Theo mùa quả chín về với những miền quê

Những ngày này, mùa quả chín tại Sơn La đang thu hút đông đảo du khách. Những vườn mận hậu trải dài trên các sườn đồi bắt đầu cho thu hoạch. Trong màu xanh của lá, những quả mận đỏ tím, căng tròn tạo nên khung cảnh đặc trưng của cao nguyên đầu hè.

Tại thung lũng mận Nà Ka và một số khu vực lân cận, nhiều nhà vườn mở cửa đón khách tham quan, chụp ảnh, hái và thưởng thức mận ngay dưới tán cây. Du khách có thể đeo gùi, cầm giỏ đi giữa những hàng mận, lựa chọn quả chín và tìm hiểu cách người dân cắt tỉa cành, chăm sóc cây, thu hái, phân loại sản phẩm.

Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Bình, chủ vườn cam vườn hồng Thanh Bình, phường Chiềng An (Sơn La), cho biết: “Trước đây gia đình chủ yếu bán quả cho thương lái. Những năm gần đây, lượng khách đến trải nghiệm ngày càng đông nên nhà vườn cải tạo lối đi, bố trí khu nghỉ chân, điểm chụp ảnh và khu vực thưởng thức mận. Ngoài tiền bán quả, gia đình có thêm nguồn thu từ vé tham quan và một số dịch vụ tại vườn”.

Mùa quả chín thu hút khách du lịch đến Sơn La.

Những ngày đầu hè, Khu du lịch sinh thái Đồng Mẩn, xã Thanh Hà, TP Hải Phòng trở nên nhộn nhịp khi những chùm vải bắt đầu chuyển màu đỏ thắm. Giữa những vườn cây xanh mát, dòng sông Đồng Mẩn uốn lượn tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng quê Bắc Bộ.

Từ sáng sớm, nhiều gia đình đã có mặt tại vườn. Du khách có thể đi bộ dưới những tán vải, tự tay lựa chọn các chùm quả chín. Chị Trần Thị Hoa, du khách đến từ Phú Thọ, cho biết: “Gia đình tôi nhiều năm mua vải Thanh Hà nhưng đây là lần đầu đến tận vườn trải nghiệm. Các cháu rất thích khi được tự tay hái quả và nghe người dân giới thiệu về cây vải. Chuyến đi giúp các cháu hiểu rằng để có được một chùm quả ngon, người trồng phải mất nhiều tháng chăm sóc. Gia đình cũng có thêm thời gian nghỉ ngơi, gần gũi với thiên nhiên”.

Bà Phạm Thị Liêm, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch sinh thái Đồng Mẩn cho biết: "20 năm trước tôi đã ấp ủ ý tưởng đưa khách về tham quan vùng vải. Từ lợi thế vườn cây và dòng sông nhỏ chạy qua khu dân cư, gia đình tôi từng bước xây dựng các điểm nghỉ chân, khu trải nghiệm và hoạt động gắn với đời sống làng quê. Làm du lịch không chỉ nhằm thu hút khách mà còn mở thêm một kênh tiêu thụ nông sản cho người dân. Khi khách đến tận vườn, quả vải không còn chỉ được bán như một loại nông sản thông thường mà còn gắn với câu chuyện về vùng đất, con người và quá trình canh tác. Nhờ đó, giá trị của sản phẩm được nâng lên, người dân có thêm thu nhập từ các dịch vụ ăn uống, vận chuyển, hướng dẫn và bán đặc sản địa phương.

Tại tỉnh Bắc Ninh, những đồi vải, cam, bưởi nối tiếp nhau đã trở thành điểm đến của nhiều gia đình và nhóm bạn trẻ. Du khách không chỉ chụp ảnh mà còn có thể tham gia hoạt động “một ngày làm nông dân”, trực tiếp thu hoạch, phân loại, đóng gói và mua nông sản tại vườn.

Ông Nguyễn Văn Hữu, chủ một vườn cam, bưởi rộng gần 10ha tại khu vực phường Chũ (Bắc Ninh) cho biết, khách đến vườn ngày càng đông, đặc biệt vào cuối tuần. Nhiều người thích được nghe chủ vườn kể về cách chăm sóc cây và tự lựa chọn quả mang về. Nhờ kết hợp đón khách, lượng nông sản tiêu thụ trực tiếp tăng lên, giá bán cũng ổn định hơn so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.

Du khách check-in tại vườn vải Lục Ngạn (Bắc Ninh).

Tuy nhiên, để du lịch mùa quả chín phát triển bền vững, việc mở cửa vườn đón khách mới chỉ là bước đầu. Thực tế tại một số nơi cho thấy sản phẩm còn đơn điệu, chủ yếu dừng ở tham quan, chụp ảnh và hái quả. Hạ tầng giao thông vào vườn, khu vệ sinh, chỗ đỗ xe, điểm nghỉ chân và kỹ năng phục vụ của người dân chưa đồng đều. Khi khách tập trung đông trong thời gian ngắn, nguy cơ phát sinh rác thải, mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến sản xuất cũng cần được tính đến.

Du lịch nông nghiệp vì thế cần có sự liên kết giữa nhà vườn, hợp tác xã, chính quyền địa phương và doanh nghiệp lữ hành. Thay vì từng hộ tự đón khách, các điểm vườn có thể được kết nối thành tuyến, kết hợp với tham quan làng nghề, di tích, hồ sinh thái, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm văn hóa bản địa. Người dân cần được hướng dẫn về kỹ năng đón tiếp, niêm yết giá, bảo đảm vệ sinh thực phẩm, giữ gìn môi trường và an toàn cho du khách.

Mùa quả chín vốn ngắn, nhưng giá trị tạo ra có thể kéo dài nếu mỗi vườn cây được xây dựng thành một không gian trải nghiệm có bản sắc. Khi du khách hiểu hơn về công sức của người trồng cây, mỗi quả ngọt mang về không chỉ là món quà của một chuyến đi mà còn chứa đựng câu chuyện về đất đai, mùa vụ và đời sống của người dân. Đó cũng là nền tảng để du lịch nông thôn phát triển từ chính những lợi thế bình dị, sẵn có của mỗi miền quê.

Theo Quân đội nhân dân