Xoài keo Khánh Bình lo đầu ra

Anh Võ Văn Vũ canh tác xoài keo đạt chuẩn hướng tới phục vụ xuất khẩu. Ảnh: THANH TIẾN

Phát triển vùng chuyên canh

Về xã đầu nguồn Khánh Bình hôm nay, dễ dàng bắt gặp những vườn xoài trải dài xanh mướt. Gần 10 năm qua, xoài keo trở thành cây “gỡ nghèo” cho nhiều hộ dân sau khi việc trồng xoài Đài Loan không mang lại hiệu quả như mong muốn. Anh Võ Văn Vũ - Tổ trưởng Tổ liên kết sản xuất xoài keo xã Khánh Bình cho biết, trước đây người dân chủ yếu trồng lúa, nhưng diện tích canh tác nhỏ nên hiệu quả kinh tế không cao. Khi chuyển sang trồng xoài keo, thu nhập ổn định hơn nhờ giá bán nhiều năm liền duy trì ở mức 8.000 - 10.000 đồng/kg.

Gia đình anh Vũ hiện canh tác khoảng 20 công xoài keo. Với mức giá trung bình khoảng 8.000 đồng/kg, mỗi năm anh có thể lợi nhuận khoảng 40 - 50 triệu đồng. Theo anh Vũ, đây là mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân đầu nguồn, khi quỹ đất canh tác hạn chế nhưng vẫn đảm bảo nguồn thu ổn định.

Theo Trưởng Phòng Kinh tế xã Khánh Bình Trương Chí Thông, sau sáp nhập, tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp của xã khoảng 1.088ha, trong đó xoài keo chiếm hơn 1.000ha. Xoài đạt năng suất bình quân khoảng 15 tấn/ha, sản lượng ước khoảng 27.690 tấn/năm, khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực của địa phương. “Hiện, trái xoài keo được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Malaysia… Điều này mở ra cơ hội gia tăng giá trị nông sản, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân”, ông Thông cho biết.

Để nâng cao giá trị sản phẩm, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Khánh Bình tích cực kêu gọi doanh nghiệp liên kết với nông dân sản xuất xoài theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP phục vụ xuất khẩu. Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã ký kết hợp tác với nông dân như: Công ty Cổ phần Rau quả Thực phẩm An Giang (Antesco), Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hoàng Phát Fruit, với diện tích liên kết hơn 170ha.

Ngoài mang lại lợi nhuận trực tiếp cho nông dân, cây xoài keo còn tạo việc làm cho nhiều người lao động địa phương thông qua các công đoạn chăm sóc, thu hoạch, vận chuyển và tiêu thụ. Mỗi mùa thu hoạch, không khí tại các vườn xoài Khánh Bình luôn nhộn nhịp, góp phần tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.

Cần giải pháp lâu dài

Dù mang lại giá trị kinh tế khá cao, nhưng cây xoài keo ở Khánh Bình vẫn đối mặt với nhiều áp lực về đầu ra. Theo anh Vũ, hiện nông dân thu hoạch xoài 2 vụ/năm, gồm vụ chính và vụ nghịch. Vụ nghịch có năng suất thấp nhưng giá bán cao hơn, dao động từ 10.000 - 12.000 đồng/kg. Trong khi đó, vụ chính thường rơi vào tình trạng nguồn cung lớn, giá chỉ khoảng 5.000 - 6.000 đồng/kg, khiến nhiều hộ trồng xoài gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, mức giá bao tiêu của một số doanh nghiệp còn thấp, khó cạnh tranh với giá thị trường. Một số hộ chưa đáp ứng yêu cầu về quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm nên chưa xuất khẩu xoài sang các thị trường khó tính. Ngoài ra, thời điểm thu hoạch xoài chính vụ tại Khánh Bình cũng trùng với vụ xoài của nông dân nước bạn Campuchia, dẫn đến nguồn cung tăng mạnh, ảnh hưởng đến giá bán. “Nông dân cần tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã để liên kết với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm thì đầu ra mới ổn định. Nếu vẫn sản xuất nhỏ lẻ và phụ thuộc thị trường nội địa thì tình trạng “được mùa, mất giá” rất khó tránh khỏi”, anh Vũ chia sẻ.

Nhận thức rõ những khó khăn này, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Khánh Bình đang triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ nông dân nâng cao giá trị trái xoài keo. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Khánh Bình Đoàn Bình Lâm cho biết, trong năm 2026 địa phương sẽ tập trung đầu tư hệ thống giao thông nội đồng, hạ tầng thủy lợi và thoát nước để phục vụ việc canh tác, vận chuyển nông sản, nhất là đối với cây xoài keo. Xã khuyến khích nông dân nâng cao quy trình canh tác, tham gia mô hình liên kết sản xuất để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Đối với những sản phẩm không đạt chuẩn, xã định hướng liên kết với doanh nghiệp trong tỉnh để thu mua, chế biến thành sản phẩm phù hợp. Ngoài ra, địa phương cũng phát huy vai trò của hợp tác xã đã được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu trong việc liên kết, thu mua xoài của nông dân.

Khánh Bình đang tăng cường kiểm soát tình trạng xoài từ Campuchia đưa qua đường tiểu ngạch vào địa phương rồi lợi dụng mã số vùng trồng để xuất khẩu sang nước thứ ba, gây ảnh hưởng đến uy tín và chất lượng sản phẩm xoài của địa phương. “Năm 2026 và những năm tiếp theo, chúng tôi tiếp tục nâng cao chất lượng vùng trồng xoài, đồng thời, kiến nghị sở, ngành tỉnh hỗ trợ kết nối doanh nghiệp có tiềm lực xuất khẩu đến liên kết với nông dân. Qua đó, góp phần ổn định đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa, mất giá”, ông Đoàn Bình Lâm nói.

THANH TIẾN