Tiềm năng du lịch từ những chợ phiên

Cứ đến ngày thứ Bảy hằng tuần, bà con từ các bản của xã Chiềng Lao trong trang phục truyền thống mang theo các sản vật về chợ phiên tại trung tâm xã để trao đổi, mua bán. Tại đây, mọi người không chỉ đến để mua sắm các sản vật địa phương, như rau củ, gia súc, đến trang phục thổ cẩm, mà còn để gặp gỡ, giao lưu và trao đổi văn hóa, tạo nên một bức tranh sinh động và đầy sức sống.

Vừa bày xong “gian hàng”, Chị Lò Thị Bun, bản Nặm Giôn, xã Chiềng Lao, chia sẻ: Chúng tôi mang đến chợ phiên các món đồ thổ cẩm thủ công, trang phục dân tộc và sản phẩm nông sản, như rau, củ, thảo dược, mật ong rừng. Đặc biệt là rêu, được hái từ suối Giôn là đặc sản của bà con Chiềng Lao.

Chợ phiên Chiềng Lao mang một ý nghĩa đặc biệt trong việc gắn kết cộng đồng sau những thay đổi về địa giới hành chính, tạo không gian trao đổi hàng hóa thiết yếu và là điểm hẹn văn hóa, giúp thắt chặt tình đoàn kết giữa các bản. Ông Vũ Minh Thái, Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao, chia sẻ: Việc hình thành chợ phiên đã giúp tiêu thụ các sản phẩm hàng hóa do chính người dân trong bản làm ra. Xã sẽ tiếp tục duy trì tổ chức không gian chợ phiên, qua đó khuyến khích người dân phát triển sản xuất nông nghiệp, tăng thu nhập, kết hợp quảng bá, giới thiệu nét đẹp thiên nhiên, văn hóa, con người, ẩm thực của địa phương.

Sự chuyển biến tại Chiềng Lao cũng là bức tranh chung của nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Sơn La. Nếu trước đây, người dân đi chợ phiên chỉ để trao đổi nhu yếu phẩm, hàng hóa chủ yếu là nông sản thô, mạnh ai nấy bày bán tự phát, thì ngày nay tại nhiều địa phương, không gian chợ phiên đã được quy hoạch bài bản, hoạt động nhộn nhịp, tạo không gian trải nghiệm hấp dẫn khách du lịch. Hàng hóa đa dạng với nhiều sản phẩm đặc sản địa phương, thổ cẩm, sản phẩm OCOP. Sự thay đổi này góp phần tiêu thụ nông sản, tạo sinh kế tại chỗ và giúp đồng bào chuyển dịch từ thuần nông sang làm dịch vụ. Điển hình như tại bản Vặt Hồng, phường Mộc Châu, phiên chợ được tổ chức định kỳ cuối tuần thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm, mua sắm. Các gian hàng được dựng bằng tre, nứa và các vật liệu gần gũi với thiên nhiên; ngoài hoạt động mua bán, nơi đây còn có những hoạt động văn nghệ giao lưu với du khách.

Chị Lường Thị Hồng Tươi, bản Vặt Hồng, cho biết: Từ ngày có chợ phiên, cứ đến cuối tuần, không khí trong bản lại rộn ràng, nô nức. Người dân bày bán những sản vật đặc trưng của vùng cao, như hoa quả, rau sạch, cơm lam, cá nướng, thịt gác bếp, xôi ngũ sắc cùng nhiều sản phẩm thủ công truyền thống để quảng bá tới du khách ẩm thực độc đáo của người dân bản Vặt Hồng chúng tôi.

Chia sẻ cảm nhận khi đến chợ phiên tại bản Vặt Hồng, chị Nguyễn Thùy Dung, du khách đến từ Thành phố Hà Nội, hào hứng: Tôi thấy đến những chợ phiên như thế này rất hấp dẫn, những sản phẩm rất dân dã được chính tay bà con làm ra mà chúng tôi khó có thể tìm thấy ở chợ khu vực thành thị. Cùng với đó người dân nơi đây rất gần gũi, nhiệt tình. Ngoài thưởng thức ẩm thực tôi còn được hòa mình vào những điệu múa xòe truyền thống, giao lưu với người dân bản địa, giúp chúng tôi hiểu thêm về văn hóa và vùng đất nơi đây.

Trên địa bàn tỉnh hiện vẫn duy trì hiệu quả nhiều chợ phiên độc đáo như Chợ phiên Chiềng Đi, chợ phiên Pha Đin và những phiên chợ ven sông Đà... Sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống và các hoạt động trải nghiệm tại các phiên chợ đã góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch, nâng cao sức hấp dẫn từng điểm đến. Đây là cơ hội để các hộ kinh doanh, hợp tác xã giới thiệu các sản phẩm từ thổ cẩm, mây tre đan đến nông sản, dược liệu và sản phẩm OCOP. Những trải nghiệm độc đáo tại các phiên chợ còn tạo nên sức hút riêng, góp phần đưa hình ảnh Sơn La đến gần hơn với du khách.