn còn, nhất là hạ tầng giao thông chưa đồng bộ khiến chi phí vận chuyển tăng cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Ông kiến nghị Nhà nước tiếp tục đầu tư nâng cấp giao thông nông thôn, đồng thời hỗ trợ kết nối tiêu thụ để nông dân yên tâm mở rộng sản xuất.

Từ thực tiễn của mình, ông Thuận khẳng định: “Làm nông bây giờ phải khác, phải tính toán, phải ứng dụng kỹ thuật và dám thử cái mới. Đất khó không có nghĩa là không làm được, quan trọng là mình chọn đúng hướng đi”.

Bài và ảnh: AN LÂM