Nuôi tôm bằng vi sinh tăng hiệu quả

13/03/2026 - 07:00

 - Tại nhiều địa phương trong tỉnh, nông dân đang áp dụng mô hình nuôi tôm an toàn sinh học bằng men vi sinh. Phương pháp này giúp cải thiện môi trường nước, giảm chi phí sản xuất, hạn chế dịch bệnh và nâng cao hiệu quả nuôi.

Nông dân xã An Biên tạt men vi sinh gây mồi cho vuông tôm. Ảnh: AN LÂM

Sáng sớm, trên vuông tôm ở ấp Ngã Bát, xã An Minh, ông Trương Định Tân sử dụng hỗn hợp men vi sinh đã ủ mật đường tạt xuống vuông tôm. Với người nuôi tôm lâu năm như ông Tân, khâu cải tạo ao và quản lý môi trường nước được xem là yếu tố quyết định. Trước mỗi vụ nuôi, ông dành nhiều ngày để tháo cạn nước, nạo vét bùn đáy, phơi ao, sau đó mới lấy nước vào xử lý và gây màu nước tự nhiên. Ông Tân nói: “Từ khi chuyển qua nuôi tôm bằng vi sinh tôi thấy rõ lợi ích, chi phí giảm nhiều. Tôi sử dụng 1 gói men ủ với mật đường và 100 lít nước sạch, có thể tạt cho 1ha vuông tôm, tính ra chưa tới 300.000 đồng/lần tạt. Một tháng tôi tạt 4 lần giúp nước vuông tôm ổn định, sinh mồi tự nhiên nhiều, tôm mau lớn”.

Không chỉ riêng ông Tân, nhiều nông dân ở vùng nuôi tôm của vùng U Minh Thượng đang dần chuyển sang cách nuôi theo hướng an toàn sinh học. Tại ấp Xẻo Đước 3, xã An Biên, ông Danh Tươi sử dụng men vi sinh để quản lý môi trường nước trong suốt vụ nuôi kết hợp ương vèo tôm giống 2 giai đoạn. Ông Tươi cho biết: “Tôi ương vèo tôm trước rồi thả ra vuông lớn giúp tôm thích nghi tốt, đạt đầu con. Suốt quy trình tôi sử dụng men vi sinh tạt định kỳ, giúp các yếu tố môi trường như độ pH, độ kiềm phù hợp, kiểm soát các loại khí độc phát sinh gây hại cho tôm. Tôm phát triển khỏe mạnh, đồng đều hơn mà không tồn lưu hóa chất trong tôm thịt nên an toàn cho sức khỏe. Cách làm này giúp tôi nuôi ít rủi ro”.

Hiện nghề nuôi tôm đối mặt với nhiều khó khăn. Nguồn nước ở nhiều nơi bị ô nhiễm, thời tiết diễn biến thất thường với những đợt nắng nóng kéo dài xen lẫn mưa trái mùa bất chợt. Những cơn mưa lớn có thể làm thay đổi đột ngột độ mặn, độ pH trong ao, từ đó phát sinh khí độc khiến tôm suy yếu. Khi sức đề kháng giảm, dịch bệnh dễ bùng phát và gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng nuôi tôm muốn bền vững thì không thể làm theo kiểu may rủi như trước. Người nuôi phải kiểm soát tốt môi trường ao nuôi từ đầu và duy trì sự ổn định trong suốt vụ nuôi.

Theo ông Lê Huỳnh Minh Tuấn - giáo viên Khoa Thủy sản Trường Trung cấp Nghề An Giang 1 - cơ sở 3, men vi sinh là các vi sinh vật có lợi như vi khuẩn, nấm men… được nuôi cấy và đóng gói để sử dụng trong nuôi trồng. Khi đưa vào ao nuôi tôm, chúng giúp cải thiện môi trường nước và hỗ trợ sức khỏe tôm. Trong ao nuôi, men vi sinh có tác dụng phân hủy chất hữu cơ như thức ăn dư, phân tôm; giảm khí độc như NH3, NO2, H2S2; ổn định màu nước, hạn chế tảo hại. “Men vi sinh giống như đội dọn vệ sinh sinh học trong ao tôm, giúp giữ môi trường ổn định mà không cần lạm dụng hóa chất”, ông Tuấn nói.

Nhiều nông dân cho biết, khi chuyển sang nuôi tôm bằng vi sinh, chi phí sản xuất giảm. Men vi sinh giá rẻ, khi mua về có thể ủ theo công thức để nhân sinh khối nên tiết kiệm chi phí sản xuất. Khi được sử dụng thường xuyên, các chế phẩm vi sinh giúp cải thiện môi trường nước, phân hủy chất hữu cơ và giữ ao nuôi ổn định. “Tuy hóa chất có thể cho tác dụng nhanh tức thời nhưng thường không bền vững, thậm chí dễ làm môi trường ao bị sốc nếu sử dụng không đúng cách. Ngược lại, vi sinh tác động chậm hơn nhưng giúp hệ sinh thái trong ao cân bằng lâu dài, tạo điều kiện cho tôm phát triển khỏe mạnh”, ông Phan Văn Mum, ngụ ấp Cái Nước Ngọn, xã An Biên nói.

Trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm men vi sinh khác nhau. Bên cạnh những sản phẩm chất lượng còn không ít loại kém chất lượng khiến người nuôi gặp khó khăn trong việc lựa chọn. Các cơ quan chuyên môn cần tăng cường tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật để người nuôi tôm tiếp cận đúng phương pháp. Khi vi sinh được sử dụng đúng cách không chỉ giúp ổn định môi trường ao nuôi mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm, đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm.

AN LÂM