Tất bật đón Tết

Nét đẹp bình dị những ngày gần Tết dễ thấy nhất là người dân loay hoay chuẩn bị nếp, đậu gói bánh tét, bánh phồng, tát đìa bắt cá dự trữ… và cả việc không thể thiếu là quét mạng nhện, giặt giũ hay dọn lại sân vườn. Nhiều người sau cúng rằm tháng chạp, tranh thủ sửa soạn lại không gian sống đón Tết. Cận Tết, nhiều gia đình tranh thủ tổng vệ sinh. Dọn nhà là công việc quen thuộc quanh năm, nhưng thường được làm kỹ lưỡng hơn và rộn ràng vào dịp Tết để đón tài lộc, may mắn.

Bà Thị Mười xếp gọn mớ củi vào góc sân nhà để khuôn viên nhà tươm tất đón năm mới. Ảnh: MỘC TRÀ

Cùng con cháu tổng vệ sinh khuôn viên nhà, bà Nguyễn Thị Đáng (81 tuổi), ngụ ấp Tân Tiến, xã Châu Thành chậm rãi nói: “Hằng năm, nhà tôi duy trì công việc quen thuộc theo thứ tự từ ngày 12 - 13 tháng chạp là lặt lá mai, quét mạng nhện, đến cúng rằm rồi những ngày sau đó là giặt giũ mùng, mền, rèm… Tầm 20 Tết là chuẩn bị hũ, keo rửa, phơi để sẵn làm dưa kiệu, dưa cải… ăn Tết”.

Chị Trần Kim Ngọc, con bà Đáng đang vệ sinh mớ rổ, xề chuẩn bị cho công đoạn phơi cải sậy làm dưa. Theo chị Ngọc, dù chị em đều lập gia đình ra ở riêng, nhưng gần Tết thì chị em chị Ngọc chia nhau về nhà phụ ba mẹ việc nhà đón Tết. Không riêng nhà bà Đáng, chị Ngọc và các cháu mà ở xóm này không khí dọn nhà rộn ràng hẳn. Nhà thì có hàng rào sơn còn thơm, nhà thì sân giăng đầy mùng, mền được giặt, phơi từ sớm… Dọc tuyến đường nông thôn một số xã, người xịt nước rửa sân, lau chiếc cửa sổ, treo những chiếc đèn đủ màu sắc trước hiên nhà thật rộn ràng.

Sau khi vệ sinh sân vườn, đốt hết mớ lá khô, bà Thị Mười, ngụ ấp Minh Phong, xã Bình An lom khom xếp mớ củi gọn vào góc sân nhà. Theo bà Mười, thường gia đình ăn Tết cổ truyền của đồng bào Khmer lớn hơn, Tết Nguyên đán với gia đình chú trọng việc nhà cửa sạch sẽ đón năm mới. “Tổng vệ sinh nhà cửa đón năm mới để xua điều không may, đón lộc may vào nhà”, với suy nghĩ đó nên việc chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ gần như được bà Mười và các con, cháu thực hiện xong.

Con đường nhỏ dọc kênh Kha Ma từ ngọn Cà Đao, ấp Minh Phong chạy về trung tâm xã có những luống rau ven đường xanh mởn, có những chùm lạp xưởng màu đỏ tươi phơi trong nắng, có giàn hoa giấy rực sắc hồng. Ở đó, có nhiều chiếc cầu qua sông mà thi thoảng trên thành cầu có những chiếc chiếu lát giặt phơi ngày sắp Tết. Xóm nhỏ, nhà san sát nhau, trẻ con cùng chơi trò, người lớn chạy xe ngang cũng kịp ghẹo nhau, rủ nhau mua sắm Tết hay dừng lại chia nhau vài bầu ươm cây mướp, cây cà… đủ ấm lòng những ngày giáp Tết.

3 bó dây lác chẻ tạo thành cuộn trên sào phơi, bà Nguyễn Thị Lan, ngụ ấp Minh Phong chia sẻ, đó là mớ dây dành để gói bánh tét cúng ông bà trong năm mới. Các con gái bà ở xã Thạnh Lộc, Châu Thành và Rạch Giá đã hẹn nhau 28 Tết sẽ về cùng gói, nấu bánh, ăn bữa cơm chung rồi chia nhau bánh đem về, đến mùng 1 Tết thì tề tựu.

Về xóm chiếu Tà Niên không còn ai dệt chiếu như thuở nào, nhưng tấm lòng người dân nơi đây cũng vừa khít đan vào nhau như những sợi lác làm nên chiếc chiếu Tà Niên. Xách mấy keo mắm tép sang nhà hàng xóm phơi nhờ cho đặng nắng, chị Mai, ngụ ấp Vĩnh Thành, xã Bình An bộc bạch: “Nghề làm chiếu không còn nhưng cách sống làm vần công, cách cùng nhau làm mắm, dưa món, dưa cải vẫn như cách trước đây chia nhau cùng làm chiếu của người dân ở đây”.

Dọc tuyến đường ấp Vĩnh Hòa 1, đoạn từ chợ Tà Niên về phía đường Ba Tháng Hai của xã Bình An cũng rộn ràng không khí Tết. Mấy keo mắm tép phơi ngay ngắn trước sân nhà, xề cá xẻ phơi khô… cũng để đó cho hàng xóm trông coi khi chủ vắng nhà. Ghé ngang nhà bà Tư Vân, đoạn giữa giữa xóm rộn ràng hơn khi mấy xề bánh phồng mì bày ra đón nắng. Bánh phồng mì bà Vân chia thành 2 loại: 1 loại bánh phồng mì truyền thống, loại còn lại bà Vân xắt chuối chín thành từng lát mỏng đặt đều lên bánh rồi phơi chừng 1 nắng. Bà Vân xởi lởi: “Ngày Tết mà thiếu bánh phồng cảm giác như thiếu thiếu cái gì đó. Giao thừa năm nào nhà tôi cũng nướng bánh phồng mì cúng đón năm mới”.

Năm nào ông Nguyễn Văn Mùi, ngụ xã Vĩnh Hòa Hưng cũng dọn bờ mương, trên liếp vườn sầu riêng, tỉa thêm ít rau cải, vài cây cà tím, mớ rau thơm và ngày 23 âm lịch là tát đìa bắt cá chia nhau cho anh, chị, em ăn Tết. Thường ông Mùi không nuôi từ cá giống nhỏ mà tầm đầu tháng 10 âm lịch ông mua ít cá lóc nuôi, cá mè hoa, cá trắm cỏ của hàng xóm về thuần dưỡng lại trong điều kiện tự nhiên để thịt cá thơm ngon hơn.

Cái nếp nhà, cách sống như vậy cứ thế duy trì qua bao đời. Và chúng tôi cũng lớn dần lên từ cách mà người lớn sống vừa phóng khoáng như sông nước vừa ấm áp tựa phù sa vun bồi. Dù đi đâu, làm gì thì sự kết nối trong những ngày cận Tết cũng níu kéo chúng ta về nhà cùng nhau ăn bữa cơm, thèm hít cái khói bếp phả mùi thịt kho hột vịt của ngày tất niên.

MỘC TRÀ